Vernieuwde Vlaamse Datastrategie: data als motor voor maatschappelijke vooruitgang
De Vlaamse overheid presenteert haar vernieuwde datastrategie, een ambitieus kader dat inzet op een efficiëntere, innovatievere en meer samenwerkende overheid. De update werd goedgekeurd op het Stuurorgaan ICT en bouwt voort op de eerste datastrategie uit 2022. De nieuwe datastrategie sluit aan bij het speerpunt ‘Datagedreven overheid’ van het impulsprogramma VRDIII, zoals goedgekeurd door de Vlaamse Regering.
Centraal staat de overtuiging dat data een cruciale motor zijn voor maatschappelijke vooruitgang. De Vlaamse overheid neemt daarbij een dubbele rol op: ze gebruikt data om de eigen werking en dienstverlening te verbeteren, én ze stelt data ter beschikking om innovatie in de economie en maatschappij te stimuleren.
Visie: Vlaanderen als datagedreven regio
De vernieuwde strategie focust op een duidelijke visie: Vlaanderen moet uitgroeien tot een datagedreven regio waar samenwerking, efficiëntie en verantwoord datagebruik centraal staan. Om dat te bereiken, worden tien concrete doelstellingen naar voren geschoven. Die variëren van het open en kwalitatief ontsluiten van data, het versterken van interoperabiliteit en het stimuleren van de data-economie tot het uitbouwen van datageletterdheid bij medewerkers en een robuust governancekader.
Samenwerking en vertrouwen als fundament
De strategie benadrukt ook het belang van interbestuurlijke samenwerking, zodat data vlot kunnen circuleren tussen lokale besturen, Vlaamse entiteiten, federale instellingen en Europese partners. Transparantie, privacy en veiligheid vormen daarbij blijvende randvoorwaarden om het vertrouwen van burgers en organisaties te versterken.
Met de vernieuwde Vlaamse Datastrategie zet Vlaanderen een belangrijke stap richting een wendbare, goed geïnformeerde en innovatieve overheid die haar data maximaal inzet voor maatschappelijke meerwaarde.
Actielijst
Om de vernieuwde datastrategie kracht bij te zetten, zijn 12 acties vooropgesteld die moeten helpen om de strategische doelstellingen effectief te vertalen naar operationele uitvoering en om de datagedreven transformatie binnen Vlaanderen verder te versterken.
- Stap 1
Actie 1: Datamaturiteit verhogen van de Vlaamse overheden
We ondersteunen entiteiten bij de datamaturiteitsscan en begeleiden hen in hun groeipad. Daarnaast ontwikkelen we een gecoördineerde aanpak voor gemeenschappelijke noden binnen de vijf maturiteitsdimensies.
- Stap 2
Actie 2: Ontwikkeling van gedeelde begrippenkaders
We verduidelijken basisbegrippen en rollen rond data en stimuleren het gebruik van gestandaardiseerde domeinspecifieke vocabularia (zoals OSLO) voor uniforme data-uitwisseling en -interpretatie.
- Stap 3
Actie 3: Dataruimtes
We ontwikkelen een Vlaams dataruimtes-afsprakenkader dat richtlijnen en standaarden biedt om efficiëntie, innovatie en data-eigenaarschap te ondersteunen, zodat data veilig en interoperabel binnen dataruimtes gedeeld kunnen worden.
- Stap 4
Actie 4: Ontzorgen regelgevende kaders rond data
We maken complexe (EU-, federale, Vlaamse) datawetgeving behapbaar via duidelijke samenvattingen, herbruikbare templates en informatie over lopende implementatie-initiatieven.
- Stap 5
Actie 5: Capaciteitsopbouw & training
We versterken datageletterdheid via basisopleidingen, een kader van datacompetenties en een bewustwordingscampagne over datarisico’s en -kansen.
- Stap 6
Actie 6: Netwerk dataprofessionals
We bouwen een actief netwerk dat kennisdeling faciliteert en zo de datamaturiteit binnen Vlaamse entiteiten versterkt.
- Stap 7
Actie 7: Slim aanschaffen van externe data
We werken samen bij het strategisch aankopen van data.
- Stap 8
Actie 8: Interbestuurlijke samenwerking
We verbeteren samenwerking met andere regio’s en bestuursniveaus, met focus op betere toegang tot federale databronnen en het wegwerken van juridische en organisatorische barrières.
- Stap 9
Actie 9: Interoperabiliteit: standaardisatie en aanbod
Het expertisecentrum Interoperabiliteit verhoogt adoptie via kennisdeling, advies, oplossingen, governance en innovatie. Tools, richtlijnen en interop-checklists helpen entiteiten interoperabiliteit te verankeren.
- Stap 10
Actie 10: Authentieke gegevensbronnen
We werken aan een gezamenlijke aanpak voor beheer en gebruik van gedeelde referentie- en masterdata. We vereenvoudigen procedures voor authentieke bronnen en stimuleren hun gebruik om kwaliteitsvolle, verbonden gegevens te garanderen.
- Stap 11
Actie 11: Data-analyse & datagebruik stimuleren
Via het Vlaams Data Integratieplatform en initiatieven zoals Datavindplaats en Metadata Vlaanderen maken we data toegankelijk en integreerbaar. We stimuleren data-analyse en AI om beleid en werking datagedreven te versterken.
- Stap 12
Actie 12: Digitale tweelingen
We ontwikkelen een programma om digitale tweelingen breed inzetbaar te maken voor datagedreven inzichten, efficiëntere processen en betere beleidsvoorbereiding.