Leidraad Lokaal laden

De leidraad bundelt alle relevante en recente informatie over het laadpalenbeleid van de Vlaamse overheid voor de lokale besturen. In de leidraad ligt de focus op de uitrol van publiek toegankelijke laadpunten voor elektrische voertuigen op het openbare domein.

Aanpak van de uitrol

Een auto staat aan een oplaadpunt
© Benoit De Freine

Concessie voor laadpaalexploitanten

Op 12 april werd het bestek gelanceerd waarmee laadpaalexploitanten (CPO’s) worden gezocht om voor heel Vlaanderen publieke laadpunten voor elektrische wagens op het openbare domein uit te rollen. Na de goedkeuringsprocedure zullen deze CPO’s ervoor zorgen dat er laadpunten op vraag en op strategische locaties geïnstalleerd worden. De steden Antwerpen, Gent en Oostende hebben er vorig jaar voor gekozen om zelf in te staan voor de publieke laadpalen op hun grondgebied.

E-loket voor burgers (Paal volgt Wagen)

De uitrol zal voornamelijk vraag- en datagestuurd verlopen. Voor de juridische basis verwijzen we naar het ​​​​​BVR over de laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen (PDF bestand opent in nieuw venster). Met de strategie van Paal volgt Wagen kunnen burgers, ondernemingen en organisaties via een e-loket een publieke laadpaal aanvragen. Het grootste aantal publieke laadpalen zal via deze weg worden geplaatst.

Ook organisaties voor autodelen en taxibedrijven kunnen een laadpunt aanvragen; maar dat zullen dan private laadpunten zijn die enkel door hen gebruikt kunnen worden.

Daarnaast zullen er automatisch publieke laadpunten worden bijgeplaatst wanneer bestaande laadpalen zeer frequent worden gebruikt.

E-loket voor lokale besturen

Aanvullend kunnen er ook proactief publieke laadpalen worden bijgeplaatst op strategische locaties. Via een eenvoudig e-loket kunnen lokale overheden suggesties hiervoor doorgeven. Het voorstel zal moeten bestaan uit het aantal laadpalen, het type lader (normaal of snel), de locatie(s) en een motivering voor hetgeen wordt voorgesteld. Het is nuttig om te weten dat ook al suggesties voor snelladers zullen worden verzameld. Een selectie daarvan zal in een later te gunnen concessie worden uitgerold.

Strategische plaatsing van publieke laadinfrastructuur

Het nadenken over de strategische plaatsing van publieke laadinfrastructuur is voor lokale overheden een relatief nieuw gegeven. Daarom hieronder een aantal bijkomende voorwaarden, tips en zaken om rekening mee te houden wanneer u met deze oefening van start gaat.

  • Binnen de gemeente/stad wordt best nagedacht over de algemene behoefte aan publieke laadinfrastructuur voor de komende jaren. Daarbij wordt best ook rekening gehouden met de bestaande laadpunten en de mogelijkheden om publieke laadinfrastructuur te plaatsen in parkeergebouwen en op het private domein, bv. op parkings van winkels, … Wat overblijft zal deels worden ingevuld door de aanvragen van EV-rijders (Paal volgt Wagen). De strategische plaatsing komt daar bovenop.
  • De voorkeurlocatie moet zich op het openbare domein bevinden en moet 24 uur per dag en 7 dagen per week toegankelijk zijn.
  • Om gebruik te garanderen moet ingeschat worden of er op die plaats voldoende laadbehoefte is of zal zijn bij bewoners, bezoekers of pendelaars.
  • Het is ook belangrijk dat het elektriciteitsnet (vooral laagspanning) in de buurt ligt.
  • Hou ook rekening met geplande werkzaamheden in het gebied om te voorkomen dat laadpalen op korte termijn verwijderd en/of verplaatst dienen te worden.
  • Laadpalen kunnen het best geplaatst worden in de ruimte die voorzien is voor het parkeren. Als dat niet lukt, kan worden uitgeweken naar andere plekken of naar het trottoir.
  • Het is sowieso aangewezen om hierbij over de gemeentegrenzen heen samen te werken. Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, zoals de intercommunales, kunnen hier desgevallend een rol in spelen.

Bijkomend advies voor de plaatsing van publieke laadinfrastructuur

Locatie

  • De laadpalen kunnen, indien mogelijk, geclusterd worden. Dit betekent dat er twee of meer laadpalen samen worden geplaatst op één locatie. Hierbij kan ook toekomstgericht gewerkt worden, waarbij de bekabeling voor toekomstige laadpunten al voorzien kan worden.
  • De laadpalen hebben best twee connectoren en worden zo geplaatst worden dat er vanaf twee parkeerplaatsen kan worden geladen.
  • Plaats best geen laadpaal direct voor een monument of deur/raam van een woning.
  • Hou rekening met bijvoorbeeld een kermis, markten of andere evenementen die op de locatie kunnen plaatsvinden.
  • Probeer zoveel mogelijk de groenvoorziening te vermijden of te laten staan.
  • Probeer de locatie toegankelijk te maken van een doorgaande weg en een goede zichtlocatie te geven. Denk bijvoorbeeld aan een kruising met een doorgaande weg.
  • Probeer het laadpunt bij voorkeur op een haaks of dwars parkeervlak te plaatsen.

Onderhoud, gebruiksvriendelijkheid en veiligheid

  • Een laadpaal kan op een parkeerplaats best tussen twee vakken worden geplaatst.
  • Als er een boom aanwezig is, staat een laadpaal minimaal best even ver van de boom als de kruin van de boom breed is, met een minimum van 1 meter.
  • Probeer een laadpunt niet tussen het struikgewas of wortels te plaatsen.
  • Probeer de locatiekeuze niet in de directe nabijheid van andere objecten in de openbare ruimte te plaatsen (fietsenrekken, vuilcontainers, straatmeubilair,…).
  • Hou ook rekening met de toegankelijkheid van het laadpunt voor mindervalide e-rijders.
  • Voorkom struikelgevaar met laadkabels door te streven naar een minimale afstand van parkeervak tot laadpaal.
  • Bij plaatsing op het trottoir dient er een minimale doorloopruimte van 100 centimeter te zijn, maar liefst is dit nog meer. Het laadpunt wordt bij voorkeur in de trottoirband aangebracht en anders op maximaal dertig centimeter van de rand van de rijbaan.

Behoefte aan publieke laadinfrastructuur per gemeente/stad

Op basis van de doelstelling van 35.000 laadpunten tegen 2025 is een inschatting gemaakt van de publieke laadbehoefte verdeeld over de gemeenten en steden in Vlaanderen. De raming is gemaakt op basis van een aantal parameters die bepalend zijn voor de toekomstige lokale grootte van de elektrische vloot en op basis van de ingeschatte noden aan publieke laadinfrastructuur; o.m. op basis van de mogelijkheden om privaat te laden.

De aantallen zijn louter een inschatting van de behoefte. Dit laat de gemeenten en steden toe om te anticiperen en tijdig op zoek te gaan naar potentiële locaties voor toekomstige laadinfrastructuur.