Herinrichting Grote Markt tot stadsbos

Het project kadert binnen twee fundamentele transitie-uitdagingen die de stad wil aangaan, met name klimaatadaptatie en de transitie van het stadscentrum. Het doel is om te evolueren naar een toekomstbestendige omgeving. Het project vertrok enerzijds van de inzet op vergroening en ontharding omdat beiden een impact hebben op de luchtkwaliteit, verkoeling, schaduw, waterinfiltratie etc. en anderzijds omwille van het landschappelijke kader van Genk als groenste centrumstad van Vlaanderen, waarbij groen versterkt wordt teruggebracht in de vallei als identiteitsdrager voor de stad.

Om te komen tot een stadsbos werden via de aanstelling van een consortium met internationale expertise, onder leiding van het bureau Bas Smets, volgende stappen gezet:

• Een grondige analyse van het stadscentrum
• De ontwikkeling van een visie-strategie die een antwoord biedt op de behoefte aan nieuwe stedelijke natuur en een klimaatadaptieve omgeving, en tegelijkertijd bijdraagt aan de identiteit van het stadscentrum en aan beleving.
• Vier gedetecteerde landschappen met een ‘zomerbed’, ‘winterbed’, ‘plateau’ en ‘valleirand’. Voor deze landschappen wordt een programma van maatregelen voorgesteld die samen een veerkrachtig ecosysteem vormen dat de landschappen verbindt en van het stadscentrum een coherent stedelijk landschap maakt. De vergroening omvat waar mogelijk aanplanting in volle grond, en hangende tuinen waar de bodem geen beplanting toelaat. Het vegetatiesysteem wordt versterkt en onderbouwd met monitoringsystemen. De ambitie is een hemelwaterneutraal systeem. Naast dit programma voor de publieke omgevingen, werd eveneens een voorstel uitgewerkt voor ingrepen in private omgevingen.

Dit projectvoorstel, waarbij de Grote Markt wordt omgevormd tot een stadsbos, betreft een gedurfd project dat voluit kiest voor ontharding en vergroening. Het project vormt een eerste stap in een groot transitietraject om de stad toekomstbestendig te maken en tegelijkertijd een duidelijkere identiteit aan de stad te geven. Het project is technologisch misschien niet vernieuwend maar geeft wel een nieuwe, belangrijke, lokale dynamiek aan het hittevraagstuk in Genk en wil vernieuwende samenwerkingen opzetten met handelaars en horeca, ondernemers… om na te denken over een nieuwe toekomstbestendige stadskerneconomie. Er is tot slot ook aandacht voor data, vooral in functie van de impactevaluatie en draagvlakvorming. Het subsidiëren van dit project is een blijk van erkenning voor de gedurfde visie.

• Ontharding van ongeveer 1600m² rekening houdende met kruinoppervlak en ruimte voor groen en waterinfiltratie;
• Aanplanting van 78 bomen.

In Genk wordt verder gewerkt aan een vergroeningsstrategie en de heraanleg van andere publieke ruimtes, zoals het Stadsplein en de Genkse stationsomgeving.

• Stad Genk - Grote Markt
• VLAM - Stadsbos op de Grote Markt in Genk vertegenwoordigt België op European Green Cities Award