Seeds for Change. A qualitative study on value development in a transnational community of practice.
Master of science in de agogische wetenschappen profiel culturele agogiek
Bo Bussels (VUB)
We begrijpen intussen goed wat er moet veranderen, maar nog onvoldoende hoe mensen innerlijk tot verandering komen.
Waar gaat je eindproef over?
In mijn masterproef Seeds for Change onderzoek ik hoe waardenontwikkeling bij begeleiders van klimaatprojecten bijdraagt aan duurzame gedragsverandering. De klimaatcrisis vraagt niet alleen om technologische of beleidsmatige oplossingen, maar ook om inzicht in wat mensen motiveert om werkelijk te veranderen. Mijn onderzoek vertrekt daarom niet vanuit jongeren of concrete klimaatacties, maar vanuit de facilitatoren die deze processen begeleiden.
De studie is ingebed in het Europese project Codename Seedling, een internationale Community of Practice waarin kunstenaars, jeugdwerkers en educators uit vijf landen samenwerkten rond klimaateducatie met jongeren. Via achttien diepte-interviews onderzocht ik hoe deze begeleiders leren, samenwerken en betekenis geven aan waarden zoals zorg, solidariteit en rechtvaardigheid binnen hun praktijk.
Uit de analyse ontwikkelde ik het Value Spectrum, een model dat beschrijft hoe waarden zich geleidelijk verdiepen: van een eerste bewustwording (Value Awareness) tot een fase waarin waarden vanzelfsprekend richting geven aan identiteit en handelen (Values as Framework). Het model maakt zichtbaar dat relationeel veilige leeromgevingen, met ruimte voor zorg, vertrouwen, experiment en verbeelding, cruciaal zijn voor die verdieping.
Mijn thesis toont aan dat kunst en creativiteit krachtige pedagogische middelen zijn om niet alleen kennis over te dragen, maar ook betekenis, verbondenheid en betrokkenheid te laten groeien. Het Value Spectrum biedt een kader om klimaateducatie menselijker, hoopvoller en effectiever vorm te geven.
Hoe draagt jouw masterproef bij aan duurzaamheid?
Met mijn thesis draag ik bij aan duurzaamheid door de focus te verleggen van wat mensen moeten doen naar wat hen innerlijk motiveert om duurzaam te handelen. Ik toon aan dat duurzame gedragsverandering niet ontstaat uit angst, schuld of louter kennisoverdracht, maar uit de ontwikkeling en internalisering van waarden zoals zorg, solidariteit en rechtvaardigheid.
Mijn onderzoek levert een belangrijke bijdrage aan duurzaamheidseducatie door duurzaamheid te benaderen als een menselijk en relationeel leerproces. Door te laten zien hoe Community of Practice-omgevingen ruimte creëren voor reflectie, kwetsbaarheid en verbeelding, bied ik een alternatief voor klimaateducatie die vaak verlammend werkt of klimaatangst versterkt. Het Value Spectrum helpt leerkrachten, jeugdwerkers en beleidsmakers om educatieve trajecten beter af te stemmen op de fase van waardeontwikkeling waarin mensen zich bevinden.
Sociaal draagt mijn werk bij aan hoopvolle en inclusieve vormen van klimaateducatie, waarin mensen zich verbonden voelen met elkaar en met de wereld waarvoor ze zorg dragen. Op langere termijn ondersteunt dit een duurzamere samenleving, waarin gedragsverandering voortkomt uit betrokkenheid en gedeelde verantwoordelijkheid, in plaats van uit plichtsbesef.
Zo positioneert mijn thesis duurzaamheid niet als een technisch einddoel, maar als een doorlopend proces van leren, groeien en samen betekenis geven, waarin kleine verschuivingen in waarden de kiemen vormen voor diepgaande en blijvende verandering.