Faciliteit voor Herstel en Veerkracht (RRF)

De COVID-19 pandemie had een wereldwijde impact. Ook in Vlaanderen waren de gevolgen voelbaar. Als reactie investeerde de Vlaamse Regering 4,3 miljard euro extra om het economische en maatschappelijke weefsel binnen Vlaanderen te herstellen. Hieruit werd het Relanceplan ‘Vlaamse Veerkracht’ geboren, het meest ambitieuze investeringsplan dat een Vlaamse Regering ooit in de steigers zette. Ook Europa wilde de economische en sociale gevolgen van de coronacrisis verzachten.

Zo creëerde de Europese Unie binnen NextGenerationEU een herstelfonds: de Recovery en Resilience Facility (RRF) of de Faciliteit voor Herstel en Veerkracht (FHV). Vanuit de FHV kunnen de lidstaten aanspraak maken op rechtstreekse subsidies en leningen van de EU. Om aanspraak te maken op deze subsidies en leningen moesten de lidstaten een nationaal Plan voor Herstel en Veerkracht (PHV) indienen¹ . Naar aanleiding van de Russische aanval op Oekraïne en de daaruit volgende energiecrisis werd in 2023 het REPowerEU-hoofdstuk toegevoegd binnen het Plan voor Herstel en Veerkracht. Het doel van het REPowerEU-hoofdstuk is om een einde te maken aan de Europese afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen en de klimaatcrisis aan te pakken.

Voor België was er aanvankelijk een maximum van 5,9 miljard euro steun voorzien. De Europese Commissie stelde later dit bedrag bij naar 4,52 miljard euro omwille van onder meer een sterkere dan verwachte groei van de Belgische economie. Op basis van interfederale afspraken werd bepaald dat Vlaanderen aanspraak maakt op 38,06% van het budget of 1,72 miljard euro. Voor het REPowerEU hoofdstuk werd bovendien nog een bijkomend budget van 510,6 miljoen euro voor België voorzien, waarvan 228,9 miljoen werd overgedragen vanuit het Brexit Adjustment Reserve (BAR). Vlaanderen maakt hierbij aanspraak op een bijkomend budget van 208 miljoen euro. Om dit totaalbedrag van 1,9 miljard euro te kunnen ontvangen heeft Vlaanderen 40 projecten in het nationaal PHV opgenomen, waarvan 26 investeringsprojecten (I) en 14 hervormingsprojecten (R). Grotendeels werden hiervoor projecten uit Vlaamse Veerkracht aangewend. De uitbetaling ervan gebeurt naarmate Vlaanderen de mijlpalen en doelstellingen die aan deze projecten verbonden zijn behaalt.

¹ Recovery and Resilience Scoreboard

Tot op heden werden er door België reeds drie betaalaanvragen succesvol ingediend en ontvangen. Zo kon Vlaanderen (inclusief de prefinanciering) reeds 1.147 miljoen euro Europese middelen ontvangen.

Nota aan de Vlaamse Regering VR2025 1912 VV DOC.0013/1

Om de financiële integriteit van de Europese middelen te waarborgen bij de uitvoering van het PHV, voert Vlaanderen een strikt anti-fraudebeleid. Dit beleid heeft als doel om te voorkomen dat middelen die via de Faciliteit voor Herstel en Veerkracht worden verstrekt, onterecht of onjuist worden aangewend. Vlaanderen draagt zo proactief bij aan het beschermen van de financiële belangen van de Europese Unie en aan het herstel van de economie op een eerlijke en verantwoorde manier.

De Vlaamse coördinerende entiteit houdt toezicht op de uitvoering van de projecten die gefinancierd worden door de Europese Unie. De verschillende uitvoerende entiteiten zorgen ervoor dat alle betrokkenen de geldende regels en voorschriften naleven. In geval van fraude of misbruik worden er strikte sancties opgelegd, en worden alle noodzakelijke stappen ondernomen om de situatie corrigeren. Vlaanderen verklaart in haar Antifraudebeleidsverklaring alle nodige maatregelen te nemen om de correcte besteding van de financiële middelen te waarborgen, en zet in op transparantie, controle en verantwoording.