Deze informatie is voor basis- en secundair onderwijs, CLB’s, leersteuncentra, onderwijsinternaten, deeltijds kunstonderwijs, centra voor volwassenenonderwijs en centra voor basiseducatie.

Iedereen heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. De grondwet en verschillende internationale verdragen garanderen dat. Die vrijheid is ook een van de pijlers van onze democratische samenleving.

Je leerlingen zijn onder andere vrij om hun overtuiging te laten blijken. Wat precies deel uitmaakt van hun levensbeschouwelijke identiteit, beslissen ze zelf.

Als schoolbestuur heb je het recht om het dragen van levensbeschouwelijke tekens op school te verbieden. Recent bevestigden het Hof van Beroep van Antwerpen en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat het Gemeenschapsonderwijs dat mag doen. Zo verzekeren de GO!-scholen een neutrale schoolomgeving voor de ouders die daarvoor gekozen hebben. Die rechtspraak is ook interessant voor jouw school.

Een maatregel die je neemt om de rechten van je leerlingen in te perken (zoals een verbod om levensbeschouwelijke tekens), moet duidelijk, helder en precies zijn. De omschrijving van die maatregel moet duidelijk genoeg zijn om de draagwijdte ervan te begrijpen en te voorspellen wanneer het gedrag van je leerlingen daaronder valt.

Dat betekent ook dat iedereen die maatregel moet kennen en zich eraan moeten kunnen aanpassen.

Daarom moet je een maatregel zoals een verbod op levensbeschouwelijke tekens in je schoolreglement opnemen.

De onderwijsregelgeving verplicht je om zo’n wijziging aan je schoolreglement met de schoolraad te overleggen. Dat heeft als voordeel dat je het verbod met de ouders en je leerlingen kan bespreken om een zo groot mogelijk draagvlak te creëren.

Met het verbod op levensbeschouwelijke tekens moet je ook een welomschreven en wettig doel voor ogen hebben.

De rechtspraak geeft aan dat er verschillende soorten redenen kunnen zijn die een beperkende maatregel kunnen rechtvaardigen, zoals:

• Morele dwang tegengaan van anderen om bepaalde tekens te dragen, of om een school te kiezen waar de leerling een bepaald teken kan dragen
• De nodige ruimte geven om in je school alle overtuigingen een plaats te geven
• Veiligheidsredenen (meestal beperkt tot bepaalde delen van het curriculum)
• Je pedagogische project beschermen
• Neutraliteit

Je leerlingen hoeven het pedagogische project van je school niet uit te dragen. Maar hun gedrag mag je niet belemmeren om je project te realiseren en mag het ook niet ondergraven.

In je pedagogische project mag je een mening hebben over levensbeschouwelijke tekens en die meegeven aan je leerlingen. Maar ook dan ben je verplicht om in je schoolreglement een maatregel op te nemen die op redenen steunt die eigen zijn aan je school.