Deelfabriek

De oude brandweerkazerne in de Rijkswachtstraat 5 is volledig gerestaureerd en verkreeg de nieuwe bestemming. De site van 3.531 vierkante meter bruikbare ruimte is nu de uitvalsbasis van zestien vrijwilligersinitiatieven, een werkvloer leerwerknemers en een uitgebreid activiteitenaanbod samen met tal van sociale en ecologische partnerorganisaties. Met Mini-VORK ziet volksrestaurant en opleidingsrestaurant VORK zijn tweede vestiging geopend. De nieuwe Deelfabriek betekent ook een extra uitvalsbasis voor het wijkgericht sociaal werk van de stad. Op een steenworp van het station, net ten zuiden van het historisch centrum en middenin de wijk van de in de volksmond genaamde Toontjesstrate, is de Deelfabriek meer dan ooit aanwezig in de stad.

In De Deelfabriek vinden burger-, buurt- en stadsinitiatieven elkaar onder één dak. De Deelfabriek wil delen promoten als alternatief voor bezitten, empowerment stimuleren en lokale (burger)initiatieven binnen deze filosofie ondersteunen in hun verdere ontwikkeling. De Deelfabriek staat voor een nieuwe manier van leven en kijken die inspeelt op de groeiende trend van deel- en hergebruikeconomie. De Deelfabriek schept een warm en autonoom klimaat waarbij diverse initiatiefnemers elkaar kunnen vinden en versterken. Vanuit een gedeelde visie op ‘delen’ wordt de verbinding gemaakt met mensen die willen besparen, consuminderen, duurzamer leven of zelfredzamer worden.

De Deelfabriek is een plek voor ruil-, deel- en hersteleconomie gekoppeld aan armoedebestrijding. Momenteel huisvest de plek burgerinitiatieven als de babytheek, Sportrijk, plantenasiel, Toitoi, Stal 13 rond afgedankte meubelen… De Deelfabriek is vrij toegankelijk en laagdrempelig. Kansarme gezinnen kunnen er beroep doen op het materiële aanbod en de integrale gezinsondersteuning via de professionele OCMW-medewerkers. Het OCMW zet daarbij vooral in op de uitgavenzijde, namelijk het optimaal besteden van het beperkt gezinsbudget. Door het succes van deze burgerinitiatieven wil de stad deze werking verder uitbreiden zowel kwalitatief als kwantitatief. De voormalige brandweerkazerne is hiervoor een perfecte locatie gelegen tussen kwetsbare wijken en kan met de invulling van dit deelconcept een katalysator zijn om de buurt fysisch en sociaal aantrekkelijker te maken. Met de inzet van activerings- en praktijkbegeleiders koppelt het OCMW de deeleconomieën aan activering en arbeidsmarktparticipatie.

Dit is een ruimer project met een raakvlak tussen ecologische, sociale en economische aspecten. Het project kan op een zinvolle manier kansen bieden voor tewerkstelling en activering van mensen die moeilijk aan de slag kunnen. De integrale gezinsondersteuning waarvan de ruil/deel/hersteleconomie een onderdeel is wordt door de jury als sterk beoordeeld, maar qua personeelsinzet zou het meer mogen zijn gezien het arbeidsintensieve werk. Er moet immers gewaakt worden dat de echt kwetsbare groepen goed toegeleid worden en het aanbod ook op hun maat georganiseerd wordt (bv. waarborgsystemen aanpassen, vrijwilligerswerk door de doelgroep goed ondersteunen zodat ook kwetsbare doelgroepen zich hier thuis voelen…).

Het project bevindt zich bovendien op een strategische plek in de stad hetgeen als hefboom wel een zeer positief element is. De realiseerbaarheid van het project is gedetailleerd uitgewerkt, zowel qua timing als budget.

Aanbevelingen:

• Dossier ter kennis doorgeven aan OVAM (sociale economie)
• Een halftijdse gezinsondersteuner is onvoldoende om de werking op een optimale wijze uit te breiden.
• Ervaringsdeskundigen kunnen ingezet worden. Neem deze mee op in de stuurgroep en zet een coördinator in om naar andere good practices te kijken. Bijvoorbeeld In Mechelen is er een ruilsysteem opgesteld door De Keeting, vereniging waar armen het woord nemen, op maat van mensen in armoede. Deeleconomie is eerder een middenklassehype die bij weinig toeleiding en ondersteuning geen meerwaarde biedt aan mensen in armoede. Het OCMW is wel aanwezig maar eerder beperkt. Verder uitbouwen hoe Kortrijk een goede participatie kan verkrijgen en ze de toegankelijkheid voor kansarmen kan verhogen?

Aan het project ‘Deelfabriek’ werd een projectsubsidie van  1.396.290 euro toegekend in het kader van de oproep investeringen sociale infrastructuur 2018.

• Stad Kortrijk - De Deelfabriek