De Terra Patrimonium- en energiedatabank Vlaanderen biedt vandaag een overzicht van het vastgoed van de Vlaamse overheid en vormt een centrale databron voor beleidsopvolging en rapportering.
Algemeen vastgoedbeleid voor de Vlaamse overheid
Op 19 juli 2013 keurde de Vlaamse Regering het Algemeen Vastgoedbeleid voor de Vlaamse overheid goed. Met deze beleidsnota wilde de Vlaamse overheid haar vastgoedbeheer structureler, efficiënter en meer samenhangend organiseren. Vastgoed werd daarbij expliciet gezien als een strategische hefboom voor het realiseren van maatschappelijke doelstellingen, kwalitatieve publieke dienstverlening en een voorbeeldrol op het vlak van duurzaamheid en innovatie.
Deze webpagina geeft een actueel overzicht van de oorspronkelijke context en ambities van de beleidsnota uit 2013 en de onderdelen die intussen zijn uitgewerkt en in de praktijk worden toegepast.
Context van de beleidsnota
De Vlaamse Regering stelde vast dat het vastgoed van de Vlaamse overheid versnipperd werd beheerd, met uiteenlopende processen, instrumenten en standaarden per entiteit. Het algemeen vastgoedbeleid moest fungeren als een overkoepelende kapstok voor alle vastgoedactiviteiten, zonder het specifieke vastgoedbeleid van departementen en agentschappen te vervangen.
Meer samenwerking als fundament
Een kernambitie van het algemeen vastgoedbeleid was het versterken van de samenwerking tussen entiteiten. Door vastgoedbeleid te benaderen als een gedeelde verantwoordelijkheid, werd ingezet op:
- gedragen standaarden en normen;
- gezamenlijke doelstellingen en uitdagingen;
- gedeelde databanken en rapporteringen;
- benchmarking en kennisdeling;
- de ontwikkeling van een interne vastgoedmarkt.
Vlaams Vastgoedforum
Om samenwerking te ondersteunen, voorzag de nota de oprichting van een Vlaams Vastgoedforum: een platform voor kennisuitwisseling en samenwerking, zonder een nieuwe entiteit te creëren. De ondersteuning ervan werd toevertrouwd aan Het Facilitair Bedrijf.
Vastgoedinstrumentarium: van ambitie naar praktijk
De beleidsnota kondigde de ontwikkeling aan van een vastgoedinstrumentarium dat continu zou worden uitgebouwd en concrete meerwaarde moest bieden voor alle betrokkenen. Verschillende onderdelen hiervan zijn intussen gerealiseerd.
Inventarisatie van het Vlaams overheidsvastgoed
De Vastgoedwijzer werd in de nota aangekondigd als een instrument om kerncijfers over de vastgoedportefeuille te communiceren. Op basis van data uit Terra wordt de toestand en evolutie van het vastgoed in kaart gebracht en beleidsmatig opgevolgd.
Organisatiebreed portefeuillebeheer
Het streven naar organisatiebreed portefeuillebeheer vormt een belangrijke bouwsteen voor een meer strategische inzet van vastgoed over entiteiten heen. Dit principe ondersteunt betere afwegingen rond gebruik, herbestemming en afstoting van patrimonium.
Standaarden die zorgen voor een voorbeeldfunctie en kennisdeling
De duurzaamheidsmeter GRO vervangt eerdere richtlijnen en fungeert als leidraad en evaluatietool voor duurzame bouw- en renovatieprojecten. GRO is breed inzetbaar (kantoren, musea, toeristische infrastructuur, gemengde functies) en gebaseerd op het princi
Het Kwaliteitslabel Toegankelijkheid voor kantoorgebouwen, ontwikkeld samen met Inter, maakt de inspanningen rond toegankelijkheid zichtbaar en toetsbaar. Het label is toepasbaar bij nieuwbouw, verbouwing en bestaande gebouwen en ondersteunt de voorbeeldr
Interne vastgoedmarkt
De nota voorzag de uitbouw van een interne vastgoedmarkt waarbij entiteiten vastgoed dat niet langer nodig is, eerst aanbieden aan andere Vlaamse overheidsentiteiten en pas daarna aan externe partijen. Dit verhoogt de transparantie en bevordert een efficiënte inzet van onroerend goed. Deze interne vastgoedmarkt is intussen operationeel.
Aanvullende beleidslijnen
Naast instrumenten en structuren benadrukte de nota ook:
- proactieve maatschappelijke gebiedsontwikkeling;
- goed opdrachtgeverschap;
- het afstemmen van vastgoedprocessen tussen entiteiten;
- een duidelijke gebruikersverantwoordelijkheid voor efficiënte huisvesting.