Toegankelijkheid van kermissen
Een kermis is een uitdaging op vlak van toegankelijkheid. Een perfect toegankelijke kermis met kramen waar iedereen kan aan deelnemen, bestaat nog niet. Maar er zijn mogelijkheden om een fijne kermis te organiseren waar iedereen kan mee beleven.
Een kermis heeft veel verschillende aspecten om rekening te houden met toegankelijkheid. De locatie, de wandelroute van de kermis, de weg ernaartoe, de kramen, attracties, beleving, ondersteuning, communicatie, faciliteiten …
Door stap voor stap haalbare inspanningen te doen, maak je de kermis aangenamer voor iedereen.
Onderdeel van het kermisbeleid
Pak het kermisbeleid professioneel aan en maak van toegankelijkheid een vast onderdeel.
- Voeg toegankelijkheid toe in eigen beleid, regels, afspraken en aanpak.
- Bijvoorbeeld door toegankelijkheidscriteria toe te voegen bij de toewijzing van standplaatsen.
- Je kan basisvoorwaarden opleggen rond veiligheid, licht en geluid.
- Maak een realistisch stappenplan om de kermis toegankelijker te maken.
- Ga in gesprek met betrokkenen: foorkramers, bezoekers, adviesraden, ervaringsdeskundigen…
- Bekijk en vraag het nodige budget.
- Evalueer en verbeter.
Een toegankelijke kermis organiseren
Voor een toegankelijke kermis kan je als basis de richtlijnen gebruiken in de brochure of checklist voor een toegankelijk event.
Enkele aandachtspunten bij de kermis:
De locatie bepaalt veel.
Net zoals bij elke activiteit of festiviteit is de locatie bepalend. Hoe zit het met de toegankelijkheid van de straat of het plein waar de kermis op staat? Hoe is de ondergrond? Zijn er veel drempels en niveauverschillen? Overweeg dan andere locaties of plan investeringen in dat publiek domein. Hoe beter toegankelijk de site zelf is, hoe minder aanpassingen nodig zijn.
Een toegankelijke wandelroute
Een kermis geeft een leuke sfeer om met vrienden en familie door te wandelen. Zorg voor een vlakke en drempelvrije route zonder obstakels. Niet alleen rolstoelgebruikers, maar ook ouderen en jonge gezinnen met kinderen hebben hier nood aan. In de veelheid aan prikkels rondom ons op een kermis (van mensen, kramen, muziek, spel en plezier) hebben we er allemaal baat bij om niet de hele tijd te moeten uitkijken waar je loopt.
Rolstoeltoegankelijke kabelgoten
Het lijkt misschien een detail, maar toegankelijke kabelgoten om die vele kabels tussen kramen veilig op te bergen maken een enorm verschil. Dit zijn kabelbruggen die een langer aan- en afloopvlak hebben. De steden Gent en Kortrijk kochten ze zelf aan, maar evengoed kan je ze ook huren.
Mobiele hellingen voor hoogteverschillen
Kermiskramen staan op wielen, waardoor ze vaak hoog van de grond staan. Door extra hellende vlakken te voorzien kan je soms hoogteverschillen wegwerken. Ook die hellingen kan je aankopen of huren.
Prikkelarme en autismevriendelijke momenten
Er gebeurt heel veel op een kermis. Voor sommigen te veel, die blijven liever weg. Door een prikkelarm moment te organiseren geef je hen ook de kans om de kermis te beleven. Dat moment is trouwens voor velen een verademing. Minder decibels, felle lichtflitsen, geroep of andere initiatieven. Een infopunt bijvoorbeeld waar bezoekers met vragen of problemen bij terechtkunnen. Of een prikkelarm park in de buurt van de kermis.
De prikkelarme dag is opgenomen in het stadsreglement van Gent, handig om naar te verwijzen bij foorkramers die niet meteen overtuigd zijn om mee te doen.
Er zijn verschillende steden en gemeenten die inspanningen doen voor een prikkelarme kermis, waaronder Genk, Gierle, Koekelare, Kortrijk, Leuven, Ninove, Oostende, Pelt en Sint-Niklaas. Gemeente Mol organiseert een (On)beperkte Kermis.
Ontdek meer over prikkelarme en autismevriendelijke evenementen.
In dialoog met de foorkramers
Ga met foorkramers in gesprek over toegankelijkheid en omgaan met mensen met een beperking. Sommigen zullen daar zelf al inspanningen voor doen, anderen hebben daar nog niet zo over nagedacht. Door hen bruikbare tips mee te geven, groeit de bewustwording. Een rolstoelgebruiker kan bijvoorbeeld wel een bestelling doorgeven, maar niet aan het betaalbakje geraken? Dan is het klantvriendelijk om als foorkramer even het betaalbakje tot bij de klant te brengen.
Informeren en sensibiliseren
Inspanningen groot of klein maken altijd een verschil. Informeer foorkramers over die mogelijke inspanningen en vraag wat zij nodig hebben om die te realiseren. Maak bijvoorbeeld een handige checklist, organiseer een infomoment of vergadering, en duid iemand aan als contactpersoon bij vragen. Deel positieve verhalen en getuigenissen.
“Voor de opening van de kermis gingen we rond om foorreizigers te sensibiliseren en suggesties voor verbeterpunten te geven. We deelden ook affiches uit met de tekst ‘Hulp nodig bij toegang tot een attractie? Vraag het aan de uitbater’, die ze konden ophangen.”Samen evalueren en bespreken
Evalueer na de kermis wat goed ging en wat beter kan. Je bespreekt samen met de foorkramers hoe volgende edities nog vlotter en toegankelijker kunnen verlopen. Organiseer bijvoorbeeld een jaarlijks overleg over de toegankelijkheid van de kermis of ga op ronde. Pas je draaiboek aan naar de nieuwe inzichten.
In dialoog met de bezoekers
Betrek de bezoekers van de kermis, je inwoners, personen met en zonder een beperking. Luister naar ervaringsdeskundigen. Nodig de lokale adviesraad voor personen met een handicap of ouderen, mensen met ervaringsdeskundigheid, mee uit voor overleg. Zij weten best welke drempels er zijn en denken graag mee na over oplossingen. Doe dit al in de ontwerpfase van de kermisorganisatie. Ook een terreinbezoek en evaluatiemoment zijn kansen op waardevolle feedback.
Communicatie
Communiceer toegankelijk en communiceer over de toegankelijkheid van de kermis.
Auditief en visueel
- Zorg dat je communicatie op verschillende manieren waarneembaar is.
- Gebruik duidelijke aankondigingen zonder overbodige prikkels.
- Rustige zones bieden bezoekers een plek om even afstand te nemen van geluid.
- Werk met goede verlichting en duidelijke contrasten.
Inclusieve communicatie
Gebruik duidelijke en eenvoudige toegankelijke taal. Tips rond toegankelijke communicatie.
Communiceer op een inclusieve manier dat “de kermis toegankelijk is voor iedereen”. “Comfortabel voor jong, oud, groot, klein, met of zonder hulpmiddel.” Combineer tekst met beelden en herkenbare pictogrammen.
UiTinVlaanderen-databank
Zet je toegankelijke kermis in de UiT-databank en voeg er toegankelijkheidsinformatie aan toe.
Een grafisch plan met toegankelijkheidsinformatie
Dat kan een routeplan of plattegrond zijn met aanduiding van de inkom en uitgang, parkeergelegenheid en haltes openbaar vervoer, toegankelijk toilet, rolstoeltoegankelijke kramen, een prikkelarme zone …
Sint-Niklaas maakte een plan voor de zomerfoor, waar ook het info- en onthaalpunt op aangeduid was. Daar konden mensen oordopjes krijgen.
Budget
Er is heel wat mogelijk met weinig of geen extra centen. Er is meer mogelijk met een gepast budget.
- Reserveer jaarlijks een budget voor aanpassingen of tijdelijke voorzieningen zoals hellingen, aangepaste toiletten, prikkelarme zones, duidelijke bewegwijzering …
- Denk ook aan de communicatiekosten: toegankelijke informatie, tolken Vlaamse Gebarentaal …
- Onderzoek mogelijkheden voor subsidies of logistieke steun aan foorkramers die zelf investeren in aanpassingen.
- Overweeg subsidies voor toegankelijke evenementen.