Gedaan met laden. U bevindt zich op: VB 26069 - Inbreng onroerend goederen in huwgemeenschap gevolgd door schenking Vlaamse Belastingdienst

VB 26069 - Inbreng onroerend goederen in huwgemeenschap gevolgd door schenking

Voorafgaande beslissing
Nummer

26069

Datum beslissing

21 september 2026

Publicatiedatum

5 november 2026

Heffing

  • Schenkbelasting

Wettelijke basis

  • art. 2.8.3.0.1. VCF
  • art. 2.8.4.1.1. VCF
  • art. 3.17.0.0.2. VCF

I. Voorwerp van de aanvraag

1. De aanvraag betreft het bekomen van de bevestiging dat de antimisbruikbepaling van artikel 3.17.0.0.2 VCF in casu niet van toepassing is omwille van de in de aanvraag vermelde redenen en derhalve dat de artikelen 2.8.3.0.1, §1 VCF en artikel 2.8.4.1.1, §1 en §2 VCF bijgevolg niet gefrustreerd worden.

II. Omschrijving van de verrichting(en)

II.A. Identiteit van de aanvrager en de partijen

2. De aanvraag wordt gesteld door notaris […] namens:

2.1. De heer X, geboren te […] op xx.xx.1965, (Rijksregister nummer: […])

2.2. En zijn echtgenote mevrouw Y, geboren te […] op xx.xx.1966, (Rijksregister nummer: […]), samenwonend te […] zijn thans samen eigenaar van volgend onroerend goed:

3. STAD […] - tiende afdeling - […]

Een woonhuis met aanhorigheden en aanpalend perceel bouwland gestaan en gelegen te […], kadastraal bekend […] tiende afdeling […], sectie A, volgens titel nummers […], en volgens recent uittreksel uit de kadastrale legger nummers […], met een oppervlakte volgens titel en huidig kadaster van drieduizend vierhonderdzevenennegentig vierkante meter (3.497,00 m²).

Dit goed behoorde voorheen toe aan het eigen vermogen van de heer X. Bij akte verleden voor notaris […] op xx.xx.2024 heeft hij dit onroerend goed ingebracht in de huwgemeenschap bestaande tussen hem en zijn echtgenote, mevrouw Y.

4. De echtgenoten X - Y hebben samen 2 kinderen.

Een van deze kinderen, de heer Z, geboren te […] op xx.xx.1995, (Rijksregister nummer: […]), wonend te […], wenst deze woning graag te verwerven teneinde deze woning (samen met zijn echtgenoot) te kunnen afbreken en een nieuwe woning op te richten.

II.B. Beschrijving van de voorgenomen verrichting(en)

5. De echtgenoten X - Y zouden dus deze woning in volle eigendom willen schenken aan hun zoon Z, maar wensen hun beide kinderen gelijk te behandelen en zouden dus aan hun andere kind een gelijkwaardige geldsom willen schenken, behorend tot de huwgemeenschap.

III. Motivering van de aanvraag

6. Gezien de voormelde woning behoorde tot het eigen vermogen van de heer X, diende hij dit goed dus eerst in te brengen in de huwgemeenschap bestaande tussen hem en zijn echtgenote, zodat het goed - net als de te schenken geldsom - toebehoort aan beide echtgenoten. De voorafgaande inbreng in de huwgemeenschap was derhalve noodzakelijk om ervoor te kunnen zorgen dat de schenking aan de beide kinderen door beide echtgenoten gezamenlijk gebeurt en de gelijkheid tussen de kinderen gewaarborgd blijft.

7. Thans zijn de bouwplannen van de heer Z in een finale fase en zou hij dus willen starten met de bouwwerken. De ouders zouden dus nu (iets meer dan 2 jaar na de voormelde inbreng) willen overgaan tot de schenking van voormelde woning aan Z. Deze schenking dient nu reeds plaats te vinden, gezien Z samen met zijn echtgenote de woning zal afbreken en wederopbouwen en zij hiervoor samen een krediet aangaan. De bank vereist dat beide kredietnemers eigenaars worden van het onroerend goed, zodat Z dus (meteen na de schenking) het goed zal inbrengen in het toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen bestaande tussen hem en zijn echtgenote.

8. De schenking (zowel aan Z als aan zijn zus) gebeuren allen als voorschot op erfdeel. In geval van overlijden van één van de schenkers, zullen de geschonken goederen derhalve dienen te worden gebracht in de nalatenschap van de overledene. De voorafgaandelijke inbreng in de huwgemeenschap leidt ertoe dat de geschonken goederen dienen te worden toegevoegd aan de rekenboedel van iedere overleden schenker, elk voor de helft.

De geplande verrichtingen hebben derhalve implicaties op het vlak van de berekening van de individuele reserves van de kinderen, de reserve van de langstlevende echtgenoot en het beschikbaar deel en zorgen ervoor dat, bij overlijden van één van de schenkers, de geschonken goederen aan een gelijke waarde worden gewaardeerd in beide nalatenschappen.

Indien de schenking van de geldsommen door beide echtgenoten zou gebeuren (hetgeen noodzakelijk is gelet op het feit dat deze tot de huwgemeenschap behoren), maar de schenking van de woning enkel door de heer X, zorgt dit voor een onevenwicht tussen de kinderen en zal deze laatste schenking integraal in de rekenboedel van de heer X moeten worden ingebracht, terwijl de andere schenkingen slechts voor de helft in deze massa dienen te worden ingebracht. Dit kan ertoe leiden dat de individuele reserve van de begiftigde wordt overschreden en de schenking ten aanzien van de langstlevende echtgenote dient te worden ingekort.

Uiteraard is dit niet de bedoeling, daar partijen de gelijkheid tussen de kinderen vooropstellen.

Door de voorafgegane inbreng in huwgemeenschap werd dit probleem vermeden, aangezien in dat geval alle kinderen evenveel geschonken krijgen en allen vanuit hetzelfde gemeenschappelijk vermogen.

9. De timing van +/- 2 jaar tussen de inbreng in de huwgemeenschap en de daaropvolgende schenking wordt bovendien ook ingegeven door niet-fiscale motieven, gelet op voormelde uiteenzetting, met name dat de bouwwerken eerstdaags een aanvang zullen nemen en de begiftigde en zijn echtgenoot hiervoor samen een krediet dienen aan te gaan.

10. Gelieve derhalve te willen bevestigen dat de inbreng van het onroerend goed in de huwgemeenschap, gevolgd door de schenking van dit onroerend goed door beide echtgenoten aan één van de kinderen na het verstrijken van een termijn van iets meer dan 2 jaar is verantwoord door burgerrechtelijke en derhalve niet-fiscale motieven, zodat er geen sprake kan zijn van fiscaal misbruik zoals bepaald in art. 3.17.0.0.2 VCF en de omzendbrief Vlabel/2015/1 van 16/02/2015.

IV. Beslissing

Gelet op artikel 3.22.0.0.1 VCF komt het besluitvormingsorgaan tot de volgende voorafgaande beslissing:

11. Onder voorafgaande beslissing wordt verstaan de juridische handeling waarbij de bevoegde entiteit van de Vlaamse administratie overeenkomstig de bepalingen die van kracht zijn, vaststelt hoe de bepaling van de VCF wordt toegepast op een bijzondere situatie of verrichting, die op fiscaal vlak nog geen uitwerking heeft gehad.

12. Voor de beoordeling van de aanvraag tot voorafgaande beslissing toetst het besluitvormingsorgaan op basis van de burgerrechtelijke kwalificatie die door de aanvrager aan de verrichting wordt gegeven, zonder dat het besluitvormingsorgaan uitspraak doet over de burgerrechtelijke en vennootschapsrechtelijke geldigheid van de verrichting.

13. Volgende artikelen uit de VCF worden onderzocht, zoals in de aanvraag vermeld:

  • artikel 2.8.3.0.1, §1 VCF dat luidt als volgt:

§ 1. Voor de schenkingen onder de levenden van roerende en onroerende goederen wordt een schenkbelasting geheven op het aandeel van elke begiftigde, op basis van de verkoopwaarde van de geschonken goederen, zonder aftrek van lasten.

  • artikel 2.8.4.1.1. VCF dat luidt als volgt:

“§ 1. De schenkbelasting voor de schenkingen van onroerende goederen wordt berekend volgens het tarief, vermeld in de onderstaande tabellen :

TABEL I

verkrijging in rechte lijn en tussen partners

gedeelte van de schenking

A
schijf in euro

tarief, toepasselijk op het overeenstemmende gedeelte in kolom A, in %

totaalbedrag van de belasting over de voorgaan- de gedeelten, in euro

Vanaf

tot en met

0,01

150.000

3

-

150.000,01

250.000

9

4500

250.000,01

450.000

18

13.500

450.000,01

27

49.500


TABEL II

tarief tussen alle andere personen

gedeelte van de schenking

A schijf in euro

tarief, toepasselijk op het overeenstemmende gedeelte in kolom A, in %

totaalbedrag van de belasting over de voorgaan- de gedeelten, in euro

Vanaf

tot en met

0,01

150.000

10

-

150.000,01

250.000

20

15.000

250.000,01

450.000

30

35.000

450.000,01

40

95.000

§ 2. Het tarief van de schenkbelasting voor de schenkingen van roerende goederen bedraagt :

1° 3% voor een verkrijging in de rechte lijn en tussen partners;

2° 7% voor een verkrijging door alle andere personen.

Dat tarief is niet van toepassing op de schenkingen onder de levenden van roerende goederen die met legaten worden gelijkgesteld met toepassing van artikel 2.7.1.0.3, 3°.”

  • artikel 3.17.0.0.2 VCF dat luidt als volgt:

“Aan de bevoegde entiteit van de Vlaamse administratie kan niet worden tegengeworpen, de rechtshandeling noch het geheel van rechtshandelingen dat een zelfde verrichting tot stand brengt, wanneer die entiteit door vermoedens of door andere bewijsmiddelen, vermeld in artikel 3.17.0.0.1, en aan de hand van objectieve omstandigheden aantoont dat er sprake is van fiscaal misbruik.

Er is sprake van fiscaal misbruik wanneer de belastingplichtige door middel van de door hem gestelde rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen één van de volgende verrichtingen tot stand brengt :

1° hetzij een verrichting waarbij hij zichzelf in strijd met de doelstellingen van een bepaling van deze codex of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten buiten het toepassingsgebied van die bepaling plaatst;

2° hetzij een verrichting waarbij aanspraak wordt gemaakt op een belastingvoordeel, voorzien door een bepaling van deze codex of de ter uitvoering daarvan genomen besluiten, en de toekenning van dit voordeel in strijd zou zijn met de doelstellingen van die bepaling en die in wezen het verkrijgen van dit voordeel tot doel heeft.

Het komt aan de belastingplichtige toe te bewijzen dat de keuze voor zijn rechtshandeling of het geheel van rechtshandelingen door andere motieven verantwoord is dan het ontwijken van de belasting. Als de belastingplichtige het tegenbewijs niet levert, dan wordt de verrichting aan een belastingheffing overeenkomstig het doel van deze codex onderworpen alsof het misbruik niet heeft plaatsgevonden.”

14. Het onroerend goed, vermeld onder randnummer 3, werd bij authentieke akte verleden voor notaris […] op xx.xx.2024 door de heer X ingebracht in de huwgemeenschap bestaande tussen hem en mevrouw Y. Op heden wensen de echtgenoten X – Y dit onroerend goed als voorschot op erfdeel te schenken aan hun zoon, vermeld in randnummer 4. In randnummer 6. en 7. bevestigen de aanvragers dat de inbreng van het onroerend goed in de huwgemeenschap gebeurde met de expliciete bedoeling om het vervolgens te schenken aan hun zoon. Hiermee is eenheid van opzet aangetoond tussen de inbreng in de huwgemeenschap en de daaropvolgende voorgenomen schenking.

15. Door het onroerend goed, vermeld onder punt 3, voor de schenking in te brengen in de huwgemeenschap wordt ingegaan tegen de artikelen 2.8.3.0.1, §1 VCF en 2.8.4.1.1, §1 en §2 VCF, m.n. de progressiviteit in de schenkbelasting.

Met deze progressiviteit in de schenkbelasting wordt bedoeld dat het tarief van de schenkbelasting voor onroerende goederen wordt bepaald door een dubbel progressievoorbehoud: zowel de band die de schenker heeft met de begiftigde, als de grootte van de schenking bepalen het tarief.

16. Om deze progressiviteit in de schenkbelasting te kunnen kaderen moeten we teruggrijpen naar het verleden:

Vóór de Wet van 30 augustus 1913 werd het schenkingsrecht berekend volgens een gewoon evenredig tarief met een verschillend percentage naargelang de schenking roerende of onroerende goederen tot voorwerp had, naargelang het ging om schenkingen aan verwanten in de rechte lijn of aan andere personen.

Door de Wet van 30 augustus 1913 werden voor het schenkingsrecht en het successierecht dezelfde tarieven ingevoerd. Hierbij werd de verschillende tarifering van de schenkingen van roerende en van onroerende goederen opgeheven doch werden voor de schenkingen aan andere dan verwanten in rechte lijn verschillende tariefklassen ingevoerd.

Door artikel 19 van de Wet van 11 oktober 1919 (B.S. 13 november 1919, 6025) brengende wijzigingen in de wetten op de successie-, registratie- en overschrijvingsrechten werd de parallelle tarifering van de schenkingsrechten en de successierechten verbroken door de invoering van een progressief successierecht per schijf. Het schenkingsrecht bleef gewoon evenredig.

In de memorie van toelichting (Kamer, 1918/19 , 109) is het volgende te lezen:

“Bij art. 19 wordt de nieuwe bepaling der tarieven vastgesteld.

Hierin het voorbeeld van het merendeel der Europeesche landen en, inzonderheid, dat onzer Noorder- en Zuiderburen volgende, wordt door het ontwerp eene belasting gevestigd, die bij schijven klimt te gelijkertijd als de hoegrootheid van het aan elken erfgenaam of legataris opgekomen aandeel.

Indiener eene belasting is, die zich leent aan trapsgewijze verhooging volgens het vermogen van den belastingplichtige, zoo is dat onmiskenbaar wel het successierecht, omdat deze belasting volgens de bewoordingen van de Heer Raymond Poinearé “atteint le redevable au moment où il s’enrichit, sans effort, sans travail, souvent d’une manière inesperée”.…”.

Deze maatregel gaf geen bevrediging.

Voor belangrijke schenkingen lieten de percentages nog in belangrijke mate de ontwijking toe van de successierechten. Bovendien werden schenkingen voor een klein of middelmatig bedrag door de toepasselijke percentages gehinderd.

Met het K.B. nr. 9 van 3 juli 1939 (BS 5 juni 1939, 4544) werd zowel voor de successierechten als voor de schenkingsrechten dezelfde progressieve tarieven ingevoerd.

In het verslag aan de koning valt te lezen:

“Twee verwijten werd in den laatsten tijd gericht tot het huidig heffingsstelsel der evenredige registratierechten op de schenkingsakten.

Het eerste is dat, om reden van hun hoog bedrag … deze rechten doorgaans van aard zijn de giften onder levenden tusschen personen van lage of middelbaren stand te verhinderen, hetgeen bijzonder betreurenswaardig is wanneer het gaat om verdeelingen gedaan door bloedverwanten in de opgaande lijn.

Het tweede is dat de niet-progressiviteit van de belasting het bedrog aanmoedigt dat er voor rijke personen in bestaat, aan den vooravond van hun dood, door geregistreerde akte, de geheelheid of een deel van hun goederen aan hun vermoedelijke erfgenamen of legatarissen te schenken, en zulks derwijzen dat deze het hoog bedrag niet hoeven te betalen van de progressieve successierechten, die berekend worden op alles wat zij in de nalatenschap van den schenking mochten verkrijgen.

Ten einde aan die nadeelen te verhelpen, belast artikel 8 de schenkingen onder levenden met dezelfde progressieve rechten als de nalatenschappen …”.

Deze aangenomen progressieve tarieven werden overgenomen in het Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en griffierechten.

Na de regionalisering van de successie- en schenkingsrecht is er in de meeste gewesten opnieuw een verschil tussen beiden tarieven.

In het licht van de vroegere activering van vermogen en het zichtbaar maken van overdrachten van vermogen werd het progressief tarief voor de schenking van roerende goederen afgeschaft en vervangen door een vast tarief. Voor onroerende goederen bleef dit evenwel bestaan met dezelfde ratio legis, nl. de waarde van het geschonken onroerend goed bepaalt de hoogte van de belasting.

17. Door het vermelde onroerend goed in te brengen in het gemeenschappelijk vermogen van de echtgenoten vooraleer deze te schenken wordt de belastbare grondslag ervan verdeeld over twee schenkingen door de echtgenoten in plaats van een enkele door de heer X alleen. Hierdoor wordt ingegaan tegen de artikelen 2.8.3.0.1, §1 en 2.8.4.1.1, §1 en §2 VCF, m.n. de progressiviteit in de schenkbelasting en worden deze rechtshandelingen als fiscaal misbruik beschouwd.

De belastingplichtige dient bijgevolg te bewijzen dat de keuze voor de inbreng in het gemeenschappelijk vermogen voorafgaand aan de schenking, verantwoord is door andere motieven dan het ontwijken van hogere schenkbelastingen.

18. De aanvragers roepen de volgende niet-fiscale motieven in:

18.1. De echtgenoten X-Y wensen hun beide kinderen gelijk te behandelen. Aan hun dochter zou een gelijkwaardige geldsom vanuit de huwgemeenschap geschonken worden. Een schenking aan de zoon uit het eigen vermogen van de heer X en een schenking aan de dochter uit de huwgemeenschap zou leiden tot een onevenwicht. De schenking aan de zoon zou integraal in de rekenboedel van de heer X worden ingebracht en de andere schenkingen slechts voor de helft in deze massa. Dit zou ertoe leiden dat de individuele reserve van de begiftigde wordt overschreden en de schenking ten aanzien van de langstlevende echtgenoot dient te worden ingekort. Het is de wens dat beide goederen aan een gelijke waarde worden gewaardeerd in beide nalatenschappen.

18.2. De timing tussen de inbreng in de huwgemeenschap en de daaropvolgende schenking is ingegeven door de wens om nu verbouwingen aan het onroerend goed in kwestie te starten.

19. De aangehaalde niet-fiscale motieven volstaan evenwel niet om het vastgesteld fiscaal misbruik te weerleggen.

19.1. De gelijkheid tussen de kinderen wordt ook zonder een voorafgaande inbreng bewaard. Gezien de schenkingen zullen moeten worden ingebracht bij zowel het overlijden van de heer X en als van mevrouw Y zal, mede gelet op de gelijke indexering van de waarde van de geschonken goederen overeenkomstig artikel 4.90, §2 BW, de gelijkheid tussen de kinderen worden bewaard. Een grotere inbreng in de rekenboedel door de dochter of de zoon bij respectievelijk het overlijden van de moeder of de vader zal aan gelijke waarde worden gecompenseerd bij het overlijden van de langstlevende ouder. De wens om de gelijkheid tussen de kinderen te bewaren motiveert om deze reden niet de voorafgaande inbreng van het te schenken onroerend goed in de huwgemeenschap.

Het risico van een inkorting ten aanzien van de langstlevende mevrouw Y wordt niet gestaafd door de aanvragers doordat geen melding wordt gemaakt van andere voorziene legaten door de heer X ten aanzien van zijn echtgenote mevrouw Y. Het is niet aannemelijk dat de inbreng gevolgd door de voorgenomen schenking gemotiveerd werd door dit louter hypothetisch risico. Dit niet-fiscaal motief weegt niet op tegen de fiscale motieven.

19.2. De wens om de verbouwingen te starten motiveert de voorgenomen schenking aan de zoon maar niet de voorafgaande inbreng in de huwgemeenschap.

20. Gelet op het voorgaande beslist het besluitvormingsorgaan dat de anti-misbruikbepaling van artikel 3.17.0.0.2 VCF ingevolge eenheid van opzet moet worden toegepast aangezien de partijen niet op afdoende wijze aantonen dat de verrichtingen ingegeven zijn door andere dan fiscale motieven.

21. Bijgevolg zal bij de voorgenomen schenkingen de schenkbelasting worden geheven alsof de inbreng niet heeft plaatsgevonden.

22. Deze beslissing heeft alleen betrekking op de schenkbelasting en doet geen uitspraak over andere belastingen. Deze beslissing spreekt zich bovendien niet uit over de mogelijke toepassing van niet door de aanvrager opgeworpen artikelen van de VCF.