Zones zonder no regret-maatregelen

​​​​​​1. Spuibeekstraat

De voormalige oefensite van de brandweer aan de Spuibeekstraat werd eerst beschouwd als een site met mogelijk risico op besmetting met PFAS. De analyse van de bodemstalen die eind juli werden genomen op die plaats, tonen echter geen overschrijding van de PFAS-normen (info 23 augustus 2021). Daar gelden dan ook geen bijzondere maatregelen met betrekking tot PFAS.

​​​​​​2. Douaneplein - Perron M

Ook een terrein aan het Douaneplein werd in het verleden gebruikt voor blusoefeningen. Daarom werden ook daar eind juli 2021 bodemstalen genomen voor analyse. Daarbij werd geen overschrijving van de PFAS-normen vastgesteld (info 23 augustus 2021). Ook daar gelden dus geen no regret-maatregelen.

Afgebakende zones met no regret-maatregelen

1. Oude brandweerkazerne Dageraadstraat

De site van de oude brandweerkazerne in de Dageraadstraat in Mechelen is verontreinigd met PFOS en PFOA, maar de verontreiniging is minder uitgebreid dan verwacht. Dat bevestigde bodemonderzoek in juli 2021. Er zijn wel verhoogde concentraties in het grondwater gemeten. Daarom blijven de eerdere maatregelen gelden en komt er bijkomend onderzoek.

Het bodemonderzoek is een opvolging van een eerder onderzoek in juni 2021 naar PFAS-concentraties in bodem -en grondwaterstalen.

Bodem
  • De 8 bodemstalen bevestigen dat de verontreiniging geconcentreerd is op de brandweerkazerne zelf.
  • In de tuinen in de buurt worden wel PFAS gemeten, maar die waarden blijven onder de bodemsaneringsnorm.
Grondwaterstalen
  • Ook in het grondwater zitten de hoogste concentraties alleen op de site van de brandweerkazerne.
  • 2 van de 4 grondwaterstalen in de privétuinen overschrijden de bodemsaneringsnorm. Het grondwaterstaal met de hoogste overschrijding bevindt zich het dichtste bij de brandweerkazerne.

De bewoners van de tuinen die zijn onderzocht, worden door het studiebureau gecontacteerd.

In de tuinen die boven de norm scoorden, doet een ander studiebureau een beschrijvend bodemonderzoek ((opent in nieuw venster)). Dat onderzoek moet toelaten om de verontreinigingspluim en het risico op verspreiding verder af te bakenen.

Specifieke adviezen

In afwachting van de resultaten van het beschrijvende bodemonderzoek adviseert het Agentschap Zorg en Gezondheid om de eerder aangekondigde no regret-maatregelen te blijven volgen binnen een straal van 100 meter rond de brandweerkazerne van de Dageraadstraat.

  • Laat kinderen niet spelen op het onverharde terrein van de oude brandweerkazerne.
  • Het verharde terrein van de oude brandweerkazerne moet wekelijks met water schoongemaakt worden.
Andere adviezen

Voeding
  • Kinderen jonger dan 12 jaar, personen met verzwakt immuunsysteem, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven of willen zwanger te worden, krijgen het advies om geen zelf geteelde groenten of fruit te consumeren.
  • De rest van de bevolking krijgt het advies om zelf geteelde groenten of fruit met mate te consumeren en dus een goede mix aan te houden met fruit en groenten van andere oorsprong. Het fruit en de groenten moeten steeds goed gewassen worden voor consumptie.
  • Eet geen zelf geteeld kleinvee: kippen, konijnen enz.
  • Eet geen eieren van uw eigen kippen.

Water
  • Controleer of uw kraantjeswater afkomstig is van een waterput (= grondwater). Consumeer grondwater niet als drinkwater in de afgebakende zone. Gebruik het ook niet voor thee, koffie, ijsblokjes of de bereiding van maaltijden.
  • Gebruik geen putwater (grondwater) om de moestuin te besproeien of om een zwembad te vullen.
  • Gezondheidskundig is er geen probleem om eigen grondwater te gebruiken om bijvoorbeeld de auto te wassen, de oprit af te spuiten, toilet door te spoelen,…
Grond en groenafval
  • Gebruik geen compost samengesteld met materiaal uit de eigen tuin.
  • Eieren van eigen pluimvee en afval van groenten en fruit (zonder kluit) mogen in de huisvuilzak.
  • Vermijd de verstuiving van braakliggende grond zo veel als mogelijk.
  • Breng groenafval (takken en snoeisel) naar het recyclagepark, maar verwijder zo veel mogelijk aarde.
Hygiëne

Pas een goede hygiëne toe:

  • Was uw handen, zeker voor de maaltijd.
  • Maak uw huis binnen en buiten schoon met water.

2. Site van DuPont en Chemours

Op de voormalige site van DuPont de Nemours in Mechelen-Zuid zijn vandaag verschillende bedrijven actief. DuPont verwerkte er in het verleden PFAS. Vandaag gebruikt ook Chemours nog PFAS in zijn productie. Daarom werd die site beschouwd als risico-installatie.

Uit bodemonderzoek in de omgeving van de fabriek is gebleken dat de concentraties PFAS in de bodem rondom de site geen risico veroorzaken. Voor Gen-X blijven de waarden zelfs onder de detectiegrens. Ook de meetbare waarden voor PFOS en PFOA die werden gevonden, blijven onder de bodemsaneringsnorm voor de bestemming ‘wonen’.

Alleen op een terrein op het adres Geerdegem-Schonenberg 108 werden sporen van PFAS-vervuiling aangetroffen, zowel in de bodem als in het grondwater.

  • Het is een braakliggend en afgesloten terrein dat eigendom is van DuPont. Oorzaak van die verontreiniging is wellicht een brandweeroefening met blusschuim in het verleden. DuPont bekijkt in overleg met de OVAM welke vervolgstappen nodig zijn.
  • Het terrein is afgesloten en niet toegankelijk voor derden, dus zeker niet voor spelende kinderen.
  • Het onderzoek van de bodem in de woonzone rond die terreinen biedt geruststellende resultaten. Daar werd nergens een overschrijding van de norm voor woongebieden vastgesteld.
  • Omdat er wel een risico is dat de verontreiniging zich verspreidt via grondwater, gelden voor een aantal bewoners in de Antoon Spinoystraat, Geerdegem-Schonenberg en de Kruisbaan specifieke maatregelen rond het gebruik van grondwater. Die bewoners zijn persoonlijk op de hoogte gebracht door het stadsbestuur.
No regret-maatregelen voor omwonenden van de Chemours-site:
  • Geen rond grondgebruik. De grond van het specifieke perceel van Chemours waar verontreiniging werd gemeten in bodemstalen, wordt beschouwd als verdachte grond met betrekking tot de regelgeving voor grondverzet. Maar dat is niet het geval voor de ruimere omgeving.
  • Er gelden wel no regret-maatregelen voor het gebruik van putwater/grondwater:
    • Ga na of je kraanwater wel of niet afkomstig is van een grondwaterput.
    • Putwater/grondwater is niet geschikt voor consumptie: drinken, ijsblokjes maken, koffie, thee, gebruik in bereidingen zoals het koken van pasta, aardappelen, rijst, …
    • Gebruik het ook niet voor het besproeien van eetbare gewassen of het vullen van je zwem- of plonsbad.
    • Putwater/grondwater is wel geschikt om bijvoorbeeld je auto te wassen, verharde buitenoppervlakten (oprit, terras,…) schoon te maken en je toilet door te spoelen.

Meer info

Op de website van de stad Mechelen vindt u meer informatie over de no regret-maatregelen voor PFAS en PFOS in Mechelen ((opent in nieuw venster)).

Bewoners rond de Chemourssite ontvingen de contactgegevens van het bedrijf voor meer informatie over de onderzoeken.