Type subsidie
Projectsubsidie
Thema
Klimaat , Ruimte , Samenleven
Locatie
Turnhout
Jaar
2014
In uitvoering

Beschrijving (+ programma)

De stad Turnhout beoogt in het projectgebied, gelegen vlak achter het station, de ontwikkeling van een duurzaam multifunctioneel project, met ruimte voor 600 nieuwe woongelegenheden, een residentiële zorgomgeving, ongeveer 25.000 m² kantooroppervlakte en publieke functies. Het parkeren gebeurt voornamelijk ondergronds, waardoor grote aandacht kan gaan naar de publieke ruimte. Op het vlak van duurzaamheid wordt zowel ingezet op de implementatie van warmtenetten op de site als op het bouwen van compactere woningen, waardoor meer ruimte vrijkomt voor publieke, vrijetijds- en groene ruimte.

In afwachting van de volledige realisatie worden delen van de terreinen in gebruik gegeven aan de buurt. Deze tijdelijke invulling moet de brug vormen tussen de omliggende woonwijken en als katalysator werken voor de verhoging van de buurtbetrokkenheid en de creatie van een toekomstig veerkrachtig sociaal weefsel.

Op lange termijn moet de ontwikkeling van Slim Turnhout leiden tot de creatie van een levendig stadsdeel met gevarieerd wonen voor alle levensstadia en multi-inzetbare ruimtes, met onder andere buurtgerichte handelszaken en diensten. Dit zal ongeveer een duizendtal werkgelegenheidsplaatsen genereren.

Slim Turnhout wordt ingezet als experimenteerruimte om een antwoord te bieden op de veranderende zorgmaatschappij, en streeft er naar om als eerste in Vlaanderen via sociale innovatie te komen tot een zorgzame woonomgeving voor de bewoners. Het door VITO en de hogeschool Thomas More Kempen ontwikkelde concept moet het principe van een zorgzame buurt in de praktijk omzetten, waarbij bewoners sterk worden aangemoedigd om zoveel mogelijk activiteiten collectief te doen, inbegrepen zorg voor elkaar en voor de buurt.

Met de projectsubsidie wil de stad vooral op dit laatste inzetten, nl. het verder uitwerken en begeleiden van het innovatieconcept, het uitwerken van een competentiedatabank (welke diensten kunnen mensen aan elkaar leveren), en een manager om dit concept uit te voeren en te beheren. Maar de stad wil tevens werk te maken van de tijdelijke invulling van de terreinen en de definitieve realisatie van multifunctionele en collectieve ruimtes, alsook van aanpasbare, seniorvriendelijke infrastructuur.

Projectonderdelen

  • Aanleg infrastructuur en projectcoördinatie
  • Ontwikkeling gebouwen
  • Investeringen door de stad Turnhout.

Inbreng stedenbeleid

  • 2.558.860 euro, voor de begeleiding bij de uitvoering van het zorg-innovatieconcept, de aanstelling van een conceptmanager, het uitwerken van een competentiedatabank, ecologische duurzaamheid en de aanleg van multifunctionele en aanpasbare collectieve binnenruimte.

Jury motivering

Het Turnhoutse stadsbestuur geeft met voorliggend project blijk van een innovatieve en gedurfde visie. Vanuit een sterke diagnose worden tal van sociale, economische, ruimtelijke en deels ook ecologische uitdagingen verknoopt. Dit leidt tot een ideologische projectdefinitie die volgens de jury vooral inzet op bevolkingsgroei, verarming, vergrijzing, sociale cohesie en kwaliteitsvolle ruimte. De kern van het project ligt immers op een nieuwe combinatie van wonen en zorg, met verbinding naar werken, mobiliteit en een kwaliteitsvolle, toegankelijke publieke ruimte. Innovatieve en creatieve methodieken worden daarbij aangewend, en leertrajecten voldoende ingebouwd. De ruimtelijke vertaling van de aspecten waarop dit project inzet, maakte afgelopen jaar een kwalitatieve sprong op stedenbouwkundig en architecturaal vlak. De voorgestelde samenwerkings- en contractvormen tussen de verschillende relevante actoren zijn sterk en vertrouwenswekkend.

Innovatieve realisaties

  • Ontwikkelen van een zorgzame woonomgeving via sociale innovatie: Slim Turnhout als experimenteerruimte voor de veranderende zorgmaatschappij, in samenwerking met VITO en Hogeschool Thomas More Kempen.
  • Tijdelijke invulling als katalysator voor de verhoging van de buurbetrokkenheid en de creatie van een toekomstig veerkrachtig sociaal weefsel
  • Innovatieve samenwerkingsstructuur, in de vorm van de private projectvennootschap NV Stedelijk Leven Innovatief Maken Turnhout (SLIM), met private en publieke partijen. In deze structuur worden gronden, instrumenten en middelen gebundeld, en worden kennis en expertise gedeeld om te komen tot nieuwe ontwikkelingsstrategieën.

Deelaspecten

  • Zorg: inzet op sociale innovatie, met ‘Zorg voor elkaar’ als leidraad waarbij een zorgmakelaar een netwerk van informele zorg uitbouwt op basis van de competenties die binnen de beoogde mix van verschillende bewoners aanwezig zijn. Primair doel: versterken van zorgnetwerken rond ouderen en het versterken van informele, intergenerationele solidariteit. Het project streeft naar een ‘vermaatschappelijking van de zorg’, en zoekt hierbij naar alternatieve vormen van zorgverstrekking.
  • Wonen: 600 nieuwe woongelegenheden, inzet op compact levenslang wonen voor een brede mix van de bevolking: jonge gezinnen, burgers met ondersteuningsnoden, zorgbehoevende ouderen als antwoord op uitdagingen, als bevolkingsgroei, gezinsverdunning, vergrijzing, verarming, verkleuring, vergroening, veroudering, veiligheid, en ook bijdragen tot sociale cohesie
  • Tijdelijke invulling, met oog op verbinding met de omliggende woonwijken en de verhoging van de buurtbetrokkenheid en sociale cohesie in het gehele gebied. De creatie van collectieve polyvalente (binnen)ruimtes en de autoluwe inrichting sluiten aan bij dit streven naar sociale cohesie.
  • Energie: Op 1 juli 2016 werd in de wijk Niefhout het eerste warmtenet in de Kempen opgestart.
  • Economie: realisatie van een innovatiepool rond zorg en gezondheid. Naast tewerkstelling voor hoogopgeleiden zou deze clustering ook extra werkgelegenheid kunnen bieden voor lager opgeleiden.

Partners

  • Stad Turnhout
  • AGB Turnhout
  • Stadsregio Turnhout
  • NV SLIM (Stedelijk Leven Innovatief Maken)
  • Special Purpose Vehicle (SPV)
  • VITO
  • Thomas More Kempen
  • Eandis
  • Sociale huisvestingsmaatschappij De Ark
  • Privé-investeerders