Wetenschappen stabiel, wiskunde en lezen gaan achteruit

Voor wetenschappen blijven de prestaties van Vlaamse leerlingen stabiel tegenover 2022. Op langere termijn is er wel een duidelijke achteruitgang: Vlaanderen scoort 20 punten lager dan in 2015.

Voor wiskunde presteert Vlaanderen nog boven het OESO- en EU-gemiddelde. De resultaten gaan wel sterk achteruit. Vlaanderen verliest 12 punten tegenover 2022 en 32 punten tegenover 2015.

Voor lezen is de terugval het meest uitgesproken. De Vlaamse score daalt met 16 punten tegenover 2022 en met 44 punten tegenover 2015. Daarmee behoort Vlaanderen voor leesvaardigheid tot de Europese middenmoot.

Meer leerlingen halen basisniveau niet

In alle onderzochte domeinen daalt het aandeel toppresteerders en groeit het aandeel leerlingen dat het basisniveau niet bereikt. Dat basisniveau is nodig om volwaardig te functioneren in de samenleving van vandaag. Vooral voor lezen zijn de verschillen tussen leerlingengroepen groot.

• Bijna 3 op de 10 Vlaamse leerlingen halen het basisniveau voor lezen niet.
• Meer dan 1/3de van de jongens is laagpresteerder voor lezen.
• Ruim 4 op de 10 leerlingen uit de socio-economisch minst bevoorrechte milieus halen het basisniveau voor lezen niet.
• Bij leerlingen met een migratieachtergrond of een andere thuistaal gaat het om bijna de helft.
• 3 op de 4 leerlingen in het bso bereiken het basisniveau voor leesvaardigheid niet.

Niet alleen de gemiddelde prestaties dalen, ook de kloof tussen verschillende groepen leerlingen blijft een belangrijk aandachtspunt.

Sterke prestatie voor computationeel probleemoplossen

Voor computationeel probleemoplossen, het innovatieve domein van PISA 2025, zet Vlaanderen een sterk resultaat neer. Binnen Europa scoort alleen Estland beter. Vlaanderen ligt ook boven het EU- en OESO-gemiddelde. Ruim 1/3de van de Vlaamse leerlingen behoort tot de toppresteerders.

Ook binnen dit domein zijn er duidelijke verschillen. Jongens scoren gemiddeld hoger dan meisjes. Leerlingen met een lagere socio-economische status, leerlingen met een andere thuistaal en leerlingen met een migratieachtergrond scoren gemiddeld lager.

Verbonden met school, maar minder nieuwsgierig

Naast kennis en vaardigheden onderzocht PISA ook hoe leerlingen naar school, leren en technologie kijken.

• De meeste Vlaamse leerlingen hebben inzicht in wetenschapsbeoefening en hebben het gevoel erbij te horen op school.
• Ze tonen gemiddeld minder nieuwsgierigheid en doorzettingsvermogen dan leerlingen in andere OESO-landen.
• Een aanzienlijke groep leerlingen kent weinig waarde toe aan school.
• Vlaamse leerlingen ervaren minder ondersteuning van hun familie dan gemiddeld in de OESO-landen.

AI maakt intussen deel uit van het schoolwerk:

• Meer dan 2/3de van de Vlaamse leerlingen gebruikt minstens af en toe een chatbot voor schooltaken.
• Bijna de helft van de leerlingen maakt minstens 1 keer per week gebruik van een chatbot bij het leren.

De resultaten schetsen zo een genuanceerd beeld. Vlaanderen blijft internationaal sterk presteren in verschillende domeinen en blinkt uit in computationeel probleemoplossen. De dalende prestaties voor wiskunde en lezen, de afname van het aantal toppresteerders en het groeiende aandeel leerlingen dat het basisniveau niet haalt, benadrukken tegelijk de uitdagingen voor het Vlaamse onderwijs.

Extra informatie

Verwante pagina’s

• PISA-resultaten (Kennisplatform Onderwijs)
• PISA 2025: lezen als grootste zorgenkind (Klasse)