Zwerfruimte met potentieel voor verweving en verdichting

Roeselare staat als snel groeiende stad onder druk qua open ruimte. De stad wil deze groei maximaal opnemen binnen de bestaande ruimtelijke footprint en binnen de bestaande bebouwing. Hiervoor kijkt de stad onder meer naar opportuniteiten bij winkelpanden in het kernwinkelgebied van de stad. In heel wat panden wordt een winkel uitgebaat op de benedenverdieping maar dienen de bovenverdiepingen als opslagruimte. Het economisch, sociaal of woonpotentieel van deze ruimtes wordt onderbenut, laat staan onderzocht. De onderbenutte ruimte boven winkels kan bijgevolg een antwoord bieden op de vraag naar verdichting, door ruimte te creëren voor wonen, recreatie of handel of voor eerder informeel gebruik van ruimtes zoals vergaderzalen, tentoonstellingsruimtes of andere maatschappelijke vragen.

Dit is geen gemakkelijk gegeven aangezien er een aantal juridische en administratieve belemmeringen zijn. Daarnaast bleek het overtuigen van de eigenaars van de panden via een stimuleringsbeleid (premies, verordeningen) vanuit de stad Roeselare geen onverdeeld succes.

Roeselare wil met de conceptsubsidie deze problematiek op een vernieuwende manier aanpakken, en dit in een cocreatief proces door het betrekken van de eigenaars en handelaars.

Roeselare wil een antwoord krijgen op de volgende drie ruimtelijke vraagstukken:

1. Hoe kan het beter? Welke belemmeringen staan de eigenaars in de weg? Welke alternatieven op verordeningen en premies kunnen wel het gebruik van de bovenverdiepingen aanmoedigen?
2. Hoe kan het slimmer? Bestaan er andere mogelijkheden om toegang te verschaffen tot de bovenverdiepingen van panden in het kernwinkelgebied?
3. Hoe kan het intensiever? Welke programma’s zijn mogelijk binnen de specifieke context van een kernwinkelgebied met zijn kenmerkende panden? Welke niet-traditionele functies dragen bij tot een bruisend centrum? Vormen sociale of recreatieve invullingen een optie?

Hoewel deze vragen worden geprojecteerd op de situatie van de belangrijkste winkelstraat van Roeselare, de Ooststraat, met de aangrenzende steegjes, past dit in het bredere verhaal waar Roeselare zich inzet om het centrum te doen (her)opleven en biedt het mogelijkheden tot een vernieuwende vorm van stedenbouw.

De vragen dienen dan ook geïnterpreteerd te worden als inzet om ruimtelijke ideeën te toetsen aan de situatie van de Ooststraat, betrokkenheid te ondersteunen en out-of-the-box denken te stimuleren. Het geheel dient als voorbereiding op het formuleren van beleidsmatige antwoorden, die vertaald kunnen worden naar de beleidsaanpak van Roeselare en een realisatiegericht instrumentarium.

De stad ziet de conceptsubsidie ook als een belangrijke ondersteuning om hen te begeleiden in het co-creatief proces (met eigenaars en/of handelaars) om vernieuwende inzichten te genereren en te capteren.

De problematiek van leegstand boven winkels is niet nieuw en is veelvuldig aanwezig in zowel grote en kleine steden. De problematiek is hardnekkig en vraagt net daarom conceptuele vernieuwing in de aanpak hiervan. Roeselare probeerde reguliere instrumenten (premies) om intensiever gebruik aan te moedigen en ziet de beperkingen van die aanpak in. Via deze conceptsubsidie zoekt Roeselare naar een aanpak die toegesneden is op de specifieke configuratie van het Roeselaarse winkellint (plekken van doorsteken, specifieke panden, specifieke actoren, specifieke markteconomische situatie…) met een systematisch methodiek die volgehouden kan worden en ook elders kan worden ingezet.

Het volgende multidisciplinair team werd aangesteld om de studie uit te voeren in opdracht van de stad: Idea Consult in samenwerking met URA.