Een warme overgang helpt gezinnen zich welkom te voelen, wat de inschrijvingen bevordert.

Kleuters die zich goed voelen en regelmatig aanwezig zijn, nemen actiever deel aan het schoolleven. Door afwezigheden goed op te volgen, bereik je ook gezinnen voor wie de overgang moeilijk verloopt of waar de inschrijving nog niet in orde is.

Zo vormen warme overgang, inschrijvingen en aanwezigheden 1 geheel: een warme overgang, inschrijven en aanwezig zijn versterken elkaar.

• Warme overgang van thuis of kinderopvang naar de kleuterschool
• Inschrijvingen
  • Preventief: ouders tijdig informeren over hoe zij hun kleuter kunnen inschrijven.
  • Curatief: ouders bereiken van niet-ingeschreven kleuters.
• Aanwezigheden
  • Preventief: sensibiliseren over het belang van voldoende aanwezigheid.
  • Curatief: kleuters opvolgen die te veel afwezig zijn.

Voor kleuterparticipatie bestaat geen standaardaanpak: maatwerk is nodig en hangt af van je lokale context.

Enkele aandachtspunten:

• Elke dag kwaliteitsvol kleuteronderwijs telt.
• Ga in dialoog met ouders.
• Werk samen met lokale partners en versterk die samenwerking.
• Veranker initiatieven duurzaam in de dagelijkse praktijk.
• Meet de resultaten van je acties.

• Partners in je gemeente: vind organisaties via de sociale kaart van de Vlaamse overheid(opent in nieuw venster)
• Overzicht scholen en CLB’s: onderwijsaanbod basisonderwijs(opent in nieuw venster)
• Adressen van kinderopvanginitiatieven (Opgroeien)(opent in nieuw venster)
• Lokale overlegplatforms (LOP’s)
• Huizen van het Kind (Opgroeien)(opent in nieuw venster)
• Pedagogische begeleidingsdiensten (PBD’s)

Gebruik deze instrumenten om samenwerking en acties rond kleuterparticipatie op te zetten of te versterken.

Netwerkanalyse op maat

• Breng lokale partners en samenwerkingen rond kleuterparticipatie in kaart.
• Mail naar kleuterparticipatie@vlaanderen.be(opent in uw e-mail applicatie) voor een analyse op maat.

Matrix kleuterparticipatie

Overzicht van acties voor onderwijs- en niet-onderwijspartners.

• Matrix kleuterparticipatie 2025-2026 (pdf, 1 p.) (282 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)
• Matrix kleuterparticipatie 2026-2027 (pdf, 1 p.) (289 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)

Gespreksfiche

Gebruik deze fiche voor gesprekken met ouders over kleuteronderwijs.

• In gesprek over kleuteronderwijs (pdf, 2 p.) (885 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)

Folder scholen en Huizen van het Kind

Versterkt lokale samenwerking tussen scholen en Huizen van het Kind.

• Scholen en Huizen van het Kind bundelen krachten (pdf, 2 p.) (376 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)

Folder ‘Naar de basisschool’

Informatie voor ouders over leerplicht.

• Naar de basisschool: elke dag kwaliteitsvol onderwijs telt (pdf, 2 p.) (1348 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)

Reflectie-instrument transitie

Materialenpakket van Opgroeien(opent in nieuw venster) om de overgang van thuis of kinderopvang naar de kleuterschool te ondersteunen.

Reflectietool collectief leren voor schoolteams

Ontwikkeld door Arteveldehogeschool om netwerkkaarten te maken en gesprekken te voeren rond collectief leren. Download de tool (pdf, 8 p.) (275 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster).

Tips voor communicatie met ouders

Tips voor de opmaak van teksten en andere materialen over een warme transitie.

• Tips voor communicatie met ouders (pdf, 3 p.) (2128 kB)(PDF bestand opent in nieuw venster)

Doe-pakket warme transities

Inspirerende acties om een warme overgang te ondersteunen. Doe-pakket ‘Inzetten op warme transities’ (Opgroeien)(opent in nieuw venster).

Roadmap Huizen van het Kind

Toolbox van Opgroeien(opent in nieuw venster) om zicht te krijgen op de sterktes en groeipunten van je Huis van het Kind.

Kinderopvang en kleuterscholen werken steeds vaker samen om de overgang voor kleuters soepel te laten verlopen.

Laat je inspireren door deze materialen:

• Transitie tussen thuis, buurt, kinderopvang en kleuterschool (Opgroeien) (opent in nieuw venster)
• Transitie (VBJK)(opent in nieuw venster)
• Ouderbetrokkenheid in kleuteronderwijs versterken (VBJK)(opent in nieuw venster)

Sommige organisatoren willen kinderopvang en de onthaalklas integreren in 1 werking. Overweeg je dat? Neem vooraf contact op voor advies over de regelgeving:

• Voor organisatoren kinderopvang: Agentschap Opgroeien(opent in uw e-mail applicatie)
• Voor scholen en schoolbesturen: Departement Onderwijs en Vorming(opent in uw e-mail applicatie)

Denk je aan infrastructuur die onderwijs en welzijn combineert? Wil je een gebouw multifunctioneel inzetten, (ver)bouwen of delen?

Leg je project voor aan het Forum Multifunctionele Infrastructuur Zorg en Onderwijs.

Meer over een school multifunctioneel (ver)bouwen (AGION)(opent in nieuw venster).