Stedelijke logistiek omvat alle goederenstromen in en rond steden en gemeenten. Dat gaat van leveringen aan winkels, horeca en bewoners tot laden en lossen, opslag en afvalstromen. Een doordachte aanpak houdt steden en gemeenten bereikbaar, leefbaar en economisch sterk.
Wat is stedelijke logistiek?
Stedelijke logistiek omvat alle goederenvervoer met een oorsprong of bestemming in stedelijke gebieden. Dat gaat breder dan transport alleen.
Ook deze activiteiten maken deel uit van stedelijke logistiek:
- laden en lossen
- overslag en opslag
- bundeling van goederenstromen
- logistieke dienstverlening
- retour- en afvalstromen
Stedelijke logistiek raakt verschillende sectoren, zoals handel, horeca, bouw en dienstverlening.
Belang en uitdagingen
Stedelijke logistiek is onmisbaar voor het functioneren van steden en gemeenten, maar brengt ook uitdagingen met zich mee.
Een goed georganiseerd logistiek systeem:
- ondersteunt lokale economie en bevoorrading
- vermindert verkeersdruk en hinder
- verhoogt de verkeersveiligheid
- beperkt impact op milieu en klimaat
- gebruikt de beschikbare ruimte efficiënter
De druk op stedelijke logistiek neemt toe door verstedelijking, groei van e-commerce en veranderende mobiliteit.
Hoe kan een lokaal bestuur hiermee aan de slag?
- Stap 1
Werk geïntegreerd
Stedelijke logistiek raakt verschillende beleidsdomeinen, zoals mobiliteit, economie en ruimtelijke ordening.
Een geïntegreerde aanpak betekent:
- samenwerking tussen diensten
- afstemming met andere overheden
- overleg met bedrijven en stakeholders
- gebruik van data en inzichten
- Stap 2
Verhoog efficiëntie en veiligheid
Efficiënte logistiek beperkt onnodige ritten en hinder.
Mogelijke maatregelen:
- duidelijke laad- en loszones
- aangepaste venstertijden
- vrachtwagenroutering
- coördinatie van werken
- betere doorstroming
- Stap 3
Kies voor duurzame oplossingen
Duurzame stedelijke logistiek vermindert uitstoot en energieverbruik.
Voorbeelden:
- bundeling van goederenstromen
- stadsdistributie en microhubs
- zero-emissievoertuigen
- leveringen op andere tijdstippen
- Stap 4
Stimuleer innovatie en samenwerking
Nieuwe technologieën en samenwerkingen bieden kansen.
Denk aan:
- proefprojecten en living labs
- samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen
- digitale oplossingen en data
- Stap 5
Gebruik de ruimte slim
Logistiek vraagt ruimte, maar die is schaars.
Aandachtspunten:
- locatiebeleid voor logistieke functies
- combineren van functies (multifunctioneel ruimtegebruik)
- ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid
Vlaamse aanpak
Vlaanderen zet in op een efficiënte en duurzamere stedelijke logistiek.
De ambitie:
- minder vervoersbewegingen
- minder uitstoot
- efficiënter gebruik van infrastructuur en ruimte
- ondersteuning van economische activiteit
Zero-emissiezones voor stadslogistiek (ZES)
Stedelijke logistiek (rondbrengen van pakjes, leveringen voor winkels, afvalophaling ...) draagt buitenproportioneel bij aan vervuiling. Het staat in voor een kwart van de CO2-uitstoot en voor 30 tot 50% van de uitstoot van andere emissies, zoals stikstofoxide en fijnstof. Daarnaast speelt logistiek ook een rol in files, verkeersveiligheid, ruimtebeslag en geluidsoverlast.
Daarom wil de Vlaamse overheid werk maken van meer duurzame stedelijke logistiek en het voorgoed weren van vervuilende vracht- en bestelwagens uit de stad via zero-emissiezones voor stadslogistiek (ZES).
Green deal Duurzame stedelijke logistiek
De Green Deal Duurzame stedelijke logistiek was een eerder initiatief van de Vlaamse overheid rond dit thema. Via deze Green Deal wil Vlaanderen het efficiënt en emissievrij beleveren van steden bevorderen in Vlaanderen. Het project emissievrije stedelijke distributie is geen actie binnen de Green Deal maar een volgende stap in het bereiken van een emissievrije logistiek.
Meer informatie
Meer informatie en praktische handvaten:
- Vlaams beleidskader stedelijke logistiek
- praktijkvoorbeelden en projecten
- samenwerking met partners