Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen
Het Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen is een vijfjaarlijks actieplan dat richting geeft aan het Vlaamse verkeersveiligheidsbeleid om het aantal verkeersslachtoffers verder te doen dalen richting Vision Zero. Het Verkeersveiligheidsplan 2026-2030 werd goedgekeurd op de Vlaamse Regering van 9 januari 2026.
Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030
In het Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030(PDF bestand opent in nieuw venster) blijft de aandacht in het bijzonder uitgaan naar de kwetsbare weggebruiker, om er maximaal voor te zorgen dat de modal shift richting duurzame modi veilig kan verlopen.
Het plan bestaat uit volgende onderdelen:
- Stap 1
Huidige stand van zaken
Vlaanderen wordt steeds veiliger, maar we moeten verder inzetten op blijvende en nieuwe uitdagingen
Globaal blijkt uit de omgevingsanalyse dat het aantal ongevallen en slachtoffers in Vlaanderen daalt, maar dat de evolutie van de verkeersveiligheid niet voor alle groepen even gunstig verloopt.
- Stap 2
Prioritaire aandachtspunten
Het combineren van de ongevallenstatistieken en de trends laat toe om een aantal aandachtspunten en knelpunten, waaraan extra aandacht wordt besteed in het verkeersveiligheidsplan te identificeren.
Menselijke fouten zijn en blijven de hoofdoorzaak van ongevallen.
- De toenemende populariteit van micromobiliteit en het fout gebruik ervan, met de elektrische step in de hoofdrol, verhoogt de kans op ongevallen hiermee.
- Een onaangepaste rijsnelheid kan bij elke snelheidslimiet.
- Zich verplaatsen onder invloed, ook bij fietsers en e-steppers, en daarnaast is rijden onder invloed van drugs in opmars.
- Vlaamse bestuurders laten zich vaak afleiden door actief gebruik van mobiele toestellen in de auto.
- Slaperigheid.
- Gordeldracht.
- Door de vergrijzing van de bevolking zal ook het aandeel van verkeersongevallen met ouderen toenemen.
Andere aandachtspunten
- Toename aantal kwetsbare weggebruikers.
- Fiets-fiets ongevallen kunnen toenemen door grotere drukte op het fietspad en een groeiende diversiteit in fietsers en fietsen.
- De elektrificatie van de vloot wordt vooralsnog gekenmerkt door grotere en zwaardere voertuigen met ernstigere verwondingen bij ongevallen.
- Helmgebruik in Vlaanderen blijft laag, vooral bij fietsers en e-steppers, hoewel recente rapportering wijst op een toename bij fietsers.
- Stap 3
Doelstellingen
Vlaanderen werkt verder richting ‘Vision Zero’: tegen 2050 streven we naar 0 verkeersdoden.
De overkoepelende doelstelling is om ‘het aantal verkeersslachtoffers te verminderen door de preventie van ongevallen en ernstreductie’.
Hoe meer ongevallen er voorkomen kunnen worden, hoe minder maatregelen er achteraf nodig zijn. Wanneer er toch ongevallen gebeuren, wordt gestreefd naar een beperking van de schade (ernst van de ongevallen) en wordt een snelle medische interventie bewerkstelligd.
Modal shift en verkeersveiligheid, hand in hand
We zetten actief in op een ambitieuze modal shift, waarbij we ernaar streven het aandeel duurzame modi (o.a. te voet, (elektrische) fiets, openbaar vervoer) tegen 2030 te laten stijgen tot minstens 50% van alle verplaatsingen in heel Vlaanderen. Tegen 2040 willen we dat 30% van onze verplaatsingen per fiets gebeurt. Daarom blijft in dit verkeersveiligheidsplan de aandacht uitgaan naar de kwetsbare weggebruiker, om er maximaal voor te zorgen dat deze modal shift veilig kan verlopen. We werken daarnaast aan een modal shift naar het water voor het goederenvervoer. Hiermee beogen we minder vrachtwagens op de weg.
Streefcijfers
In het verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030 worden 6 streefcijfers verder opgevolgd:
- aantal verkeersdoden
- aantal zwaargewonden
- aantal letselongevallen
- aantal dode en zwaargewonde voetgangers
- aantal dode en zwaargewonde fietsers
- aantal doden en zwaargewonden bij ongevallen met jonge autobestuurders
Voor deze 6 streefcijfers wordt gestreefd naar een reductiepercentage van -50% tegen 2030, met 2019 als referentiejaar.
- Stap 4
Gerichte maatregelen
Gericht op de omschreven prioritaire aandachtspunten werd een specifiek maatregelenpakket voorgesteld. Deze maatregelen geven invulling aan de klassieke 5 E’s van een verkeersveiligheidsbeleid, met name infrastructuur en voertuigtechnologie (Engineering), Educatie en sensibilisering (Education), Handhaving (Enforcement), Engagement en Evaluatie.
De nieuwe of bijgestuurde verkeersveiligheidsmaatregelen worden in dit Verkeersveiligheidsplan Vlaanderen 2026-2030 extra toegelicht:
- Maatregelfiche 1: Verkeersveiligheidspact met lokale besturen(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 2: Rechtvaardige snelheidshandhaving(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 3: Alternatieve sancties en leermaatregelen(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 4: Kwaliteitsverhoging rijopleiding en examinering(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 5: Hervormde technische keuring(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 6: Veilige fietsinfrastructuur(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 7: Gericht verkeersveiligheidsonderzoek(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 8: Veilige voetgangersvoorzieningen(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 9: Duidelijke verkeersregels voor een betere kennis en een correcte toepassing(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 10: Registratiesysteem geregionaliseerde verkeersinbreuken(PDF bestand opent in nieuw venster)
- Maatregelfiche 11: Micromobiliteit (gemotoriseerde voortbewegingstoestellen)(PDF bestand opent in nieuw venster)
Daarnaast blijven we ook met evenveel aandacht inzetten op de reeds lopende acties zoals vermeld in dit verkeersveiligheidsplan.