U inventariseert welke Vlaamse besturen gronden in eigendom hebben binnen uw gemeente.

Het gaat om volgende Vlaamse besturen (zie ook artikel 1.3, §1, punt 60° van de Vlaamse Codex Wonen van 2021):

• de Vlaamse ministeries, agentschappen en openbare instellingen;

• de Vlaamse provincies, gemeenten en districten;

• de Vlaamse gemeentelijke en provinciale extern verzelfstandigde agentschappen;

• de Vlaamse verenigingen van provincies en gemeenten, vermeld in de wet van 22 december 1986 betreffende de intercommunales, en de samenwerkingsvormen, vermeld in het decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking;

• de Vlaamse openbare centra voor maatschappelijk welzijn en de verenigingen, vermeld in hoofdstuk 12 van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn;

• de polders, vermeld in de wet van 3 juni 1957 betreffende de polders, en de wateringen, vermeld in de wet van 5 juli 1956 betreffende de wateringen;

• de Vlaamse kerkfabrieken en de instellingen die belast zijn met het beheer van de temporaliën van de erkende erediensten. In Vlaanderen zijn er zes erkende erediensten, u vindt deze terug op de webpagina Overzicht erkende lokale geloofsgemeenschappen.

U onderzoekt welke ‘bebouwbare’ onbebouwde bouwgronden en kavels u moet opnemen in de berekening.

Welke gronden tellen wel mee?
Het betreft alle onbebouwde bouwgronden en kavels waar op basis van de bestemming ontwikkeling van woningbouw mogelijk is. Meer specifiek gaat het over de bouwgronden en kavels die voldoen aan volgende definities in artikel 1.3, §1, punt 6°, 26° en 32° van de Vlaamse Codex Wonen van 2021:

• Onbebouwd: beantwoordend aan de criteria voor opname in het register van onbebouwde percelen, gesteld bij en krachtens artikel 5.6.1 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening;

• Bouwgronden: gronden, met uitsluiting van kavels, die palen aan een voldoende uitgeruste weg in de zin van artikel 4.3.5, § 2, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en gelegen zijn in een woongebied of in een woonreserve-gebied dat al voor bebouwing in aanmerking komt op grond van een vrijgavebesluit als vermeld in artikel 5.6.12 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening of op grond van een nog geldig principieel akkoord dat afgegeven werd overeenkomstig artikel 5.6.6, §2, of gevat was door artikel 5.6.6, §3, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, zoals deze bepalingen golden tot 7 juli 2023;

• Kavels: de in een omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden van een niet vervallen verkaveling afgebakende percelen.

Welke gronden tellen niet mee?
Gronden die voldoen aan een van de onderstaande karakteristieken tellen niet mee voor deze berekening (zie ook artikel 5.107, 1° VCW):

• De grond wordt gebruikt voor de uitoefening van een taak van het Vlaamse bestuur zelf;

• De grond is ingericht als collectieve voorziening (inclusief aanhorigheden, zoals een park of speelplein);

• Er geldt een recht van erfpacht, van opstal, van vruchtgebruik of van gebruik op de grond;

• De grond wordt verpacht volgens de Pachtwet van 1969 en hiervan kan een bewijs aangeleverd worden;

• De grond is geregistreerd in het Geïntegeerd Beheers- en Controlesysteem in het kalenderjaar vóór het heffingsjaar;

• Er geldt een bouwverbod of een andere erfdienstbaarheid tot openbaar nut waardoor woningbouw niet mogelijk is;

• Het is onmogelijk om op de grond woningen te bouwen door een oorzaak, die niet de schuld is van het Vlaamse bestuur (zoals de grootte, ligging, vorm of fysieke toestand);

• De grond zal een bestemming krijgen, die niet geschikt is voor wonen. Dit gebeurt op basis van een voorlopig vastgesteld of voorlopig aangenomen ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) of plan van aanleg.

Zodra u stap 1 en stap 2 heeft onderzocht, berekent u de gezamenlijke oppervlakte van deze onbebouwde bouwgronden en kavels die in eigendom zijn van Vlaamse besturen uiterlijk op 31 oktober 2026. U gebruikt hiervoor de eigendomstoestand zoals die geldt op uiterlijk 31 oktober 2026.

Elke Vlaamse gemeente is verplicht deze berekening te maken.

U laat de berekening en de inventaris van onbebouwde bouwgronden en kavels in eigendom van Vlaamse besturen goedkeuren op de gemeenteraad. De gemeenteraad kan deze beslissing delegeren aan het college van burgemeester en schepenen. De berekening mag goedgekeurd worden na 31 oktober 2026.

U bezorgt deze berekening en inventaris aan Wonen in Vlaanderen via het e-mailadres lokalebesturen.wonen@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie).

Als u een aanduiding op kaart maakte, bezorgt u deze ook best.

Zodra u de gezamenlijke oppervlakte van deze gronden heeft berekend, maakt u een gemeentelijk actieprogramma op. Hierbij koppelt u concrete acties aan deze onbebouwde bouwgronden en kavels in eigendom van Vlaamse besturen.

Hoe doet u dat?

U onderzoekt de mogelijkheden voor sociale woningbouw op deze gronden.
Vervolgens gaat u na welke concrete acties u kunt ondernemen op elk van deze gronden. U maakt hierover afspraken met de eigenaar van deze grond(en).

Enkele richtinggevende vragen:

• Wat zijn de opportuniteiten voor sociaal wonen?

• Wat zijn de belemmeringen voor sociaal wonen?

• Wat is er nodig om sociaal wonen te kunnen realiseren op deze gronden (bijvoorbeeld een ruimtelijk uitvoeringsplan, infrastructuurwerken, ...)?

• Is de locatie geschikt voor sociaal wonen (bijvoorbeeld de omgeving, het voorzieningenniveau, ...)? Zo niet, kan deze locatie geschikt gemaakt worden voor sociaal wonen (bijvoorbeeld via meer voorzieningen, …)?

• Hoeveel sociale huurwoningen kunnen potentieel op deze gronden gerealiseerd worden?

Vervolgens laat u het actieprogramma goedkeuren door de gemeenteraad. U voert het actieprogramma uit.