De Vlaamse overheid werkt aan een Vlaanderen waarin alle mensen kunnen samenleven in diversiteit. Het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid wil de herkomstkloof in diverse domeinen in onze samenleving keren. De grote lijnen van dat beleid staan geformuleerd in het Integratie- en Inburgeringsdecreet van 7 juni 2013.

Doelgroepen

Het integratiebeleid richt zich op de volledige Vlaamse bevolking met bijzondere aandacht voor doelgroepen die geconfronteerd worden met achterstellingsmechanismen die hun integratie belemmeren: personen van buitenlandse herkomst, woonwagenbewoners en Roma. Daarnaast richt het integratiebeleid zich ook op vreemdelingen zonder wettig verblijf die wegens een noodsituatie begeleiding vragen.

De Vlaamse overheid wil die doelgroepen van het beleid volwaardig bij het beleid betrekken. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor het Minderhedenforum of het 'Forum van etnisch-culturele minderheden in Vlaanderen'. Het Minderhedenforum wil de maatschappelijke positie van personen van buitenlandse herkomst en woonwagenbewoners in Vlaanderen versterken en het respect tussen groepen bevorderen. Het Minderhedenforum treedt op als spreekbuis en belangenbehartiger van deze personen van buitenlandse herkomst en woonwagenbewoners in Vlaanderen en Brussel.

Inburgering

De Vlaamse overheid wil dat mensen die vanuit het buitenland in Vlaanderen en Brussel komen wonen, actief kunnen deelnemen aan onze samenleving. Daarom biedt de Vlaamse overheid een inburgeringstraject aan, dat inburgeraars moet helpen om de nodige kennis en vaardigheden te ontwikkelen. Inburgering biedt hen een eerste opstap om hun maatschappelijke rol als burger, ouder, werknemer, ondernemer,... volop te kunnen opnemen.

Voor minderjarige anderstalige nieuwkomers verloopt de inburgering niet via een inburgeringstraject, maar via het onderwijs. Net zoals voor hun leeftijdsgenoten, geldt voor minderjarige anderstalige nieuwkomers het recht op onderwijs en de leerplicht. Daarom biedt de Vlaamse overheid trajecten aan die hen toeleiden naar een geschikte school of naar het onthaalonderwijs. Als dat nodig is, worden ze ook begeleid naar welzijns- en gezondheidsvoorzieningen. De gemeente informeert hen over het aanbod aan verenigingen, sportieve en culturele activiteiten, jeugdvoorzieningen in de buurt.

Integratie en inburgering op het terrein

Met het Vlaamse Agentschap Integratie en Inburgering (een fusie van de integratiecentra en het expertisecentrum Kruispunt Migratie-Integratie vzw) en de twee stedelijke agentschappen in Antwerpen (Atlas) en Gent (IN-Gent) beschikt Vlaanderen over een stevig instrumentarium om het integratieproces op het terrein te stimuleren, zowel bij individuele burgers van buitenlandse herkomst als bij organisaties, voorzieningen en besturen. De agentschappen:

  • bieden inburgeringstrajecten aan
  • ondersteunen besturen, organisaties en diensten bij het omgaan met de toenemende diversiteit
  • leiden anderstaligen naar een geschikt aanbod Nederlands als tweede taal.

In Brussel zorgt het Huis van het Nederlands Brussel hiervoor.

    Opvolging van het integratie- en inburgeringsbeleid

    Integratie is een proces van lange adem. Inburgering biedt hierbij de eerste omkadering, maar verliest zijn effect als andere domeinen en voorzieningen de herkomstkloof bestendigen. Het wegwerken van de herkomstkloof is dan ook een gedeelde verantwoordelijkheid van de hele Vlaamse Regering en vergt een inclusieve, horizontale aanpak. De Vlaams minister van Inburgering heeft daarom, naast de functionele bevoegdheid, ook de coördinerende bevoegdheid voor het inclusieve en horizontale integratiebeleid.

    Binnen de Vlaamse overheid werkt de commissie Integratiebeleid aan de coherentie, de synergie en de coördinatie van het Vlaamse inclusieve en horizontale integratiebeleid. In de commissie zetelen ambtenaren van verschillende beleidsdomeinen van de Vlaamse administratie. De Vlaamse Diversiteitsambtenaar is voorzitter. De commissie staat in voor het ontwerp van het Horizontaal Integratiebeleidsplan, waarin de acties van verschillende beleidsdomeinen gebundeld en afgestemd worden, en volgt de uitvoering van dit plan op.

    De afdeling Gelijke Kansen, Integratie en Inburgering van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) onderbouwt en omkadert het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid.