Mobiliteitseffectenstudies (MOBER)
Een mobiliteitseffectenrapport (MOBER) onderzoekt welke gevolgen een ruimtelijk project heeft voor de mobiliteit in de omgeving. Voor bepaalde projecten is zo’n rapport verplicht. Het Richtlijnenboek Mobiliteitseffectenstudies helpt u om een MOBER of mobiliteitstoets op te stellen en te beoordelen.
Wanneer is een MOBER verplicht?
Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor bepaalde stedenbouwkundige handelingen is een MOBER verplicht als het project minstens 1 van deze ondergrenzen bereikt:
| Functie | Ondergrens |
|---|---|
| Wonen | 250 woongelegenheden |
| Handel, horeca, kantoren en diensten | 7.500 m² bruto vloeroppervlakte |
| Industrie, kmo en ambacht | 15.000 m² bruto vloeroppervlakte |
| Parkeren | 200 parkeerplaatsen |
Een afzonderlijk MOBER is niet nodig als de mobiliteitseffecten al voldoende onderzocht zijn in een milieueffectrapport (MER).
Mobiliteitstoets voor kleinere projecten
Ook kleinere projecten kunnen gevolgen hebben voor de mobiliteit. Met een mobiliteitstoets brengt u die gevolgen in kaart.
Een mobiliteitstoets is minder uitgebreid dan een MOBER. Ze helpt om mobiliteitsproblemen op te sporen en mogelijke maatregelen te onderzoeken.
U kunt daarvoor het formulier Mobiliteitstoets gebruiken, maar dat is niet verplicht.
Richtlijnenboek Mobiliteitseffectenstudies
Het Richtlijnenboek Mobiliteitseffectenstudies biedt een gemeenschappelijke methode om een MOBER of mobiliteitstoets op te stellen en te beoordelen.
Het richtlijnenboek bestaat uit 3 delen:
Werkingskader: wanneer een MOBER nodig is, welke regels gelden en wie bij het proces betrokken is.
Inhoudelijke aspecten: welke informatie een MOBER of mobiliteitstoets moet bevatten en hoe de effecten worden beoordeeld.
Gereedschapskist: methoden en kencijfers om de mobiliteitseffecten te berekenen en te beoordelen.
Het richtlijnenboek werd in december 2025 vernieuwd. Het legt meer nadruk op duurzame mobiliteit en bevat actuele kencijfers en een bijgewerkt juridisch kader.
Aandachtspunten bij het opstellen van een MOBER
Een MOBER helpt niet alleen om de gevolgen van een project te beoordelen. De studie kan ook bijdragen aan betere ontwerpkeuzes.
Houd bij het opstellen van een MOBER rekening met deze aandachtspunten:
Begin op tijd. Start het onderzoek wanneer u het ontwerp nog kunt aanpassen. Zo kunt u mobiliteitsmaatregelen vanaf het begin meenemen.
Onderzoek alle vervoerswijzen. Bekijk de bereikbaarheid te voet, met de fiets, het openbaar vervoer en de wagen. Onderzoek ook de mogelijkheden voor deelmobiliteit.
Houd rekening met de omgeving. De ligging van woningen, werkplekken en voorzieningen beïnvloedt het verplaatsingsgedrag.
Gebruik geschikte verkeersgegevens. Werk bij voorkeur met gegevens van de projectlocatie of vergelijkbare projecten. Gebruik algemene kencijfers als specifiekere gegevens ontbreken.
Onderzoek de verkeersleefbaarheid. Kijk niet alleen naar verkeersdrukte, maar ook naar snelheid, oversteekbaarheid, parkeerdruk en vrachtverkeer.
Betrek de betrokken overheden. Stem tijdig af en maak duidelijk op welke gegevens en aannames de conclusies gebaseerd zijn.
Het richtlijnenboek is een leidraad voor het onderzoek. De toepasselijke regelgeving en eventuele vergunningsvoorwaarden blijven bepalend.
Contact
Hebt u vragen over het richtlijnenboek of mobiliteitseffectenstudies? Neem contact op met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken via beleid@mow.vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie).