Herken nepnieuws - Informatie voor onderwijsprofessionals

Mediawijs helpt jong en oud(er) Vlaanderen om digitale media actief, creatief, kritisch en bewust te gebruiken. Denk maar aan clickbait. Het kan verleidelijk zijn, maar het doel ervan is vaak om zo veel mogelijk kliks te verzamelen zonder waardevolle informatie te bieden. Ook fake news verspreidt zich snel en zorgt voor desinformatie in de samenleving.

Dat vraagt om kritische tools die ons helpen om feit van fictie te onderscheiden. Educatieve programma’s zoals Edubox Nepnieuws en de KrantenMaker, en de minigames van Smart-e kunnen je helpen om jongeren mediawijs te maken.

Nieuws in de Klas is een educatief project om spelenderwijs de nieuws- en informatiegeletterdheid van je leerlingen op te krikken.

• Bestel een nieuwspakket en ontvang papieren en/of digitale kranten en magazines in de klas.
• Kritikat leert kinderen op een speelse manier om feit en fictie van elkaar te onderscheiden.
• Introduceer thema’s zoals online reclame en influencers, nieuws en betrouwbare informatie, phishing en nepnieuws met de luisterverhalen van HoeZoo.
• Is het echt zo? Ontdek samen wat betrouwbare informatie is met leuke Ketnetvideo’s, klasdebatten en minigames.
• Heb jij de ‘Meest Mediawijze klas van Vlaanderen’? De Schaal van M biedt gratis lesmateriaal om aan de slag te gaan met mediawijsheid in de 1e, 2e en 3e graad lager onderwijs.

Deze website bundelt 4 heldere tips voor kinderen en jongeren over hoe je online goed kan zoeken, aan wie je raad kan vragen of met wie je kan praten over je twijfels bij wat je online ziet of leest.

Welke kritische vragen kunnen je leerlingen stellen om fake news en complottheorieën te ontmaskeren? Ontdek het samen met What’s New.

Met handige instructievideo’s leren jullie zelf de kneepjes van het factcheck-vak. Van uitgebreid zoeken op het internet naar onderzoeken waar een afbeelding origineel vandaan komt.

Op zoek naar nieuws over desinformatie en factchecks? VRT NWS checkt al het nieuws van vandaag uit België en wereldwijd, en legt uit welk nieuws echt en welk fake is.

Hoe kan je nepnieuws herkennen? Al doende leer je. Met de EDUbox Nepnieuws kruipen leerlingen uit de tweede en derde graad secundair onderwijs in de huid van een “nepnieuwsdetectieve”. Stap voor stap, met behulp van fiches en opdrachten gekoppeld aan een digitaal luik op VRT.be, leren ze spelenderwijs nepnieuws te ontmaskeren.

Deze affiche van Mediawijs somt de 10 belangrijkste vragen op die je jezelf moet stellen om na te gaan of nieuws echt of vals is. Handig om op te hangen in de klas en samen mee aan de slag te gaan.

Mediaraven helpt kinderen, jongeren en hun begeleiders om sterk en slim te zijn in de digitale wereld. Via workshops en kampen leren ze jongeren veilig en creatief om te gaan met media, zodat ze hun eigen verhaal kunnen vertellen en kritisch leren denken. Ook voor leerkrachten zijn er interessante vormingen.

Mediaraven ken je misschien ook van Apenstaartjaren, een tweejaarlijks onderzoek over de digitale leefwereld van kinderen en jongeren.

WAT WAT geeft antwoorden op de vragen waar jongeren mee zitten. In het dossier fake news verzamelen ze alle artikels over vragen zoals ‘Waar vind ik betrouwbare informatie?’, ‘Wat is deepfake?’, ‘Waarom geloven we complottheorieën?’ en ‘Hoe praat ik met iemand met een andere mening?’.

StampMedia versterkt als jongerenpersagentschap de stem van jongeren door gebruik te maken van media. Ze bieden voornamelijk jongeren begeleiding en ondersteuning bij het journalistieke proces, maar bieden ook vormingen aan voor in de klas, van polarisatie en mediatraining tot fake news.

Op Klasse vind je veel interessante artikelen rond mediawijsheid in de klas. Ook KlasCement heeft veel lesmateriaal. Gebruik de zoektemernen ‘mediawijsheid’, ‘nepnieuws’, ‘fake news’ en/of ‘desinformatie’ en laat je inspireren.

Op welke manier help je leerlingen weerbaar te worden tegen nepnieuws en complotten? Hoe ga je om met conflict in een klasgroep? Wat als conflicten uitgroeien tot extreme polarisatie of als jongeren zodanig radicaliseren dat ze nergens meer aansluiting vinden? No Cap biedt leerkrachten en directies concrete tips, achtergrondinformatie, inspirerende klaspraktijken en kant-en-klaar lesmateriaal.

Op 30 januari organiseert Mediawijs samen met GUM een boeiende dag over waarheid voor leerkrachten uit het secundair onderwijs. Je verkent die dag veel manieren waarop mensen zoeken naar ‘waarheid’ en komt te weten of een museum altijd de waarheid vertelt. In de namiddag wordt dieper ingegaan op wat waarheid is en ga je aan de slag met een methodiek om hierover in dialoog te gaan met je leerlingen.

Mediawijs en Nieuws in de klas organiseren regelmatig gratis mediawijze activiteiten. Is een workshop rond bijvoorbeeld factchecken iets voor jouw klas? Of volgen jullie liever een rondleiding bij mediahuizen zoals DPG Media en VRT? Check de kalender en schrijf je klas in!

Onderscheiden jouw leerlingen echt van nep? Herkennen ze AI-gegenereerde beelden? Dubbelchecken ze elk online bericht? Doe mee met de wedstrijd van Feitencheckers en train de zoekskills van je leerlingen.