Concreet beschrijft het plan-MER (milieueffectenrapport) de mogelijke milieueffecten op mens, dier en plant van de alternatieven om onze kust op lange termijn te beschermen voor de stijgende zeespiegel. Deze werden voorgesteld voor de opmaak van het ontwerp Strategisch beleidsplan Kustvisie. In dit plan stelt de Vlaamse overheid voor om op lange tot zeer lange termijn de kustlijn gemiddeld 100 meter ‘Zeewaarts’ te verleggen. We zullen de duinen en dijken verhogen en verbreden én het strand zeewaarts verschuiven om het achterland droog te houden bij een stijging van de zeespiegel. Voor de kusthavens moet er de komende jaren een toekomstvisie opgemaakt worden om een keuze te kunnen maken tussen de resterende mogelijke toekomstpaden. 

Voor de strandzones werden de milieueffecten voor de twee alternatieven ‘Ter Plaatse’ en ‘Zeewaarts’ onderzocht. Bij ‘Ter Plaatse’ blijven de hoog- en laagwaterlijn op dezelfde plaats als vandaag, terwijl stranden, duinen en dijken stelselmatig worden opgehoogd naarmate de zeespiegel stijgt. Bij ‘Zeewaarts’ verschuift de hoog- en laagwaterlijn in de toekomst in één of meerdere stappen gemiddeld 100 meter ‘zeewaarts’. Ook voor de havens (Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge) werden de verschillende beschermingsstrategieën geëvalueerd, onder meer met stormvloedkeringen, sluizen en andere waterkerende infrastructuur.

‘Zeewaarts’ blijkt voornamelijk positieve en neutrale milieueffecten te hebben. Mogelijke negatieve effecten van het alternatief ‘zeewaarts’ voor de strandzones en van de alternatieven voor de havens kunnen met een aantal maatregelen allicht sterk gemilderd worden. Mogelijk zal een kleine oppervlakte natuur significant negatieve effecten ondervinden en dan gecompenseerd moeten worden.

Met de goedkeuring van het plan-MER is een belangrijke mijlpaal bereikt: de milieueffecten zijn onderzocht, beoordeeld en voldoen aan de richtlijnen van het Vlaams expertisecentrum m.e.r (VECM): de officiële advies- en kennisinstantie voor milieueffectrapportage (m.e.r.) in Vlaanderen. Het ontwerp Strategisch Beleidsplan Kustvisie kan nu aan de Vlaamse Regering voorgelegd worden voor definitieve goedkeuring.

In 2023 liep het openbaar onderzoek over de onderzoeksnota van Kustvisie. Dat beschreef de alternatieven om onze kust op lange termijn te beschermen en hoe deze verder onderzocht gingen worden in het plan-MER. In oktober 2023 werd de richtlijnennota voor de opmaak van het plan-MER vastgelegd. Vervolgens werden het Plan-MER, de MKBA (maatschappelijke kosten-batenanalyse) en andere technische rapporten opgemaakt. Op basis daarvan werd het maatschappelijk meest wenselijk geachte alternatief per strandzone en per kusthaven geselecteerd en opgenomen in het ontwerp Strategisch Beleidsplan Kustvisie. Het openbaar onderzoek over al deze documenten vond in 2024 plaats.

Aan de goedkeuring ging een uitgebreid participatie- en onderzoekstraject vooraf. Burgers, lokale besturen en andere betrokken stakeholders konden op verschillende momenten opmerkingen en suggesties formuleren. Tegelijk werden ook de Nederlandse, Franse en federale overheden bevraagd om zo de mogelijke grensoverschrijdende effecten mee te nemen. Alle resultaten werden verwerkt in het definitieve plan-MER dat nu werd goedgekeurd.