Toegankelijke fietspaden en aangepaste fietsen geven meer inwoners vrijheid, beweging en ontspanning. Kies voor een doordacht beleid waarin routes, fietsen en informatie elkaar versterken.
Fietsen is gewild, niet vanzelfsprekend
Fietsen is voor veel mensen de manier om te ontspannen, te bewegen of zich te verplaatsen. Onderzoek van G-sport Vlaanderen en KU Leuven toont aan dat fietsen de tweede meest beoefende sport is bij mensen met een beperking. Maar de drempels zijn groot.
- Aangepaste fietsen zijn duur.
- Routes zijn niet altijd toegankelijk.
- Een aandoening verhindert het gebruik van een gewone fiets.
- Veel fietsers zijn afhankelijk van hulp.
Toegankelijk fietsen vraagt samenhang
Succesvol inzetten op toegankelijk fietsen betekent dat je de hele fietservaring bekijkt:
- Toegankelijke fietsinfrastructuur, routes
- Betrouwbare informatie over routes
- Beschikbaarheid van aangepaste fietsen
Verken samenwerking met partners.
IedereenFietst: betrouwbare routes
“Iedereen Fietst” toont toegankelijke routes voor een uitstap met de handbike, rolstoelfiets, tandem, duofiets, rolstoel of te voet.
Het is een langdurige samenwerking tussen Inter, de provincie West-Vlaanderen en Westtoer. Wat maakt het project zo sterk?
- Inter screent routes op het terrein en brengt knelpunten in beeld: ondergrond, hellingen, breedtes, oversteekplaatsen en rustpunten.
- Westtoer maakt duidelijke fiets- en wandelkaarten met toegankelijke lussen.
- De provincie voorziet budget om de toegankelijkheidsinfo betrouwbaar en actueel te houden.
Beschikbare routes:
- West-Vlaanderen: toegankelijke fietsroutes en meerdere toegankelijke wandelnetwerken, zoals Ieperboog, Hoppeland en Heuvelland.
- Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en Limburg: aparte pagina’s met volledig gescreende routes.
Gfietst: fietsen huren op maat van elke fietser
Niet iedereen beschikt over een aangepaste fiets. Daarom bundelt G-sport Vlaanderen op Gfietst.be(opent in nieuw venster):
- locaties in Vlaanderen waar aangepaste fietsen te huur zijn,
- uitleg over de verschillende types, zoals duofietsen, driewielers, rolstoelfietsen, riksja’s en handbikes,
- praktische info over deelpunten die instaan voor begeleiding en onderhoud.
Gemeenten die samenwerken met een deelpunt verhogen het aanbod én de betrouwbaarheid. Want aangepaste fietsen zijn technisch complex, waarbij goed onderhoud en begeleiding belangrijk zijn. Een route is pas echt toegankelijk als mensen ook over het juiste materiaal beschikken.
Voorbeelden uit de praktijk
Toegankelijk fietsbeleid van Hasselt
De Limburgse hoofdstad toont hoe toegankelijk fietsbeleid in de praktijk werkt.
- Hasselt kocht twee aangepaste elektrische fietsen aan:
- een rolstoelplateaufiets, waarin de rolstoel veilig wordt vastgezet,
- een duofiets, een driewieltandem waarbij de fietsers naast elkaar zitten.
Die fietsen zijn te huur aan €35 per dag, met reservatie via City-Rent.
- De stad liet Inter meerdere fietsroutes screenen op toegankelijkheid:
- waaronder de Abdijsite Herkenrode, de Mombeekvallei en Kiewit.
Zo stemt de stad het aanbod van fietsen af op routes die echt bruikbaar zijn.
- Hasselt kocht twee aangepaste elektrische fietsen aan:
Zorgeloos fietsen in Bilzen-Hoeselt
Bij Fietsfabriek 3740 kunnen inwoners en bezoekers terecht voor:
- een duofiets,
- een rolstoelplateaufiets,
- een elektrische driewieler.
Alle fietsen zijn comfortabel, kwalitatief en geschikt voor fietsers die extra ondersteuning nodig hebben.
De stad heeft een mooie toegankelijke fietslus door Haspengouw uitgewerkt: met open landschappen, rustige wegen en zachte hellingen.
Een elektronische rolstoelfiets en riksjafiets in Essen
Riksjafiets © gemeente Essen De gemeente Essen kocht een elektronische rolstoelfiets en riksjafiets aan, die ze deelt met het woonzorgcentrum tegenover het sportpark.
De rolstoeldeelfiets is bedoeld voor iedereen die wil fietsen en iemand in een rolstoel wil meenemen.
Bij de riksjafiets kunnen een of twee personen vooraan plaatsnemen in een zitje.
Lees ook over het eerste inclusieve Multimovepad en snoezelrugzakken in Essen.
Tips voor jouw stad of gemeente
- Start met een objectieve screening van de fietsroutes. Laat Inter routes onderzoeken om zicht te krijgen op drempels én oplossingen.
- Bied aangepaste fietsen aan. Werk hiervoor samen met deelpunten of start er zelf een.
- Denk aan de hele fietservaring. Parkeerplaatsen, volgroeibare hellingen, duidelijke startpunten, toegankelijke toiletten en rustbanken bepalen mee of iemand effectief mee kan.
- Gebruik duidelijke, toegankelijke communicatie. Kaarten, websites en routebeschrijvingen moeten bruikbaar zijn voor iedereen en duidelijk aangeven voor wie een route geschikt is.
- Durf testen. Laat ervaringsdeskundigen routes uitproberen voor je ze lanceert.
- Investeer in elektrische ondersteuning. Dat verhoogt comfort en bereikbaarheid.