VB 26067 - Inbreng in GV onder ontbindende voorwaarde + uitbreng uit GV gevolgd door eenzijdige schenking aan echtgenoot
- Nummer
26067
- Datum beslissing
5 oktober 2026
- Publicatiedatum
9 november 2026
Heffing
- Erfbelasting
Wettelijke basis
- art. 2.7.1.0.4. VCF
- art. 2.7.4.1.1. VCF
- art. 3.17.0.0.2. VCF
I. Voorwerp van de aanvraag
1. De aanvraag strekt ertoe de bevestiging te verkrijgen dat:
- De voorgenomen verrichtingen in het geheel van de omstandigheden geen aanleiding zullen geven tot de heffing van erfbelasting bij het overlijden van een van de echtgenoten op grond van artikel 2.7.1.0.4 VCF of artikel 2.7.4.1.1 VCF;
- De uitbreng van de vordering in rekening-courant uit het gemeenschappelijk vermogen, gevolgd door een eenzijdige schenking door de heer X, rekening houdend met de uiteengezette gegevens, geen fiscaal misbruik uitmaakt in de zin van artikel 3.17.0.0.2 VCF.
- De aanvragers verzoeken uitdrukkelijk, overeenkomstig artikel 3.22.0.0.1, §4, eerste lid, VCF, dat, gelet op het voorwerp van de aanvraag, de termijn waarvoor de beslissing wordt getroffen, langer zal zijn dan vijf jaar. Meer bepaald verzoeken zij om een geldigheidsduur van de afgeleverde beslissing tot en met het overlijden van één van hen beiden.
- Met betrekking tot de publicatie van de voorafgaande beslissing overeenkomstig artikel 3.22.0.0.1, § 5 VCF, en in het bijzonder met betrekking tot het anonimiseren van de voorafgaande beslissing, verzoeken de partijen de Vlaamse Belastingdienst niet alleen de persoonsgegevens van de partijen te anonimiseren, maar hetzelfde te doen voor alle concrete gegevens die via publiek toegankelijke databanken, en in het bijzonder de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en het Belgisch staatsblad, te consulteren zijn. Partijen denken daarbij onder meer, zonder echter exhaustief te zijn, aan alle gegevens met betrekking tot de notariële akten, de gegevens van de betrokken vermogensbestanddelen en de bedragen/waarden vermeld in onderhavige aanvraag.
Deze vraag tot het anonimiseren van alle feitelijke informatie waarvan sprake in onderhavige aanvraag gebeurt met het oog op de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer, en rekening houdende met het feit dat via opzoeking van deze gegevens via één of meerdere databanken de identiteit van de partijen makkelijk kan worden achterhaald.
II. Omschrijving van de verrichting(en)
II.A. Identiteit van de aanvrager en de partijen
2. De aanvraag wordt ingediend door […], advocaat aan de balie te […], zetel houdend te […], namens:
- De heer X, van Belgische nationaliteit, geboren te […] op xx.xx.1969, met rijksregisternummer […];
- Mevrouw Y, van Belgische nationaliteit, geboren te […] op xx.xx.1970, met rijksregisternummer […];
De heer X en mevrouw Y wonen samen te […] en zijn gehuwd voor de ambtenaar van de burgerlijke stand te […] op xx.xx.1995 onder het Belgisch wettelijk stelsel ingevolge akte van xx.xx.1995, verleden voor notaris […] te […], gewijzigd (met behoud van het wettelijk stelsel) ingevolge akte van xx.xx.2005, verleden voor notaris […] te […], sindsdien ongewijzigd.[1]
De echtgenoten X-Y hebben één (1) meerderjarige dochter, mevrouw […].
Tot slot hebben de echtgenoten hun fiscale woonplaats reeds meer dan vijf jaar in het Vlaams Gewest.
II.B. Beschrijving van de voorgenomen verrichting(en)
3. De echtgenoten X-Y wonen samen te […] en zijn gehuwd voor de ambtenaar van de burgerlijke stand te […] op xx.xx.1995 onder het Belgisch wettelijk stelsel ingevolge akte van xx.xx.1995, verleden voor notaris […] te […], gewijzigd (met behoud van het wettelijk stelsel) ingevolge akte van xx.xx.2005, verleden voor notaris […] te […], sindsdien ongewijzigd.[2]
De echtgenoten X-Y verklaren gehuwd te blijven onder het wettelijk stelsel ingevolge voormelde huwelijksovereenkomsten maar hebben beslist om de samenstelling van het gemeenschappelijk vermogen te wijzigen door over te gaan tot enerzijds een inbreng van vermogensbestanddelen door de heer X en anderzijds een uitbreng van vermogensbestanddelen uit het gemeenschappelijk vermogen, naar het eigen vermogen van de heer X.
De heer X zal met name volgende goederen inbrengen in het gemeenschappelijk vermogen:
- Aandelen van de besloten vennootschap "Z", zetel houdend te […], met ondernemingsnummer […], opgericht ingevolge akte verleden voor notaris […] te […] op xx.xx.2000, gepubliceerd in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad op xx.xx. nadien, nummer […];
- Gemeente […] - voorheen gemeente […] appartementsgebouw met grond gelegen avenue […], die hij in blote eigendom bezit;
- Appartement gelegen op de vijfde verdieping van het gebouw in […], aan de straat […], genaamd […], dat hij volledig in volle eigendom bezit;
- Appartement gelegen te […], in […], gelegen op de xx verdieping met nummer […], dat hij volledig in volle eigendom bezit.
Deze inbrengen zullen gedaan worden onder de optionele ontbindende voorwaarde van vooroverlijden van de niet-inbrengende echtgenoot, en onder ontbindende voorwaarde van echtscheiding.
De echtgenoten wensen daarnaast een vordering rekening-courant ten aanzien van dezelfde vennootschap uit te brengen uit het gemeenschappelijk vermogen, om deze toe te wijzen aan het eigen vermogen van de heer X.
Inzake de vennootschap:
4. De naamloze vennootschap Z werd opgericht tijdens het huwelijk, waarbij de heer X 45 aandelen van de 3.045 verkreeg in ruil voor zijn inbreng (gelden); deze worden vermoed gemeenschappelijk te zijn (en nergens staat vermeld dat dit met eigen gelden gebeurde). De overige aandelen kwamen toe aan de ouders van X.
In xx.2001 hebben de ouders hun 2.850 aandelen geschonken aan de heer X, waardoor hij 2.895 van de 3.045 aandelen bezat.
Op xx.xx.2003 deden de ouders een inbreng in natura en verkregen zij 255 aandelen. Op dat moment waren er dus 3.300 aandelen (waarvan 2.895 van de heer X). Het aantal aandelen werden ‘herleid’ naar 680 aandelen, waarbij gespecifieerd wordt dat aldus alle aandelen per 5 naar 1 worden herleid. De heer X heeft er aldus dan 579 en de ouders 81;
De heer X heeft op xx.xx.2015 een inbreng gedaan van een vordering in RC lastens de vennootschap, hiervoor verkreeg hij 620 aandelen. Hierdoor was het totaal aantal aandelen 1.280. De vordering betrof echter eigen vermogen van de heer X (ontstaan uit schenking van zijn ouders), hetgeen ook bleek uit het verslag van de bedrijfsrevisor.
Naar aanleiding van de fusie op xx.xx. 2025 werden er 78 aandelen extra aan X en 4 aandelen aan Y toegekend, die eveneens (behoudens tegenbewijs) tot het gemeenschappelijk vermogen behoren.
Het is de intentie van de echtgenoten dat de aandelen van de vennootschap voortaan wat de vermogenswaarde betreft ontegensprekelijk tot het gemeenschappelijk vermogen zullen behoren.
Inzake de vordering:
5. De vordering op de vennootschap bedroeg oorspronkelijk meer dan 2 miljoen euro. Het eigen karakter van deze vordering kan slechts gedeeltelijk, doch grotendeels, worden aangetoond, in die zin dat de ouders van de heer X:
- op xx.xx.2008 hun rekening-courant van 1.250.000 euro geschonken hebben via notariële akte verleden voor notaris […] te […];
- diverse onderhandse schenkingen hebben gedaan van een totaalbedrag van 582.160 euro, en deze geboekt werden op rekening-courant van de heer X.
- eerstdaags nog een bedrag van 869.381,27 euro zullen schenken aan X, die dit tevens zal ontlenen aan de vennootschap.
Gezien de vordering (die dus voor het overgrote deel voortkomt uit schenkingen en aldus tot het eigen vermogen behoort van de heer X) echter vermengd werd met enkele kleinere stortingen van de heer X tijdens het huwelijk, welke worden vermoed tot de gemeenschap te behoren, wenst de heer X deze vordering integraal uit te brengen naar het eigen vermogen.
Volgend op deze uitbreng zal de heer X een onrechtstreekse schenking van deze vordering doen aan zijn echtgenote.
III. Motivering van de aanvraag
Inzake artikel 2.7.1.0.4 VCF
6. Artikel 2.7.1.0.4 VCF bepaalt:
“De langstlevende echtgenoot die ingevolge een huwelijksovereenkomst die niet aan de regels voor de schenkingen is onderworpen, meer dan de helft van de gemeenschap toegekend krijgt, wordt voor de heffing van de erfbelasting gelijkgesteld met de langstlevende echtgenoot die, als niet wordt afgeweken van de gelijke verdeling van de gemeenschap, het deel van de andere echtgenoot krachtens een schenking onder de levenden of een uiterste wilsbeschikking geheel of gedeeltelijk verkrijgt.”
De beoogde wijziging aan de huwelijksovereenkomst impliceert in casu een asymmetrische uitbreng van vermogen dat oorspronkelijk toebehoorde aan de heer X om deze gedeeltelijk te hebben verkregen van zijn ouders de heer […], en mevrouw […]. De vordering rekening-courant werd tijdens het huwelijk echter vermengd met gemeenschappelijk vermogen, waardoor, ingevolge het vermoeden van gemeenschap in hun stelsel, het eigen karakter moeilijker kan worden aangetoond.
De uitbreng is bijgevolg niet ingegeven door de intentie om één van de echtgenoten te bevoordelen maar wordt louter gedaan om de vermenging met gemeenschappelijk vermogen ongedaan te maken, en de oorspronkelijke situatie te herstellen.
De heer X heeft de wens om reeds op heden een herroepelijke horizontale planning te bewerkstelligen ten aanzien van zijn echtgenote. Bij een eventuele echtscheiding wenst de heer X dat de vordering tot zijn eigen vermogen behoort, gezien het merendeel werd verkregen via schenking en/of opgebouwd met eigen gelden. Bij een duidelijke uitbreng naar zijn eigen vermogen en een herroepelijke schenking van de vordering kan dit wel bewerkstelligd worden.
Het gaat hier om een uitbreng bij leven, waarbij het grootste deel ontstaan is uit eigen vermogen. De aanvragers stellen bijgevolg dat artikel 2.7.1.0.4 VCF niet gefrustreerd is.
Artikel 2.7.1.0.4 juncto artikel 3.17.0.0.2, 1°, VCF
7. De omstandigheid dat de uitbreng bij leven niet geviseerd wordt door artikel 2.7.1.0.4 VCF is geen reden om te besluiten dat deze rechtshandeling in geen geval fiscaal misbruik uitmaakt.
Krachtens artikel 3.17.0.0.2, 1°, VCF is er sprake van fiscaal misbruik wanneer de belastingplichtige door middel van de door hem gestelde rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen een verrichting tot stand brengt waarbij hij zichzelf in strijd met de doelstellingen van een bepaling van deze codex of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten buiten het toepassingsgebied van die bepaling plaatst.
De strijdigheid van de verrichting met de doelstellingen van de betrokken fiscale bepaling kan enkel vastgesteld worden wanneer die doelstellingen op voldoende duidelijke wijze blijken uit de wettekst en, in voorkomend geval, uit de parlementaire voorbereiding van de van toepassing zijnde wetsbepaling.
Krachtens artikel 2.7.1.0.4 VCF, zoals gewijzigd door artikel 24 van het decreet van 3 juli 2015 houdende bepalingen tot begeleiding van de aanpassing van de begroting 2015, wordt de langstlevende echtgenoot die ingevolge een huwelijksovereenkomst die niet aan de regels voor de schenkingen is onderworpen, meer dan de helft van de gemeenschap toegekend krijgt, voor de heffing van de erfbelasting gelijkgesteld met de langstlevende echtgenoot die, als niet wordt afgeweken van de gelijke verdeling van de gemeenschap, het deel van de andere echtgenoot krachtens een schenking onder de levenden of een uiterste wilsbeschikking geheel of gedeeltelijk verkrijgt.
Uit de parlementaire voorbereiding blijkt dat de decreetgever de voorwaarde van overleven in deze bepaling heeft geschrapt met de bedoeling ook onvoorwaardelijke toebedelingen bij overlijden voor meer dan de helft van het gemeenschappelijk vermogen onder de toepassing van die bepaling te brengen, zodat een omweg via de antimisbruikbepaling daarvoor niet meer nodig is. Uit voorgaande blijkt dat de decreetgever niet de intentie had om ook ongelijke verdelingen bij leven aan de toepassing van die bepaling te onderwerpen.
Aanvragers verwijzen dienaangaande naar het arrest van het Hof van Cassatie van 4 januari 2023 waarin het hof bevestigt dat artikel 2.7.1.0.4 VCF niet van toepassing is op de uitbreng die geschiedt bij leven. De doelstelling van artikel 2.7.1.0.4 VCF was niet om verdelingen bij leven als een legaat te beschouwen.
Het ledigen van de gemeenschap middels een rechtshandeling gesteld tijdens het leven van de echtgenoten en met uitwerking bij leven frustreert de doelstelling van artikel 2.7.1.0.4 VCF niet. Er is geen sprake van fiscaal misbruik.
Bovendien waren de vermogensbestanddelen die toebedeeld worden aan het eigen vermogen van de heer X, voorafgaand aan de vermenging met het gemeenschappelijk vermogen, oorspronkelijk reeds eigen vermogen van hem.
Inzake artikel 2.7.4.1.1 juncto artikel 3.17.0.0.2, 1°, VCF
8. De eenzijdige schenking door de heer X aan zijn echtgenote volgend op de uitbreng, waarbij de geschonken goederen de vordering rekening-courant betreft, frustreert artikel 2.7.4.1.1 VCF niet.
Deze schenking is ingegeven door de wens van de schenker om een herroepelijke horizontale planning ten aanzien van zijn echtgenote te implementeren. Middels de voorgenomen schenking wenst de heer X zijn echtgenote te beschermen bij een overlijden opdat zij over voldoende liquide financiële middelen zal beschikken.
Dat de cliënten zich onttrekken aan de erfbelasting door goederen tijdens het leven te schenken is niet strijdig met de doelstelling die artikel 2.7.4.1.1 VCF nastreeft. De wetgever heeft nooit de intentie gehad om dergelijke schenkingen tussen echtgenoten belastbaar te stellen in de erfbelasting. Integendeel, in haar arrest van 18 november 2022 stelt het Hof van Cassatie dat de wetgever de mogelijkheid om te schenken aan lagere tarieven dan deze die van toepassing zijn in de erfbelasting, uitdrukkelijk in de wet heeft opgenomen.
Aangezien het in casu een onrechtstreekse schenking betreft, zal in toepassing van artikel 2.7.1.0.5 VCF erfbelasting verschuldigd zijn op de overdracht bij een overlijden van de schenker in de vijf jaar volgend op de schenking.
De voorgenomen rechtshandeling frustreert artikel 2.7.4.1.1 VCF niet.
Uit voorgaande uiteenzetting is eveneens gebleken dat de doelstelling van artikel 2.7.4.1.1 VCF niet is om schenkingen die bij leven gedaan werden te onderwerpen aan de erfbelasting. Bijgevolg kan besloten worden dat de loutere schenking door één van de echtgenoten niet in strijd is met de doelstelling van artikel 2.7.4.1.1. VCF en dat er geen sprake is van fiscaal misbruik.
Het gegeven dat de uitbreng van de roerende goederen uit het gemeenschappelijk vermogen de latere schenking vooraf gaat, doet geen afbreuk aan bovenstaande redenering daar deze uitbreng de noodzakelijke voorbereidende stap was van de schenking.
Zouden wij uw Dienst vriendelijk mogen vragen om te bevestigen dat de asymmetrische uitbreng, gevolgd door de eenzijdige schenking van de heer X aan zijn echtgenote onder deze specifieke omstandigheden aldus niet valt onder de toepassing van bovenvermelde artikelen of de algemene misbruikbepaling van artikel 3.17.0.0.2 VCF aub?
IV. Beslissing
9. Gelet op artikel 3.22.0.0.1 VCF komt het besluitvormingsorgaan tot de volgende voorafgaande beslissing:
10. Onder voorafgaande beslissing wordt verstaan de juridische handeling waarbij de bevoegde entiteit van de Vlaamse administratie overeenkomstig de bepalingen die van kracht zijn, vaststelt hoe de bepaling van de VCF wordt toegepast op een bijzondere situatie of verrichting, die op fiscaal vlak nog geen uitwerking heeft gehad.
De Vlaamse Belastingdienst doet bijgevolg geen uitspraak over de rechtsgeldigheid van overeenkomsten of clausules op burgerlijk vlak.
11. Artikel 3.22.0.0.1, §2, eerste lid, 3° VCF stelt duidelijk dat de aanvraag de verwijzing moet bevatten naar de wettelijke of reglementaire bepalingen waarop de beslissing moet slaan.
De voorafgaande beslissing heeft bijgevolg enkel betrekking op die specifieke artikelen waarnaar in de aanvraag uitdrukkelijk verwezen wordt.
12. Volgende artikelen uit de VCF worden onderzocht, zoals in de aanvraag vermeld:
- Artikel 2.7.1.0.4 VCF dat luidt als volgt:
De langstlevende echtgenoot die ingevolge een huwelijksovereenkomst die niet aan de regels voor de schenkingen is onderworpen, meer dan de helft van de gemeenschap toegekend krijgt, wordt voor de heffing van de erfbelasting gelijkgesteld met de langstlevende echtgenoot die, als niet wordt afgeweken van de gelijke verdeling van de gemeenschap, het deel van de andere echtgenoot krachtens een schenking onder de levenden of een uiterste wilsbeschikking geheel of gedeeltelijk verkrijgt.
- Artikel 2.7.4.1.1 VCF dat luidt als volgt:
§ 1. De erfbelasting wordt berekend volgens het tarief, vermeld in de volgende tabellen:
TABEL I. Tarief voor een verkrijging in rechte lijn en tussen partners
A schijf in euro | tarief, toepasselijk op het overeenstemmende gedeelte in kolom A, in % | totaalbedrag van de belasting op de voorgaande gedeelten, in euro | |
vanaf | tot en met |
|
|
0,01 | 50.000 | 3 |
|
50.000,01 | 250.000 | 9 | 1500 |
250.000,01 |
| 27 | 19.500 |
TABEL II. Tarief voor een andere verkrijging dan de verkrijgingen, vermeld in tabel I
A schijf in euro | tarief, toepasselijk op het overeenstemmende gedeelte in kolom A, in % | totaalbedrag van de belasting op de voorgaande gedeelten, in euro | |||
vanaf | tot en met | tussen broers en zussen | tussen anderen | tussen broers en zussen | tussen anderen |
0,01 | 35.000 | 25 | 25 |
|
|
35.000,01 | 75.000 | 30 | 45 | 8750 | 8750 |
75.000,01 |
| 55 | 55 | 20.750 | 26.750 |
§ 2. Tabel I, vermeld in paragraaf 1, bevat het tarief voor een verkrijging in rechte lijn en tussen partners.
Dit tarief wordt per rechtverkrijgende toegepast op de nettoverkrijging in de onroerende goederen enerzijds en op de nettoverkrijging in de roerende goederen anderzijds, volgens de overeenstemmende gedeelten in kolom A.
In afwijking van het tweede lid wordt het tarief van de erfbelasting voor de onroerende goederen tussen partners alleen toegepast op de nettoverkrijging van de rechtverkrijgende partner in de andere goederen dan de woning die de gezinswoning was van de erflater en zijn partner op het ogenblik van het overlijden. Die afwijking geldt evenwel niet als de partner die een deel verkrijgt in die gezinswoning, een bloedverwant in de rechte lijn van de erflater is of een rechtverkrijgende is die voor de toepassing van het tarief met een rechtverkrijgende in de rechte lijn wordt gelijkgesteld.
§ 3. Tabel II, vermeld in paragraaf 1, bevat het tarief voor een verkrijging tussen andere personen dan personen in rechte lijn en tussen partners. Dit tarief wordt voor broers en zussen toegepast op het overeenstemmende gedeelte van de nettoverkrijging van elk van de rechtverkrijgenden, zoals bepaald in kolom A. Voor alle anderen wordt dit tarief toegepast op het overeenstemmende gedeelte van de som van de nettoverkrijgingen door de rechtverkrijgenden van deze groep.
- Artikel 3.17.0.0.2 VCF dat luidt als volgt:
Aan de bevoegde entiteit van de Vlaamse administratie kan niet worden tegengeworpen, de rechtshandeling noch het geheel van rechtshandelingen dat een zelfde verrichting tot stand brengt, wanneer die entiteit door vermoedens of door andere bewijsmiddelen, vermeld in artikel 3.17.0.0.1, en aan de hand van objectieve omstandigheden aantoont dat er sprake is van fiscaal misbruik.
Er is sprake van fiscaal misbruik wanneer de belastingplichtige door middel van de door hem gestelde rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen één van de volgende verrichtingen tot stand brengt:
1° hetzij een verrichting waarbij hij zichzelf in strijd met de doelstellingen van een bepaling van deze codex of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten buiten het toepassingsgebied van die bepaling plaatst;
2° hetzij een verrichting waarbij aanspraak wordt gemaakt op een belastingvoordeel, voorzien door een bepaling van deze codex of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten, en de toekenning van dit voordeel in strijd zou zijn met de doelstellingen van die bepaling en die in wezen het verkrijgen van dit voordeel tot doel heeft.
Het komt aan de belastingplichtige toe te bewijzen dat de keuze voor zijn rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen door andere motieven verantwoord is dan het ontwijken van de belasting. Als de belastingplichtige het tegenbewijs niet levert, dan wordt de verrichting aan een belastingheffing overeenkomstig het doel van deze codex onderworpen alsof het misbruik niet heeft plaatsgevonden.
De te beoordelen verrichting
13. De echtgenoten X-Y zijn thans gehuwd onder het stelsel van gemeenschap van goederen ingevolge huwelijksovereenkomst verleden voor notaris […] te […] op xx.xx.1995, gewijzigd met behoud van stelsel maar met toevoeging van een verblijvingsbeding met keuzebeding ingevolge akte verleden voor notaris […] te […] op xx.xx.2005.
De echtgenoten X-Y wensen de samenstelling van het gemeenschappelijk vermogen te wijzigen door over te gaan tot een uitbreng naar het eigen vermogen van de heer X van een vordering in rekening-courant, welke vordering volgens verklaring van de echtgenoten tot hun gemeenschappelijk vermogen behoort.
Vervolgens wenst de heer X een schenking te doen van deze vordering in rekening-courant aan zijn echtgenote, mevrouw Y. Volgens de verklaring van aanvragers zal de schenking van deze vordering door de heer X aan mevrouw Y bij wijze van onrechtstreekse schenking gebeuren.
Beoordeling
1. Onderzoek van de artikelen 2.7.1.0.4 VCF en 2.7.4.1.1 VCF
1.1. Mogelijke toepassing van artikel 2.7.1.0.4 VCF?
14. De toebedeling van meer dan de helft van een gemeenschappelijk vermogen, bij overlijden wordt fiscaal, zowel voor onroerende als voor roerende goederen onder de erfbelasting geplaatst op grond van artikel 2.7.1.0.4 VCF.
15. Er zal in casu geen rechtstreekse toepassing gemaakt worden van artikel 2.7.1.0.4 VCF.
1.2. Mogelijke toepassing van artikel 2.7.4.1.1 VCF?
16. Artikel 2.7.4.1.1 VCF bepaalt de tarieven voor de erfbelasting.
17. Gezien het bij de voorgenomen verrichtingen niet om een overdracht van goederen ingevolge het overlijden of een gelijkgestelde situatie gaat, zal er in casu geen rechtstreekse toepassing gemaakt worden van artikel 2.7.4.1.1 VCF.
2. Onderzoek van fiscaal misbruik (artikel 3.17.0.0.2 VCF)
a) Algemeen
18. Elk contract dat is gesloten vanaf 1 juni 2012 kan afgetoetst worden aan de algemene antimisbruikbepaling, thans vervat in art. 3.17.0.0.2 VCF. Het contract maakt geen fiscaal misbruik uit indien er ook niet-fiscale motieven aan ten grondslag liggen.
19. De artikelen van titel 2, hoofdstuk 7 (erfbelasting) van de VCF vormen de rechtsgrond voor de heffing van de erfbelasting. Bij deze bepalingen wordt er geen onderscheid gemaakt tussen specifieke en algemene bepalingen. Evenwel is het zo dat de bepaling van art. 3.17.0.0.2 VCF voorkomt dat men zich door gebruik van bepaalde rechtshandelingen buiten het toepassingsgebied van een heffingsbepaling stelt enkel en alleen vanwege fiscale motieven.
20. De fictiebepalingen ingevoegd in de VCF zijn terug te vinden in de artikelen 2.7.1.0.3 tot en met 2.7.1.0.9 VCF en betreffen regelingen waarbij de wetgever/decreetgever het noodzakelijk vond een bepaalde verkrijging gelijk te stellen met een legaat. De fictiebepalingen zijn geen specifieke misbruikbepalingen. Elke fictiebepaling heeft een specifiek doel. In de voorbereidende werken van elk van deze bepalingen kan de doelstelling worden nagelezen aan de hand waarvan een concrete techniek kan worden geëvalueerd. De fictiebepaling kan enkel worden toegepast als er voldaan is aan de voorwaarden die door het overeenkomstig artikel uit de VCF worden gesteld.
Uit de structuur van de VCF kan worden afgeleid dat de decreetgever met de artikelen 2.7.1.0.3 tot en met 2.7.1.0.9 VCF geen specifieke misbruikbepalingen voor ogen had: de algemene misbruikbepaling is opgenomen in titel 3 (Inning en Invordering), die algemeen de procedurebepalingen bevat terwijl de fictiebepalingen opgenomen zijn in titel 2 (Belastingheffing), die de inhoudelijke bepalingen bevat. Meer bepaald werden de fictiebepalingen opgenomen onder hoofdstuk 7 (Erfbelasting), afdeling 1 (belastbaar voorwerp).
21. De antimisbruikbepaling, zoals opgenomen in art. 3.17.0.0.2 VCF, is een algemene bepaling. Het gegeven dat een artikel van titel 2, hoofdstuk 7 (erfbelasting), van de VCF niet kan worden toegepast omdat de voorwaarden niet zijn voldaan sluit de inroeping door de Vlaamse Belastingdienst van art. 3.17.0.0.2 VCF niet uit. Dit laatste artikel werd immers in het leven geroepen om te voorkomen dat de overledene voor zijn overlijden via bepaalde (legale) technieken zijn nalatenschap zou laten vererven met ontwijking van de erfbelasting.
b) In casu
22. De heer X wenst een uitbreng te doen van bepaalde roerende vermogensbestanddelen uit het gemeenschappelijk vermogen dat bestaat tussen hem en mevrouw Y, en meer bepaald de vordering in rekening-courant die dit gemeenschappelijk vermogen heeft op de naamloze vennootschap Z, met zetel te […].
Aanvragers verklaren dat deze vordering in rekening-courant voor het overgrote deel voortkomt uit schenkingen en aldus tot het eigen vermogen behoort van de heer X. Gezien echter deze vordering vermengd werd met enkele kleinere stortingen tijdens het huwelijk gedaan door de heer X, verklaren aanvragers dat de gehele vordering onderhevig is aan het vermoeden van gemeenschappelijk vermogen.
Om reden van dit vermoeden van gemeenschap, en gelet op het gegeven dat aanvragers verklaren dat zij kunnen aantonen dat het overgrote deel van de vordering bestaat uit eigen gelden van heer X, wensen de echtgenoten deze vordering integraal uit te brengen naar het eigen vermogen van de heer X.
Volgend op deze uitbreng van roerende goederen uit het gemeenschappelijk vermogen wenst de heer X een (onrechtstreekse) schenking te doen aan zijn echtgenote mevrouw Y.
23. Gelet op de concrete feitenconstellatie is het besluitvormingsorgaan van oordeel dat de voorgelegde verrichting in casu geen fiscaal misbruik van de artikelen 2.7.1.0.4 VCF en 2.7.4.1.1 VCF uitmaakt in de zin van artikel 3.17.0.0.2 VCF.
24. Deze beslissing heeft alleen betrekking op de erfbelasting en doet geen uitspraak over andere belastingen.
Voetnoten
[1] Opmerking van het besluitvormingsorgaan: bij emailbericht van aanvrager van 31 juli 2026 werd een afschrift meegedeeld van de huwelijksovereenkomst van xx.xx.1995, alsook van de wijzigende huwelijksovereenkomst van xx.xx.2005. Uit dit mailbericht van 31 juli 2026 blijkt dat ook op xx.xx.2002 een wijzigende huwelijksovereenkomst werd opgemaakt, waarvan tevens het afschrift bezorgd werd.
[2] Opmerking van het besluitvormingsorgaan: zoals gemeld onder voetnoot 1 hiervoor, hebben de echtgenoten X-Y ook een wijzigende huwelijksovereenkomst opgemaakt bij akte in datum van xx.xx.2002.