Tegemoetkoming voor hulpmiddelen voor personen met een handicap

Als persoon met een handicap hebt u wellicht moeite om bepaalde activiteiten zelfstandig uit te voeren. Hulpmiddelen en aanpassingen kunnen die voor u vergemakkelijken. Zo kunt u zich met een aangepaste wagen zelfstandig verplaatsen, met een beeldschermloep een tekst op papier vergroot lezen of met een trilwekker gewekt worden. Ook aanpassingen aan bijvoorbeeld uw woning, computer of fiets kunnen ervoor zorgen dat u opnieuw zelfstandig kunt douchen, mailen, fietsen …

Het VAPH geeft tegemoetkomingen voor hulpmiddelen en aanpassingen. Ook voor vervoers- en verblijfskosten in het gewoon onderwijs, voor pedagogische hulp bij hoger beroepsonderwijs, hoger onderwijs of volwassenenonderwijs en voor incontinentiemateriaal kunt u van het VAPH een tegemoetkoming krijgen. Een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen moet u aanvragen.

In welke situaties?

Het VAPH kan een tegemoetkoming geven voor hulpmiddelen en aanpassingen in de thuissituatie.

Thuissituatie is een ruim begrip. Het kan gaan om de eigen woning of huurwoning, maar ook om situaties waarin personen met een handicap wonen bij een zorgaanbieder, bij een ouderinitiatief of in een voorziening voor ouderenzorg.

Het VAPH geeft een tegemoetkoming voor hulpmiddelen die een persoon met een handicap nodig heeft om een of meerdere activiteiten die door de handicap een probleem zijn, weer mogelijk te maken. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de gebruiksfrequentie in verhouding tot de gevraagde tegemoetkoming.

Meer informatie vindt u op de pagina In welke situaties geeft het VAPH een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen? op de website van het VAPH.

In welke situaties niet?

Het VAPH kan geen tegemoetkomingen geven voor hulpmiddelen en aanpassingen op school of op het werk. Daarvoor zijn andere instanties bevoegd. Ook aan personen die langer dan drie maanden verblijven in een zorginstelling die niet door het VAPH erkend is, kan het VAPH geen tegemoetkoming geven, al zijn er een aantal uitzonderingen, bijvoorbeeld voor personen die verblijven in een assistentiewoning.

Meer informatie vindt u op de pagina In welke situaties geeft het VAPH geen tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen? op de website van het VAPH.

Welke hulpmiddelen?

Hulpmiddelen en aanpassingen die in de refertelijst staan

Veelgevraagde hulpmiddelen

Veelgevraagde hulpmiddelen en aanpassingen staan in de refertelijst. Die lijst vermeldt per hulpmiddel of aanpassing:

het refertebedrag: het maximumbedrag van de tegemoetkoming
de refertetermijn: de verwachte gebruikstermijn

U kunt de refertelijst raadplegen op de pagina Refertelijst op de website van het VAPH.

Er zijn hulpmiddelen en aanpassingen voor personen met een motorische, visuele, auditieve, communicatieve of cognitieve handicap. De hulpmiddelen en aanpassingen zijn ingedeeld in 5 domeinen:

Activiteiten dagelijks leven
Bijvoorbeeld: een toiletstoel, een signaleringssysteem, een kleurendetector, een aangepaste werktafel
Communicatie
Bijvoorbeeld: computeraanpassingen, luisterhulpmiddelen, een brailleleesregel, een dynamisch communicatietoestel, een leesloep, een daisyspeler
Mobiliteit
Bijvoorbeeld: aanpassingen aan de auto, een driewieltandem, een witte stok, een blindengeleidehond
Wonen
Bijvoorbeeld: een automatische deuropener, aanpassingen aan het sanitair, een hellingbaan, omgevingsbedieningsapparatuur, een traplift
Andere
Bijvoorbeeld: incontinentiemateriaal, pedagogische hulp bij hoger beroepsonderwijs, hoger onderwijs of volwassenenonderwijs, vervoers- en verblijfskosten in het gewoon onderwijs

Zeer uitzonderlijke zorgbehoefte (ZUZ)

De tegemoetkomingen in de refertelijst zijn bedoeld om een gepaste vergoeding te bieden voor wat in de meeste situaties de goedkoopste passende oplossing is. In uitzonderlijke situaties is een standaardoplossing niet mogelijk en is een duurder alternatief de enige oplossing.

De zeer uitzonderlijke zorgbehoefte (ZUZ) is een procedure die toelaat om in die uitzonderlijke situaties een aanvullende tegemoetkoming boven op het toegekende refertebedrag aan te vragen bij de bijzondere bijstandscommissie (BBC). Voor een aantal referterubrieken is het niet mogelijk om een aanvullende tegemoetkoming via de ZUZ-procedure te vragen.

Meer informatie vindt u op de pagina Hulpmiddelen in de refertelijst op de website van het VAPH.

Hulpmiddelen en aanpassingen die niet in de refertelijst staan

Niet alle hulpmiddelen en aanpassingen staan in de refertelijst. Voor hulpmiddelen en aanpassingen die innovatief zijn of weinig gevraagd worden, wordt bijvoorbeeld geen standaardtegemoetkoming voorzien.

Hebt u een hulpmiddel nodig dat niet in de refertelijst staat? Wilt u een hulpmiddel huren of kiest u voor een abonnement waarbij die mogelijkheid niet standaard is voorzien? Dan kan de bijzondere bijstandscommissie (BBC) uw vraag onderzoeken. Het hulpmiddel mag dan niet uitgesloten zijn door de regelgeving en moet meer dan 300 euro kosten. Bij huur of een abonnement is dat minimum 300 euro op jaarbasis. Om dat aan te tonen, moet u een offerte of factuur van het hulpmiddel toevoegen bij de aanvraag. U moet ook goed motiveren waarom het hulpmiddel noodzakelijk is en hoe frequent u het zal gebruiken.

Meer informatie vindt u op de pagina Hulpmiddelen die niet in de refertelijst staan op de website van het VAPH.

Onderhouds- en herstellingskosten

Voor een aantal hulpmiddelen is in de refertelijst een tegemoetkoming voorzien voor onderhoudskosten en herstellingskosten. Het VAPH betaalt geen globale onderhouds- of herstellingscontracten terug, alleen effectief geleverde prestaties. U moet dus bij elke onderhoudsbeurt of herstelling een werkbon en factuur van de technicus of hersteller bij het VAPH indienen.

De specifieke voorwaarden en aanvraagprocedure vindt u op de pagina Onderhouds- en herstellingskosten op de website van het VAPH.

Welke hulpmiddelen niet?

Voor bepaalde hulpmiddelen en aanpassingen kan het VAPH u geen tegemoetkoming geven.

U kunt de lijst raadplegen op de pagina Voor welke hulpmiddelen en aanpassingen kan het VAPH geen tegemoetkoming geven? op de website van het VAPH.

Voorwaarden

Om in aanmerking te kunnen komen voor aanspraak te maken op een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen moet u aan bepaalde voorwaarden voldoen:

U moet erkend zijn door het VAPH als persoon met een handicap.
U moet jonger dan 65 jaar zijn op het moment dat u de eerste keer ondersteuning vraagt aan het VAPH.
U moet in Vlaanderen of het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. wonen.

Voldoet u niet aan de voorwaarden, dan kunt u altijd informeren bij het VAPH of voor uw specifieke situatie een uitzondering mogelijk is.

Procedure

De aanvraagprocedure kan verschillen naargelang u minder- of meerderjarig bent. In de standaard aanvraagprocedure moet u een multidisciplinair team (MDT) inschakelen. In bepaalde situaties kunt u zelf, zonder de hulp van een MDT, een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen aanvragen.

Meer informatie over de aanvraagprocedure voor minderjarigen en meerderjarigen
Meer informatie over de aanvragen die u zelf kunt indienen
Meer informatie over aanvragen via een multidisciplinair team

Hulp bij de keuze van uw hulpmiddel en uw aanvraag

Het VAPH

Het VAPH biedt tips en richtlijnen bij de keuze van hulpmiddelen in het webluik ‘Hulpmiddelen’ op de website van het VAPH. De hulpmiddelendatabank geeft informatie over de hulpmiddelen op de markt in Vlaanderen. U vindt er productinformatie, foto’s, richtprijzen en de gegevens van de handelaars bij wie u de producten kunt kopen of huren.

Een multidisciplinair team

Via de multidisciplinaire teams (MDT’s) kunt u een aanvraag voor een tegemoetkoming bij het VAPH indienen. Ze helpen u in uw zoektocht naar de meest geschikte hulpmiddelen of aanpassingen. Ze gaan samen met u na welke hulpmiddelen en aanpassingen u nodig hebt. Het team maakt een verslag op waarin het uw aanvraag voor een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen motiveert en bezorgt dat verslag aan het VAPH. Bij twijfel testen ze met u het hulpmiddel uit.

Hoe uw tegemoetkoming ontvangen?

Koopt u een hulpmiddel of laat u een aanpassing uitvoeren, dan moet u de factuur aan het VAPH bezorgen. Als aan alle voorwaarden voldaan is, krijgt u van het VAPH (een deel van) het bedrag dat u betaald hebt terug.

Het bedrag dat u krijgt, is nooit hoger dan het bedrag vermeld in de refertelijst (tenzij u een goedkeuring voor een verhoogde tegemoetkoming hebt), en nooit hoger dan het factuurbedrag voor het hulpmiddel of de aanpassing.

U vindt meer informatie over de terugbetaling op de pagina Hoe uw tegemoetkoming ontvangen? op de website van het VAPH.

Regelgeving

MB van 23/05/1969 tot vaststelling van de perken binnen en de voorwaarden onder welke de lasten die voor de minder-validen voortvloeien uit de verplaatsing naar en het verblijf op de plaats aangewezen voor hun schoolopleiding, door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap of de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding gedragen kunnen worden.

BVR van 13/07/2001 tot vaststelling van de criteria, voorwaarden en refertebedragen van de tussenkomsten in de individuele materiële bijstand voor de sociale integratie van personen met een handicap.

BVR van 21/12/2018 betreffende de huur van hulpmiddelen voor communicatie, computerbediening en omgevingsbedieningen voor personen met een snel degeneratieve aandoening.