Deontologie en integriteit
Lokalen besturen hebben nood aan een meer structurele en systematische aanpak van hun integriteits- en deontologiebeleid. Dat blijkt uit een thematische audit van Audit Vlaanderen (2024). Daarom zet de Vlaamse Regering verschillende stappen om de deontologie en integriteit in lokale besturen te versterken.
Conceptnota deontologie en integriteit
De conceptnota ‘Versterking van deontologie en integriteit in lokale besturen’ is op 3 oktober 2025 aangenomen door de Vlaamse Regering.
De nota bevat verschillende maatregelen om de deontologie en integriteit bij gemeenten, provincies en hun autonome bedrijven te versterken.
De omzetting van de conceptnota in regelgeving is voorzien voor 2026.
- Stap 1
Versterking deontologie commissie
De conceptnota voorziet een prominentere en meer proactieve rol voor de deontologische commissies door een aantal kerntaken van de commissie decretaal te verankeren.
- Stap 2
Samenhang bestuurlijk toezicht
De link met het bestuurlijk toezicht wordt versterkt. Het advies van de commissie wordt voortaan opgevraagd als:
- de toezichthoudende overheid bevoegd is
- er sprake is van een inbreuk op een deontologische regel of een integriteitsschending.
- Stap 3
Uitbreiding tuchtmogelijkheden
De nieuwe tuchtgrond ‘ernstige deontologische inbreuk’ wordt aan het tuchtrechtelijk kader toegevoegd, naast ‘kennelijk wangedrag’ en grove nalatigheid’.
Van verscherpt toezicht naar gerichte begeleiding
De Vlaamse Regering bekrachtigde op 24 oktober 2025 de begeleiding van de provinciegouverneur bij het remediëringstraject na een forensische audit.
Na een forensische audit bij een gemeente, autonoom gemeentebedrijf of welzijnsvereniging werd in de vorige bestuursperiode vaak een verscherpt toezicht ingesteld. De Vlaamse Regering kiest nu voor een andere aanpak: begeleiding in plaats van toezicht.
Waarom deze verandering?
- Het verscherpt toezicht en de opvolging door Audit Vlaanderen liepen door elkaar.
- Het toezicht had geen stevige juridische basis.
- Het wekte verwachtingen die niet konden worden ingelost.
De provinciegouverneur krijgt voortaan de opdracht om, na een forensische audit, het betrokken bestuur te begeleiden. Het doel: los van de aanbevelingen van Audit Vlaanderen werken aan een sterke, globale integriteitsaanpak.
Meer informatie over het remediëringstraject na een forensische audit.