Vlaanderen zet sterk in op een duurzame modal shift, met als doel om tegen 2030 minstens 30% van het goederenvervoer van de weg naar binnenvaart en spoor te verschuiven. Hiervoor worden verschillende ondersteuningsmaatregelen uitgerold, waaronder:

• subsidies voor corridorshuttles en hubfrequenties
• innovatieve multimodale projecten
• begeleiding van bedrijven bij de integratie van binnenvaart in hun logistieke ketens
• brede sensibilisering en informatie via Multimodaal.Vlaanderen.

Voor de realisatie van de modal shift moet er verder ingezet worden op een nauwe samenwerking tussen overheid, verladers en de bredere logistieke sector.

Via het Geïntegreerd Investeringsprogramma (GIP) 2025–2029 investeert Vlaanderen in structureel onderhoud en modernisering van waterwegen, sluizen, bruggen en oevers. Prioritaire assen zijn onder meer:

• de Leie-as
• het Albertkanaal
• de ABC-as (Antwerpen–Brussel–Charleroi).

Daarnaast bereidt Vlaanderen zich voor op militaire mobiliteit via binnenvaart, in lijn met Europese regelgeving die vanaf 2026 in werking treedt.

Met het DigiWave-programma stimuleert Vlaanderen de digitale transformatie van de binnenvaartsector, via:

• datagestuurde processen
• selfservice-toepassingen
• innovatieve projecten zoals geautomatiseerd varen, dat via een regelgevend initiatief permanent mogelijk wordt gemaakt.

Met DigiWave wil de Vlaamse overheid efficiënt, datagedreven en klantgericht te werk gaan. Het sluit aan op de Vlaamse strategie ‘Vlaanderen Radicaal Digitaal’ en op andere initiatieven van Digitaal Vlaanderen.

De sector kampt met een blijvende nood aan instroom. Vlaanderen werkt daarom onder meer aan:

• erkende opleidingen
• zijinstroomtrajecten
• voorstellen om de Europese richtlijn voor beroepskwalificaties te verbeteren
• de opening van een nieuw opleidingscentrum.

Daarnaast moet de Dag van de Binnenvaart jongeren inspireren om te kiezen voor een toekomst in de sector.

Structureel overleg met stakeholders ondersteunt afstemming, co-creatie en beleidsverbetering. Daarom wordt er ingezet op een duurzaam overlegkader, onder andere via:

• het Sectoroverleg binnenvaartbeleid
• het Overleg Binnenvaart Vlaanderen
• het Vlaams-Nederlands Minderhinderoverleg.

Daarnaast ondersteunt de Vlaamse overheid de professionalisering van de Koepel Binnenvaart Vlaanderen (KBV) om een goed georganiseerde sectorvertegenwoordiging te waarborgen.

De binnenvaartsector wordt geconfronteerd met uitdagingen door klimaatverandering, waaronder zowel laagwater als overstromingen, die aanzienlijke economische en operationele gevolgen hebben.

• Laagwater: structurele maatregelen zijn nodig, zoals digitale voorspelling van lage waterstanden, investeringen in infrastructuur, innovatief scheepsontwerp en langlopende contracten tussen verladers en exploitanten.
• Overstromingen: vereist blijvende investeringen in gecontroleerde overstromingsgebieden, dijken, pompcapaciteit en klimaatadaptatie van infrastructuur.

Met een geïntegreerde aanpak wordt de binnenvaart gestimuleerd om zich te ontwikkelen tot een koolstofarme, efficiënte en toekomstbestendige sector en speelt het een cruciale rol in de energietransitie. Enkele initiatieven zijn:

• de Vlaamse Green Deal Binnenvaart
• het gebruik van walstroom
• Europese richtlijnen zoals ETS2 en REDIII
• vermindering van uitstoot in het kader van het CDNI en de milieuveiligheid in het ADN-verdrag.

Die maatregelen dragen bij aan het behalen van klimaatdoelstellingen, het verbeteren van luchtkwaliteit en de versterking van de duurzaamheid en veerkracht van de binnenvaart.