Monitoring the Hedwige-Prosper Polder: The evolution of PFAS in a newly restored brackish tidal marsh.
Master in Biology: Biodiversity: Conservation and Restoration
Clarice Nasser (UAntwerpen)
Mijn onderzoek toont aan dat herstelde getijdemoerassen niet alleen natuur herstellen, maar ook actief bijdragen aan het beperken van PFAS-vervuiling.
Waar gaat je eindproef over?
In mijn masterproef onderzoek ik de aanwezigheid en het gedrag van PFAS in de bodem van de Hedwige-Prosper Polder, een recent hersteld getijdemoeras in het Schelde-estuarium. Voor een klimaatbestendige toekomst van het estuarium is het herstel van natte natuur essentieel, omdat deze ecosystemen belangrijke ecosysteemdiensten leveren zoals kustbescherming, waterberging, biodiversiteit en waterzuivering. Sinds eind 2022 is de Hedwige-Prosper Polder opnieuw verbonden met de Schelde via managed realignment, waardoor brakwater tweemaal per dag het gebied instroomt.
Tegelijk zijn estuaria kwetsbaar voor PFAS-verontreiniging, persistente en toxische stoffen die zich ophopen in het milieu. In mijn onderzoek analyseer ik hoe PFAS-concentraties in de bodem zijn geëvolueerd na de herintroductie van getijdenwerking, of er ruimtelijke verschillen bestaan binnen het gebied en welke bodemkenmerken de retentie van PFAS beïnvloeden.
De resultaten tonen een algemene stijgende trend in PFAS-concentraties, wat erop wijst dat het gebied fungeert als een ‘sink’ voor deze stoffen. Daarnaast stel ik een grote ruimtelijke variatie vast, die verklaard kan worden door verschillen in bodemkenmerken. Met name het siltgehalte, het totale fosforgehalte en de bulkdensiteit blijken bepalend voor de mate waarin PFAS in de moerasbodem worden vastgehouden.
Mijn thesis toont aan dat getijdemoerassen een belangrijke rol kunnen spelen als natuurlijke filter, doordat ze voorkomen dat PFAS verder doorstromen naar de Noordzee, waar sanering praktisch onmogelijk is.
Hoe draagt jouw masterproef bij aan duurzaamheid?
Met mijn thesis draag ik bij aan duurzaamheid door de rol van natuurgebaseerde oplossingen in het aanpakken van PFAS-vervuiling in het Schelde-estuarium te onderbouwen. Ik toon aan dat herstelde getijdemoerassen niet alleen bijdragen aan klimaatadaptatie en biodiversiteitsherstel, maar ook een actieve functie kunnen vervullen in het vasthouden en beperken van toxische stoffen.
Ecologisch benadrukt mijn onderzoek het belang van natte natuur als duurzaam en kostenefficiënt alternatief voor technische ingrepen zoals dijken en waterzuiveringsinstallaties, die op lange termijn minder veerkrachtig zijn. Op maatschappelijk vlak levert mijn werk wetenschappelijk onderbouwde kennis die beleidsmakers kan helpen bij het afwegen van ontpolderingsprojecten, zeker in een context waar PFAS gevoelig ligt. Ik pleit voor genuanceerde communicatie, waarin de aanwezigheid van PFAS niet los wordt gezien van de vele ecologische, sociale en economische voordelen van getijdenatuur.
Door inzicht te geven in de bodemprocessen die PFAS-retentie sturen, vormt mijn thesis een vertrekpunt voor vervolgonderzoek naar duurzame saneringsstrategieën zoals fytoremediatie. Zo draagt mijn onderzoek bij aan een toekomstbestendig, veilig en veerkrachtig Schelde-estuarium, waarin natuurherstel en milieubescherming hand in hand gaan.
