Centrum West

Centrum West is een werking voor Maatschappelijk Kwetsbare Kinderen en Jongeren (WMKJ) van vzw D’Broej (De Brusselse organisatie voor de emancipatie van jongeren). De werking tracht jongeren uit een precaire situatie te halen. Met de nieuwe infrastructuur die dit project realiseert wil de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) de jongerenwerking in de wijk Westpark uitbreiden door het aanbod van ateliers, gespreksgroepen, vorming voor talentontplooiing en competentieontwikkeling te vergroten. Centrum West ondersteunt zowel kinderen, jongeren als hun ouders aan de hand van individuele- en groepstrajecten rond opvoedingsondersteuning, schoolondersteuning, job-coaching en opvang in geval van crisissituaties. Voor buurtkinderen, buurtjongeren en minderjarige nieuwkomers wordt doorstroming naar de reguliere werking voorzien. Het centrum heeft een doorverwijsfunctie naar overheden en organisaties binnen de domeinen welzijn, onderwijs, justitie, politie en werk.

Met dit nieuw polyvalent jeugdcentrum en ontmoetingsplek wil de VGC het Nederlandstalige netwerk van scholen en organisaties voor en door kinderen, jongeren en hun ouders versterken. Het doel van hun werking is naast het aanbieden van een vrijetijdsaanbod voor kinderen en jongeren uit het Nederlandstalig onderwijs, maximaal in te zetten op zelfvertrouwen, zelfinzicht, het verwerven van competenties om de kansen op een succesvolle schoolloopbaan en op werk te verhogen.

De nieuwe infrastructuur wordt gerealiseerd in een leegstaand industrieel pand in de Jean-Baptiste Decockstraat in Sint-Jans-Molenbeek. Voor de aankoop en renovatie van het gebouw werkte de VGC samen met de gemeente die optreedt op als bouwheer voor het project. Tussen de gemeente en de VGC werd een samenwerkingsovereenkomst afgesloten. De overeenkomst legt afspraken vast over het beheer van het bouwproject, de besteding van de middelen en een garantie op langdurig gebruik van de infrastructuur voor D’Broej in ruil voor de cofinanciering van de VGC.

Voor de architectuuropdracht werd in 2020 een wedstrijd georganiseerd onder begeleiding van de Brusselse bouwmeester bMa. De architectuuropdracht werd toegewezen aan het architectenbureau Carton 123. De nieuwe infrastructuur in het gerenoveerde industrieel pand heeft een totale oppervlakte van 1.250 vierkante meter. Groene buitenruimte zal worden gerealiseerd via een patio en daktuinen. Concreet omvat het project: een polyvalente zaal met bergruimte, een keuken, een bewegingsruimte, een instuif/vrije ontmoetingsruimte, vergader- en vormingslokalen, atelierruimtes, een muziekstudio, burelen en sanitair. Het programma kwam tot stand na een participatietraject met de jongeren, coördinatoren en vrijwilligers van het jeugdhuis.

Het bouwproject kende door de opeenvolging van de coronapandemie en de energiecrisis een vertraging van ongeveer een jaar. De werf startte uiteindelijk op 23 november 2023. De oorspronkelijke einddatum was 16 mei 2025. Het project kende echter een aantal tegenslagen die voor een vertraging in de uitvoering zorgden. Het einde van de werken is nu voorzien voor eind december 2026.

Een project dat stadsvernieuwingsmiddelen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (duurzame wijkcontracten) en van de Vlaamse Gemeenschap (stadsvernieuwing) combineert, is interessant en zorgt voor een efficiënte besteding van overheidsmiddelen. Vanuit het stadsvernieuwingscontract zijn geen rechtstreekse middelen voorzien voor het project, maar het zorgt in dezelfde wijk op grotere schaal voor een verbetering van de omliggende ruimte en de mobiliteit. De inbedding van de nieuwe infrastructuur in de gewestelijke stadsvernieuwingsprogramma’s biedt op termijn ook kansen voor nieuwe activiteiten en samenwerkingen om het publieksbereik vergroten. De verschillende timingen van enerzijds de subsidie stadsvernieuwing en anderzijds de middelen van het duurzaam wijkcontract zijn echter niet altijd ideaal.

Dit is een bijzonder project dat maatschappelijk belangrijk is. Het is een initiatief in een zeer goed gekozen aandachtsbuurt waar er absoluut nood is aan een jongerencentrum. Centrum West brengt jeugdwerk en onderwijs samen met ouderbetrokkenheid als extra aandachtspunt. Dit resulteert in een zeer geïntegreerde werking met linken naar de omliggende wijken. De aangehaalde referenties zijn goed gekozen en getuigen van een streven naar kwaliteit. Het project draagt daarom een grote voorbeeldfunctie in zich.

De jury stelt zich wel de vraag in welke mate er effectief openheid is naar nieuwkomers.

Het project zit goed ingekaderd in een breder stadsverhaal en wordt gedragen door het Brussels Gewest. Vanuit het Duurzame wijkcontract (DWC) gaan er bijkomende kwaliteiten worden verwezenlijkt in de wijk die de werking van Centrum West zeker ten goede zal komen.

De timing is lang maar realistisch ingeschat. Omdat er een participatief traject in wordt opgenomen kan ietwat langere doorlooptijd enkel aangemoedigd worden. De begroting van het project is zeer goed uitgewerkt. De budgetten zijn reeds goedgekeurd door het college van Molenbeek.

Aan het project ’Centrum West’ werd een projectsubsidie van 1.023.573 euro toegekend in het kader van de oproep investeringen sociale infrastructuur 2018.

• Carton123 architecten - Decock, Sint-Jans-Molenbeek