Veel Ronsenaars vragen zich af of ze hun bloed kunnen laten testen op PFAS. Dat is begrijpelijk. In 2023 kondigde de Vlaamse overheid aan dat Ronse in aanmerking kwam voor een grootschalig bloedonderzoek. Dat onderzoek is er uiteindelijk niet gekomen.

Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) concludeerde dat individuele bloedtesten – waarbij je op eigen initiatief je bloed laat testen – op dit moment weinig opleveren. Dat heeft 3 redenen:

1. de meetmethodes tussen laboratoria lopen uiteen waardoor resultaten moeilijk vergelijkbaar zijn.
2. Het is nog onduidelijk vanaf welke waarden er effectief gezondheidsschade optreedt.
3. Er bestaat geen medische behandeling om PFAS uit het lichaam te verwijderen.

Sinds 2018 werden in Ronse verschillende onderzoeken uitgevoerd naar bodem-, waterbodem-, oppervlaktewater- en grondwaterverontreiniging, met bijzondere aandacht voor PFAS en gebromeerde vlamvertragers in en rond de Molenbeek. De onderzoeken gebeurden in fases (2018–2023) en omvatten zowel historische studies als gerichte staalnames in waterlopen en woonzones.

Uit die onderzoeken bleek dat de verontreiniging in bodem en waterbodem vooral geconcentreerd is langs de oevers van de Molenbeek, Lievensbeek en Vloedbeek, en dat ook in het grondwater op meerdere plaatsen verhoogde PFAS-concentraties voorkomen. Op basis daarvan werd in 2022 de perimeter met no regret-maatregelen voor grondwater uitgebreid tot 500 meter rond deze waterlopen.

De resultaten zijn gebundeld op de pagina ‘Overzicht van de onderzoeken naar PFAS in Ronse’ en tonen aan dat bijkomend onderzoek nodig blijft om de verontreinigingssituatie verder in kaart te brengen.

In en rond de Utexbel-site aan de Snoecklaan lopen verschillende onderzoeken. Onder andere staalnames van binnenstof en grond op een nabijgelegen school, bijkomende bodemonderzoeken op gevoelige locaties en het bedrijfsterrein, en een lopend onderzoek naar welke stoffen in de lucht terechtkomen, in welke hoeveelheden, en waar ze uiteindelijk neerslaan (atmosferische depositie en emissies). Er werden ook depositie- en emissiemetingen uitgevoerd in de omgeving van het bedrijventerrein Klein-Frankrijk. De verwerking is gepland in het voorjaar van 2026.

De provincie bereidt intussen een nieuwe aanbesteding voor om een bodemsaneringsdeskundige aan te duiden voor bijkomend waterbodemonderzoek op de Molenbeek.

Daarnaast zal in Ronse en in andere regio’s ook een onderzoek opgezet worden naar PFAS in stof. Een uitgebreider onderzoek naar PFAS in binnenstof kan meer duidelijkheid geven over de risico’s van stof als een bron voor PFAS-bloostelling en kan leiden tot meer gerichte adviezen om de blootstelling te beperken.

De aanwezigheid van PFAS in eieren van kippen uit eigen tuin wordt ook onderzocht. Dat onderzoek vindt plaats in Ronse en in andere regio’s waar PFAS mogelijk een probleem is.

Vind het overzicht van alle onderzoeken over PFAS in Ronse.

De OVAM heeft Utexbel gevraagd een bodemonderzoek naar PFAS uit te voeren op haar terrein en in de onmiddellijke omgeving.

Niet elk perceel wordt afzonderlijk getest. Het aanvullende onderzoek gebeurt via een gebiedsgerichte staalname, waarbij de deskundige in elke woonzone enkele representatieve locaties selecteerde. Op dit moment is het niet mogelijk om op alle percelen binnen of buiten het onderzoeksgebied stalen te nemen.

Blijf op de hoogte via de startpagina ‘PFAS-aanpak in Ronse’.

PFAS kunnen een impact hebben op de gezondheid. Er is geen acuut gezondheidsrisico voor inwoners van Ronse. Toch neemt de overheid geen risico’s: zolang verder onderzoek naar gezondheidseffecten lopen, gelden er op sommige plaatsen maatregelen om de blootstelling zo laag mogelijk te houden. Die noemen we ‘no regret’: je hebt er nooit spijt van dat je ze volgt, ook als later zou blijken dat ze niet strikt nodig waren.

Lees hoe de zones in Ronse tot stand kwamen en waarom ze tijdelijk zijn.