Stationsomgeving Sint-Truiden

De stationsomgeving van Sint-Truiden ligt in het westen van het historische stadscentrum. De vernieuwde Stationsstraat vormt de verbinding met het centrum en vormt een onderdeel van de groene schakel voorzien in het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan. De voorkant van de stationsomgeving heeft naast mobiliteitsfuncties ook verblijfsgerichte functies. Aan de achterzijde ligt naast de parking van de NMBS een gebied van zeven hectare, half brownfield, half grasland. In uitwerking van het RUP ‘Nieuw stationskwartier’ zijn er plannen voor drie woonprojecten met in totaal 800 wooneenheden en een STEM-school voor 1200 leerlingen.

Aangezien het gebied achter het station (nieuw stationskwartier) bestemd is om de aangroei van het stedelijk gebied op te vangen met een gemengd programma van woningen, kantoren, diensten, een school, infrastructuren… is de aanleg van een verbinding via het station (tunnel?) naar het stadscentrum cruciaal, alsook een verbinding naar het buitengebied (groene vinger). Beide gebieden zijn vandaag slechts met elkaar verbonden door een (stations-)voetgangerstunnel van zeer beperkte omvang, ruimtelijk beklemmend en ontoegankelijk voor personen met verminderde mobiliteit.

De nieuwe verbinding tussen de twee stadsdelen (oud en nieuw) heeft ook een rol te spelen in de mobiliteit van de stad, die een mobiliteit in functie van de fiets moet worden. Hieraan wordt het GGSP Fruitspoor gekoppeld. Het ‘Fruitspoor’ is een historisch traject (Tongeren-Borgloon-Sint-Truiden) dat terug een rol zal spelen zowel als toeristische als functionele fietsroute (fietsostrade). Ter hoogte van het station sluit het Fruitspoor vanuit Vlaams-Brabant (Zoutleeuw) aan op het Fruitspoor richting Speelhof/Begijnhof (Unesco werelderfgoed). Ook de functionaliteit en locatie van het stationsgebouw en het busstation en de inrichting van het stationsplein moeten herdacht worden. Een gefaseerde uitvoering is hier noodzakelijk.

Via de conceptsubsidie wil de stad de ontwikkelingen en ambities van de stad aan de voorzijde van het station en de private initiatieven aan de achterzijde integreren tot één groot stadsvernieuwingsproject.

Er is nood aan een bredere visie op de stationsomgeving, inclusief het herdenken van de rol van het station en het stationsgebouw in deze omgeving. In deze transitie speelt de inrichting en organisatie van het publiek domein (en de bijhorende circulatie) een belangrijke rol.

Bij de uitvoering van de conceptstudie werden de volgende structurerende concepten voorgesteld en uitgetest:

• Het huidig stationsplein (opnieuw) omvormen tot een gezellig stedelijk plein, met aandacht voor voetgangers en fietsers;
• Het verplaatsten van het busstation en taxi station, en voorzien van een hoppinpunt en de nodige fietsinfrastructuur (paden, stalling);
• Het inbrengen van drie sterke stedelijke groenruimtes (groene vinger, groene piepel, groene tegel);
• Het voorzien van twee verzamelgebouwen (site De Lijn, site NMBS) met herstructurering van het parkeren.

De conceptstudie werd afgerond in 2022 en leidde tot een eindrapport met de volgende krachtlijnen:

• Stationsplein: mits toevoegen van enkele flankerende pleingebouwen en een heractivering en architecturale ‘opkuis’ van het stationsgebouw, kan het stationsplein opnieuw een stadsplein worden waar het fijn vertoeven is. Het plein moet een bestemming worden binnen de stad Sint-Truiden. Het huidige stationsgebouw kan een veelheid aan stedelijke functies bevatten, gaande van fietspunt tot kleinschalige stedelijke voorzieningen (bv. ateliers).
• Stationshub: Voor het nieuwe mobiliteitscentrum, gelegen tegenover de GAZO-site kunnen de volgende zaken compact en efficiënt gegroepeerd worden:
  • Fietsondertunneling;
  • Busstation voor 10 gelede bussen (maximale capaciteit, afgestemd met De Lijn);
  • Taxistaanplaatsen (10 stuks);
  • Frontale toegang tot perrons treinstation;
  • Naast het Hoppinpunt worden ook bluebikes en deelwagens voorzien.
• De site van De Lijn: Dit kan een programmatorisch verzamelgebouw worden (werken, wonen, bedrijvigheid) nabij het station. Ondergronds is er ruimte voor parkeerplaatsen. Onder het gebouw kan er ook een drop off voorzien worden.
• Voor de NMBS wordt eveneens een verzamelgebouw voorgesteld, ditmaal met ‘bovengronds’ parkeren vervat in een schil die landschappelijk vergroend wordt.
• Fietsnetwerk: voor de fietsnetwerkprojectie werd er in nauw samenwerkingsverband met de dienst Mobilteit van Sint-Truiden gewerkt. Er kwam een uitgewerkt plan met primaire routes, secundaire routes, fietssnelweg en fietsring.
• Mogelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP): de studie suggereert dat een herziening van het RUP aan de orde is. Er zijn enkele cruciale dossiers die strop zitten (bijvoorbeeld de Madrugada site), of die de toekomst voor de stationsbuurt niet helpen verduidelijken (sites NMBS, De Lijn…). Een herziening van het RUP dient niet enkel de publieke partners, het kan ook enkele belangrijke private dossiers helpen aan te sluiten bij een coherente ruimtelijke visie voor de stationsbuurt.

Het volgende multidisciplinair team werd aangesteld om de studie uit te voeren in opdracht van de stad: CRIT. architects (Peter Swinnen) in samenwerking met OSMOS, Bressers, MINT, ANTEA en 3E.