Naast het Vlaamse Gewest en de federale overheidsdiensten kunnen de volgende lokale overheden een beslissing nemen om een gebouw of grond te onteigenen:

  • gemeenten
  • OCMW's
  • provincies
  • autonome gemeente- en provinciebedrijven
  • provinciale ontwikkelingsmaatschappijen
  • intergemeentelijke samenwerkingsverbanden.

Een onteigening kan maar worden gemachtigd als het bestuur het volgende heeft aangetoond:

  • het algemeen belang
  • de noodzaak om te onteigenen
  • en de eventuele hoogdringendheid.

Hoe gebeurt een onteigening?

Alvorens over te gaan tot onteigening zal de overheid u benaderen om tot een gewone koop over te gaan. De overheid zal met u proberen onderhandelen en een bepaalde prijs voorstellen.

Als er geen overeenkomst bereikt wordt, dan kan de overheid overgaan tot een eenzijdige onteigening. Dat doet ze door naar de vrederechter te stappen. Die zal een onteigeningsvergoeding vaststellen:

  • In de praktijk is die vergoeding meestal billijk: ze moet u toelaten een eigendom van dezelfde waarde te verkrijgen.
  • Als dat niet zo is, kunt u ook in beroep gaan.

Onteigeningsdecreet

De Vlaamse Regering heeft op 24 februari 2017 een nieuw Vlaams Onteigeningsdecreet goedgekeurd (Belgisch Staatsblad 25 april 2017). Het uitvoeringsbesluit werd door de Vlaamse Regering goedgekeurd op 27 oktober 2017 (Belgisch Staatsblad 12 januari 2018). De nieuwe regelgeving is van kracht sinds 1 januari 2018. Sindsdien is de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur niet meer bevoegd om een onteigeningsmachtiging te verlenen. Sommige lokale besturen zullen dan nog wel een machtiging moeten aanvragen, maar niet meer op Vlaams niveau.

  • Laatst gewijzigd op 26 september 2019