Verkeersveilige infrastructuur ontwerpen
Een verkeersveilige inrichting begint al in de ontwerpfase. Voor mobiliteitsprofessionals zijn er verschillende richtlijnen, vademecums en handboeken beschikbaar om wegen, kruispunten en publieke ruimte veilig in te richten voor alle weggebruikers.
Basisprincipes voor een verkeersveilige inrichting
Ontwerp voor alle weggebruikers
Bij een verkeersveilig ontwerp moet rekening gehouden worden met alle weggebruikers, met extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals voetgangers, fietsers en mensen met een beperking.
Werk conflictpunten veilig weg
Kruispunten, oversteken, schoolomgevingen, toegangen en andere conflictpunten vragen bijzondere aandacht. Daar moeten snelheid, zichtbaarheid, leesbaarheid en voorspelbaarheid samenkomen in het ontwerp. AWV biedt daarvoor specifieke richtlijnen, onder meer via het handboek verkeerslichtenregelingen, inrichting schoolomgevingen en de richtlijnen voor voetgangers- en fietsvoorzieningen.
Kies voor een vergevingsgezinde inrichting
Een vergevingsgezinde weg is zo ontworpen dat fouten van weggebruikers minder snel leiden tot zware gevolgen. AWV omschrijft dat als een ontwerpbenadering met specifieke aandacht voor het voorkomen en beperken van schade aan mensen en goederen bij ongevallen.
Verbind verkeersveiligheid met toegankelijkheid
Toegankelijkheid en verkeersveiligheid horen samen. AWV stelt expliciet dat verkeersveiligheid een eerste vereiste is voor integraal toegankelijk publiek domein, en dat toegankelijkheidsmaatregelen in een verkeersonveilige omgeving slechts schijnveiligheid opleveren.
Verkeersveiligheid meenemen doorheen het project
Verkeersveiligheid stopt niet bij het eerste ontwerp. Het is belangrijk om verkeersveiligheid systematisch en proactief te verankeren in elke fase van een project: van eerste idee tot dagelijks beheer.
Van visie tot ontwerp
- Vertrek vanuit een duidelijke ambitie rond verkeersveiligheid.
- Gebruik bestaande richtlijnen en data (ongevallen, snelheden, meldingen van burgers) om risico’s vroeg te detecteren.
- Betrek verschillende disciplines (mobiliteit, openbare werken, politie, omgeving) al in de ontwerpfase en gebruik indien relevant het afwegingskader voor snelheidsregimes binnen de bebouwde kom of het afwegingskader voor conflictvrij regelen in Vlaanderen.
Tijdens de aanleg
- Voorzie veilige werfsituaties voor alle weggebruikers, met extra aandacht voor voetgangers en fietsers.
- Beperk tijdelijke risico’s door duidelijke signalisatie, omleidingen en snelheidsregimes.
- Volg de uitvoering op en stuur bij waar nodig.
In exploitatie (gebruik van de infrastructuur)
- Monitor hoe de infrastructuur in de praktijk gebruikt wordt: snelheden, conflicten, bijna-ongevallen.
- Werk samen met politie en partners rond handhaving en sensibilisering.
- Gebruik feedback van inwoners en gebruikers om knelpunten snel te detecteren.
Onderhoud en evaluatie
- Zorg voor structureel onderhoud (wegdek, markeringen, verlichting, zichtbaarheid).
- Voer periodieke verkeersveiligheidsaudits of -screenings uit.
- Evalueer projecten na uitvoering en neem lessen mee naar toekomstige projecten.