Gedaan met laden. U bevindt zich op: AI Adviesraad januari 2026: inzichten en vooruitblik AI Adviesraad

AI Adviesraad januari 2026: inzichten en vooruitblik

Op 28 januari 2026 kwam de AI Adviesraad opnieuw samen in het Herman Teirlinck‑gebouw in Brussel. Deze raad brengt experten van binnen en buiten de Vlaamse overheid samen om te adviseren over de strategische en ethische inzet van artificiële intelligentie binnen de overheid. Transparantie en het delen van kennis staan daarbij centraal. 

Reflectie op lopende initiatieven

Tijdens de bijeenkomst werd teruggeblikt op eerdere adviezen en de stappen die ondertussen gezet zijn. Zo vormt duurzaamheid een belangrijk leidend principe binnen het AI‑Expertisecentrum, iets wat ook zichtbaar is in de lopende bewustwordingscampagne rond AI binnen de Vlaamse overheid. Daarnaast wordt volop gewerkt aan een AI‑referentiearchitectuur en een toolbox voor data governance (voor AI), die organisaties helpt om AI op een verantwoorde manier te integreren.

Ook de ontwikkelingen rond een Vlaams taalmodel (LLM) kwamen aan bod.

Ethische raad voor AI binnen de Vlaamse overheid

Een belangrijk discussiepunt was de vraag hoe een structurele ethische raad rond AI vorm moet krijgen. Verschillende bestaande modellen werden vergeleken, van externe raden tot gemengde samenstellingen. De Adviesraad benadrukte dat een effectieve ethische raad een duidelijk mandaat, voldoende middelen en een multidisciplinaire samenstelling nodig heeft. De raad moet onafhankelijk genoeg zijn om geloofwaardig te blijven, maar tegelijk dicht genoeg bij de organisatie staan om relevant advies te geven. Een gefedereerd model lijkt daarbij het dichtst aan te sluiten bij de werking van de Vlaamse overheid.

Daarnaast werd gewezen op risico’s zoals “moral outsourcing”: medewerkers mogen hun eigen verantwoordelijkheid niet verliezen doordat een externe raad “het ethische werk” lijkt over te nemen. Transparantie, documentatie en regelmatige herziening van adviezen blijven cruciaal om dit te vermijden.

Agentic AI: van ondersteunend naar autonoom

Tot slot werd uitgebreid stilgestaan bij de opkomst van agentic AI — systemen die niet enkel ondersteunen maar ook zelfstandig handelen en beslissingen nemen. Voor de Vlaamse overheid brengt dit belangrijke organisatorische en ethische vragen met zich mee. Waar mag een systeem autonoom handelen? Welke fouten zijn aanvaardbaar? En wanneer blijft menselijke controle noodzakelijk?

De Adviesraad benadrukte dat autonome systemen voorlopig best binnen duidelijk afgebakende sandboxomgevingen functioneren. Menselijke besluitvorming moet daarbij altijd de finale controle behouden. Tegelijk werd gewezen op de nood aan meer strategische AI‑expertise binnen de overheid, zeker omdat AI steeds dieper verweven raakt met software en dienstverlening.

Vooruitblik

Het agentschap Digitaal Vlaanderen neemt de adviezen van de raad mee in de verdere uitwerking van AI‑beleid en ondersteunende kaders. De volgende AI Adviesraad vindt plaats midden juni, waar onder meer het thema soevereine AI besproken zal worden.