In onze professionele bachelorproef Restafval redt de olijfboom onderzoeken wij hoe de olijfolie-industrie twee grote uitdagingen tegelijk kan aanpakken: de berg aan olijfpulp die jaarlijks als problematische reststroom ontstaat, en de uitgeputte bodems van olijfgaarden in Zuid-Europa door droogte en jarenlange inputgerichte teelt.

Wij ontwikkelden en testten een praktisch en schaalbaar werkprotocol dat olijfpulp ter plaatse omzet in op maat verrijkte compost, afgestemd op de noden van bodem en boom. Het proces bestaat uit vier stappen: een bodem- en bladanalyse, het samenstellen van een receptuur met natuurlijke toevoegingen (zoals biokool, steenmeel en microbiële starters), een gecontroleerde versnelde compostering in een mobiel station en een perceelgerichte toepassing met juiste dosis en timing.

Door eenvoudige datatools (zoals soil cards en batchpaspoorten) te koppelen aan het proces, ondersteunen we telers bij besluitvorming op het erf. De aanpak vermindert afval- en transportdruk, herstelt bodemfuncties zoals organische stof en waterretentie, en verlaagt de afhankelijkheid van kunstmest. Tegelijk verandert ze voor perserijen een kostenpost in bodemkapitaal.

Het model is mobiel, modulair en regelgevingsproof en wordt momenteel getest in pilootprojecten in Italië en Spanje, met duidelijke potentie voor opschaling naar andere olijfregio’s en verwante teelten.

Met onze eindproef dragen wij bij aan duurzaamheid door een circulaire én regeneratieve oplossing te ontwikkelen voor een hardnekkig landbouwprobleem. We tonen aan dat duurzaamheid niet hoeft te botsen met economische logica, maar net kan ontstaan wanneer afval opnieuw als grondstof wordt benaderd.

Ecologisch draagt ons project bij aan bodemherstel, koolstofopslag en waterretentie, cruciale elementen in een context van klimaatverandering en droogte. Door de bodem opnieuw te activeren, worden olijfbomen weerbaarder tegen ziektes en extreme weersomstandigheden. Economisch verlaagt de aanpak de kosten voor telers (minder kunstmest en gewasbescherming) en maakt ze van perserijen actieve spelers in een circulair systeem. Sociaal en systeemgericht versterkt onze oplossing de samenwerking tussen telers, perserijen, onderzoekers en beleidsmakers binnen één waardeketen.

Een belangrijke meerwaarde van onze eindproef is de praktijkgerichtheid en schaalbaarheid. Het mobiele composteerstation en het maatwerkprincipe maken het mogelijk om de aanpak aan te passen aan lokale context, regelgeving en teeltpraktijken. Bovendien vormt het project de basis voor een duurzaam businessmodel, dat vandaag al interesse wekt bij grote landbouwbedrijven.

Onze eindproef laat zien dat de landbouwtransitie niet alleen draait om minder schade, maar om actief herstel. Door restafval opnieuw in de bodem te brengen, sluiten we de kringloop en dragen we bij aan een veerkrachtige, toekomstbestendige en regeneratieve landbouw — voor boer, perserij én planeet.