Bereid uw verhuizing goed voor

Drukte in de vertrekhal van de luchthaven van Zaventem.
© Joris Casaer

Een verhuizing naar het buitenland vereist een grondige voorbereiding. De ambassade of het consulaat van het land waar u gaat werken (opent in nieuw venster) kan u alvast al veel praktische informatie geven over het leven daar, op zowel persoonlijk als professioneel vlak.

Verder is het ongetwijfeld een goed idee om eens te praten met mensen die de stap al eerder hebben gezet. Zij kunnen u vast een hoop nuttige tips geven. Misschien kan het netwerk Vlamingen in de Wereld (opent in nieuw venster) (ViW) daarbij helpen. ViW wil een band smeden en onderhouden tussen Vlaanderen en de uitgeweken Vlamingen in Europa en in alle continenten, emigranten en expats en streeft ernaar zoveel mogelijk nuttige contacten te laten ontstaan op economisch, cultureel, sociaal en gewoon menselijk vlak.

Voor jongeren tussen 16 en 30 die tijdelijk in het buitenland gaan werken of vrijwilligerswerk gaan doen, is er Kamiel (opent in nieuw venster), de 'paperassengids' voor jongeren. Met die zoekmachine kunt u gericht informatie zoeken over de thema's kindergeld, ziekteverzekering, wachttijd, wacht- en werkloosheidsuitkeringen, belastingen en reis- en verblijfsdocumenten.

Op zoek naar werk in het buitenland

Misschien hebt u al een buitenland al een baan die op u wacht? Of misschien wordt u door een Belgische organisatie uitgestuurd, wat in veel gevallen betekent dat u uw Belgische sociale rechten kunt behouden.

Als u nog geen buitenlandse job in het vooruitzicht hebt, dan kunt u alvast op eigen houtje werk proberen te vinden. Sommige selectie- en uitzendbureaus bieden nemen buitenlandse vacatures op in hun aanbod. Op zijn website bundelt ook de VDAB internationale werkaanbiedingen (opent in nieuw venster) van binnen en buiten Europa. Daarbij vindt u ook vacatures voor au pair-opdrachten en vrijwilligers- en ontwikkelingswerk.

Op de website van Eures, het jobnetwerk van de Europese Commissie (opent in nieuw venster), vindt u alle relevante informatie over de arbeidsmarkt en de levens- en arbeidsomstandigheden in de landen van de Europese Economische Ruimte (EER). In de jobdatabank vindt u een hoop vacatures voor banen in de EER. U kunt ook zelf uw cv publiceren in de Eures-databank. Gebruik daarvoor meteen het Europass-cv (opent in nieuw venster): dat formaat, dat erkend is door de EU en beschikbaar is in alle Europese talen, biedt u een uniforme en herkenbare structuur die al uw werkervaring, opleidingen, kwalificaties en vaardigheden duidelijk weergeeft. Eures biedt bovendien een netwerk van consulenten met wie werkzoekenden en werkgevers persoonlijk contact kunnen opnemen als ze informatie nodig hebben. Neem voor een afsporaak met een Eures-consulent contect op met de VDAB.

Op de website van het Vlaams-Europees Verbindingsagentschap (Vleva) vindt u een overzicht van de werkaanbiedingen bij de Europese instellingen (opent in nieuw venster). Vacatures bij Buitenlandse Zaken (opent in nieuw venster) vindt u op de website van de Federale Overheidsdienst.

Als u op zoek bent naar vrijwilligerswerk in ontwikkelingslanden, kunt u alvast een kijkje nemen om de vacaturepagina (opent in nieuw venster) van de portaalsite www.11.be. Op GoStrange, de site voor jongeren met buitenlandplannen, vindt u een lijst met organisaties die vrijwilligerswerk in het buitenland aanbieden (opent in nieuw venster).

Om in het buitenland te werken of te studeren, kan het nodig zijn uw Vlaams diploma of getuigschrift gelijkwaardig te laten verklaren. Daarvoor kunt u terecht bij het NARIC-centrum van het land waar u gaat wonen.

Zorg dat u de nodige verblijfsdocumenten hebt

Als u in een land binnen de EER (EU + IJsland, Noorwegen en Liechtenstein) of in Zwitserland gaat werken, dan hebt u geen specifieke reis- of verblijfsdocumenten nodig. Uw identiteitskaart volstaat. U moet in het nieuwe land wel een verblijfsvergunning aanvragen, maar dat is een formaliteit.

Als u in een ander land gaat werken, dan hebt u, afhankelijk van het land waar u naartoe gaat, een speciale werkvergunning of een visum nodig. Neem tijdig contact op met de ambassade van het land waar u heen gaat (opent in nieuw venster): daar kunnen ze u uitleggen of u er wel mag en kunt werken, welke documenten u nodig hebt en hoe u ze kunt aanvragen.

Ga na waar u uw belastingen moet betalen

Als u naar het buitenland verhuist, kunt u voor uw vertrek het best contact opnemen met uw belastingkantoor (opent in nieuw venster). Dat zal u meedelen wat u precies moet doen om uw fiscale verplichtingen te vervullen.

Voor uw belastingsituatie maakt het een verschil of u uw hoofdverblijfplaats overbrengt naar het buitenland of niet.

Als u definitief of voor lange tijd in een ander land gaat werken, dan zult u uw hoofdverblijfplaats veranderen naar een adres in dat land en zult u voortaan in dat land belastingen moeten betalen. Want in principe wordt uw loon belast volgens het belastingsstelsel van het land waar u uw beroepsactiviteit uitoefent (grensarbeiders en gedetacheerden zijn een uitzondering op die regel).
Als u tijdelijk in het buitenland werkt, dan is het mogelijk dat u uw hoofdverblijfplaats in België houdt. Dan moet u in België personenbelastingen blijven betalen.

België heeft met veel landen belastingverdragen (opent in nieuw venster) gesloten om te vermijden dat door de verschillende belastingsystemen mensen dubbel belast worden, zowel in hun land van herkomst als in het land waar ze werken.

Welke socialezekerheidsrechten hebt u?

Als u in het buitenland gaat werken en niet meer onder de Belgische sociale zekerheid valt, dan valt u in principe onder het socialezekerheidssysteem van het nieuwe land en moet u voortaan daar uw bijdrages betalen. U kunt wel bepaalde rechten die u in België hebt opgebouwd, meenemen.

Met de interactieve toepassing (opent in nieuw venster) op de portaalsite van de sociale zekerheid kunt u nagaan welke rechten u in het buitenland nog zult hebben op het gebied van kinderbijslag, pensioen, terugbetaling van medische kosten, werkloosheidsuitkeringen, vergoedingen bij arbeidsongeschiktheid, de betaling van sociale bijdragen ... U klikt uw nationaliteit, bestemming en statuut aan, en het onderwerp waarover u meer informatie wilt. U krijgt meteen een overzicht van de socialezekerheidsrechten die u nog hebt in het buitenland.

De toepassing richt zich tot werknemers, zelfstandigen, ambtenaren, grensarbeiders, gedetacheerden, gepensioneerden, studenten. Ze is niet bestemd voor wie met vakantie naar het buitenland vertrekt of wie in België komt wonen, werken of studeren.

Werkloos in het buitenland

Als u nog geen werk hebt en naar een land binnen de EER of Zwitserland verhuist, dan kunt u in het nieuwe land nog drie maanden uw Belgische werkloosheidsuitkering krijgen, zodat u rustig de tijd hebt om werk te zoeken. Neem voor meer informatie contact op met uw RVA-kantoor (opent in nieuw venster).

Hou er rekening mee dat, als u in het nieuwe land werkloos wordt, het niet zeker is of u daar recht zult hebben op een werkloosheidsuitkering. Veel landen hebben strengere voorwaarden om in aanmerking te komen voor een werkloosheidsuitkering. Bovendien telt de ervaring die u mogelijk in België al hebt opgebouwd, niet mee voor het berekenen van uw recht op een werkloosheidsuitkering in het buitenland.