Vrije schoolkeuze

In België is er vrije schoolkeuze. Uw kind moet voldoen aan de toelatingsvoorwaarden, maar verder mag u kiezen in welke school u uw kind inschrijft.

U kunt bijvoorbeeld een voorkeur hebben voor:

Ook als uw kind doorverwezen wordt naar het buitengewoon onderwijs, hebt u vrije schoolkeuze. U kunt dus beslissen om uw kind gewoon onderwijs te laten volgen.

De ouders kunnen een school dus vrij kiezen, maar moeten wel akkoord gaan met:

  • het pedagogisch project van de school (de uitgangspunten van de school)
  • het schoolreglement (de rechten en plichten van ouders en leerlingen, en van het schoolbestuur)

Inschrijven en aanmelden

Informatie per stad of gemeente

Op de website van Onderwijs Vlaanderen vindt u informatie over inschrijven en aanmelden per stad of gemeente (website en contactgegevens). Als uw locatie niet in de lijst staat kunt u meer informatie vragen aan de school waar u wilt inschrijven. 

Inschrijvingsperiode en aanmeldingsperiode

U moet uw kind inschrijven in een school:

  • als het voor het eerst naar school gaat
  • als het overgaat van basis naar secundair en soms ook van de kleuterschool naar lagere school
  • als het van school verandert

Inschrijven doet u tijdens het voorgaande schooljaar. De startdatum van de inschrijvingen kan verschillen. Elke school is verplicht om duidelijk bekend te maken welke startdatum ze gekozen heeft. Vraag ernaar op school. 

In sommige scholen of gemeenten moet u eerst aanmelden voor u uw kind kunt inschrijven. Aanmelden betekent dat u vooraf laat weten in welke school of scholen u uw kind zou willen inschrijven. Na de aanmelding moet u alsnog uw kind in de school inschrijven. Vraag na op de school waar u uw kind wilt inschrijven of u uw kind eerst moet aanmelden. 

Na de aanmeldingsperiode krijgt u een brief of e-mail.

  • Als uw kind een plaats heeft, dan krijgt u een bericht van toewijzing. Dat betekent dat u uw kind mag gaan inschrijven.
  • Is er voorlopig geen plaats voor uw kind, dan krijgt u een melding van niet-gunstige rangschikking, en uitleg over de stappen die u kunt zetten om toch nog een plaats te vinden.

Voorrangsregels

Voor aanmelden en inschrijven bestaan er voorrangsregels in:

  • de kleuterschool
  • de lagere school
  • het eerste leerjaar van het secundair onderwijs
  • het buitengewoon onderwijs

De volgende groepen krijgen voorrang:

  • broers en zussen van leerlingen die al ingeschreven zijn in de school. Ook stiefbroers en –zussen of halfbroers en –zussen of andere kinderen die op hetzelfde adres wonen vallen hieronder. 
  • kinderen van personeel van de school (van leraren, secretariaatsmedewerkers, …)

In Brussel krijgen kinderen met een ouder die Nederlands kent ook voorrang.

In steden en gemeenten waar er een Lokaal Overlegplatform (LOP) is kunnen indicatorleerlingen voorrang krijgen op niet-indicatorleerlingen, of omgekeerd. Dit geldt minstens voor de instapjaren, de 2 jongste geboortejaren in het kleuteronderwijs en het 1ste leerjaar in het lager onderwijs. 

Indicatorleerlingen zijn:

  • kinderen uit gezinnen die in het lopende schooljaar of het vorige schooljaar een schooltoelage ontvingen
  • kinderen van wie de moeder geen diploma secundair onderwijs heeft, of geen studiegetuigschrift van het zesde jaar secundair onderwijs.

De bedoeling van voorrang geven aan indicatorleerlingen of aan niet-indicatorleerlingen is om in een school een sociale mix te krijgen.

Inschrijven tijdens het schooljaar

Wie een kind nog tijdens het schooljaar wilt inschrijven vraagt aan de school of die nog over een vrije plaats beschikt.

Let wel, tot en met de vijfde schooldag van oktober is een school verplicht om de chronologische lijst van niet-gerealiseerde inschrijvingen te respecteren. Na deze dag gaat een eventuele vrijgekomen plaats naar de eerste leerling die zich aanbiedt. Een uitzondering daarop vormen de inschrijvingen voor de kleuters van het jongste geboortejaar. Daar moet de school de chronologische lijst gedurende het hele schooljaar respecteren.

Bemiddeling bij een geweigerde inschrijving

De school moet uw kind weigeren:

  • als uw kind niet voldoet aan de toelatings-, overgangs- of instapvoorwaarden;
  • als de school volzet is. De school maakt op voorhand bekend hoeveel plaatsen er zijn;
  • als er aanwijzingen zijn dat uw kind afwisselend naar de ene en dan naar een andere school gaat.

De school mag uw kind weigeren:

  • als uw kind van die school gestuurd werd wegens tuchtmaatregelen tijdens het lopende schooljaar, het vorige schooljaar of het jaar daarvoor;
  • in het secundair onderwijs: als uw kind van school verandert omwille van een definitieve uitsluiting in een andere school. Dit kan enkel volgens criteria die vooraf afgesproken zijn binnen het lokaal overlegplatform (LOP) van de school;
  • als uw kind een inschrijvingsverslag voor buitengewoon onderwijs kreeg en de gewone school aantoont dat de nodige aanpassingen niet redelijk zijn. De school neemt die beslissing na overleg met ouders, CLB en klassenraad.

Als de school weigert om uw kind in te schrijven, dan moet de school u een bewijs op papier meegeven. Dat bewijst noemt men een mededeling van niet-gerealiseerde inschrijving. 

U kunt om bemiddeling vragen bij het LOP (Lokaal Overlegplatform) van uw regio. Zo’n bemiddeling moet binnen de 10 dagen gebeuren na de mededeling van niet-gerealiseerde inschrijving. Vraag die dus op tijd aan. Er zijn LOP's voor het basisonderwijs en voor het secundair onderwijs. In Vlaanderen en Brussel zijn er een 70-tal Lokale Overlegplatforms actief.

Als u denkt dat uw kind onterecht geweigerd is, kunt u een klacht indienen bij de Commissie inzake Leerlingenrechten. Dat kan binnen 30 dagen na de weigering of binnen 30 dagen na de bemiddeling van het LOP. De commissie laat u binnen 21 dagen weten of de school de inschrijving terecht weigerde of niet. Voor meer informatie: adresgegevens en procedure Commissie inzake leerlingenrechten.

Als de Commissie vindt dat de school het recht had uw kind te weigeren, dan kunt u rekenen op de hulp van het LOP bij het zoeken naar een andere, geschikte school.