Type subsidie
Projectsubsidie
Thema
(Circulaire) economie , Samenleven
Locatie
Gent
Jaar
2012
In uitvoering

Beschrijving (+ programma)

De 11 ha grote UCO-site is gelegen in de grenszone tussen een economisch gebied in reconversie en de dichtbevolkte 19de eeuwse, volkse Bloemekenswijk. In 2010 besliste de stad tot de aankoop van deze verlaten gebouwen en terreinen. Dankzij een conceptstudie kwam men tot een gedragen masterplan, waarbij men een functioneel bedrijventerrein en een aangenaam buurtpark wil creëren. De strategische ligging van de site en de aanwezige, bruikbare gebouwen bieden een ideale oplossing voor de geclusterde herlocalisatie van enkele Gentse sociale economiebedrijven. Het project komt bovendien tegemoet aan diverse knelpunten waarmee de omgeving kampt: het realiseren van een park voor de wijk, het adequaat aantakken op het mobiliteitsnetwerk tussen Wondelgem en de binnenstad, de herwaardering van de Lieve, het creëren van ruimte voor wijkvoorzieningen.

Het project genereert multifunctionaliteit en integratie op verschillende schaalniveaus. Het bekrachtigt, organiseert en valoriseert in een uitgestrekt stadsdeel, het nabuurschap van diverse grote stedelijke functies: een actief bedrijventerrein, sociale economie, een volkse woonbuurt, buurtgroen en buurtvoorzieningen, natuur, stedelijke infrastructuren, ontsluiting. De UVO site voorziet daarom in een aantal merkwaardige schakelfuncties: de multimodale ontsluiting, de landschappelijke inkleding en diverse gemeenschappelijke bedrijfsvoorzieningen (het Balenmagazijn) die zich eveneens richten tot de aangrenzende woonbuurt.

Dit project komt voor uit een voorgaande conceptstudie rond de UCO-site.

Projectonderdelen

  1. Communicatie, participatie, coproductie: dit projectonderdeel loopt permanent. UCO-été heeft een tijdelijke stek op de site.
  2. Ontsluiting gebied
  3. Herontwikkeling gebouw: na grondige verbouwingen hebben de sociaal economie bedrijven Ateljee, Labeur en Weerwerk zich gevestigd op de site.
  4. Balenmagazijn: Het balenmagazijn is volledig in gebruik met verschillende types en groottes van vergaderzalen en werkplekken, beschikbaar voor alle bedrijven op het terrein en in de buurt, alsook een sociaal / bedrijfsrestaurant. Tenslotte biedt het Balenmagazijn ook onderdak aan een loopbaancentrum voor zowel de werknemers van de sociale economiebedrijven op de site als voor de buurtbewoners.
  5. Openbare ruimte: infrastructuurwerken zijn afgerond (rondweg, bufferbekken, nieuwe toegangsweg en deel De Lieve).
  6. Recyclagepark Ivago
  7. Bloemekenspark fase 2: inclusief een kunstintegratieproject Kioskiosk samen met en door de buurt.

Inbreng stedenbeleid

  • Projectsubsidie van 3.500.000 euro

Jury motivering

De jury waardeert ten zeerste de expliciete keuze van de stad om de sociale economie te ondersteunen en op te waarderen tot een volwaardige en toekomstgerichte economische partner. De clustering van deze bedrijven biedt voor de deelnemende bedrijven een belangrijke meerwaarde, onder meer in functie van de organisatie van een aantal gemeenschappelijke functies en de kwaliteitsvolle landschappelijke aanleg en architecturale uitwerking.

De ambities van het project gaan echter veel verder. Het wil een hefboom vormen voor de aanpalende wijk en deze in haar totaliteit herwaarderen zonder afbreuk te doen aan haar geschiedenis en eigenheid.

Natuur en landschapsherstel vormen een derde doelstelling van het project. Deze pijler kan uitgroeien tot een voorbeeld van integrale duurzaamheid.

De jury hecht heel veel belang aan een verdere versterking van de relatie tussen de Bloemekenswijk, de SE cluster op de UCOsite en het aangrenzende bedrijventerrein.

Innovatieve realisaties

De ambitie is meerledig: ruimtelijk fysiek komt er op één site enerzijds een functioneel bedrijvenpark en anderzijds een aangenaam buurtpark. De vaak tegenstrijdige noden en behoeften van beide parken worden gerespecteerd en waar mogelijk gecombineerd. Het project tracht drie zeer verschillende doelstellingen te verenigen tot een geïntegreerd project. Vooreerst moet de site plaats bieden aan een geclusterde herlocalisatie en betere uitrusting van meerdere sociale economiebedrijven die samen ruim 800 werknemers tellen. De clustering, ontsluiting, landschappelijke aanleg en architecturale renovatie moeten de sociale economie de armslag van een toekomstgerichte bedrijvigheid die een meerwaarde kan betekenen voor de aangrenzende bedrijvenzone. Deze hernieuwde rol van volwaardig onderdeel van een actief bedrijvenpark wil U-Connect (UCO-site) combineren met deze van een buurtpark voor de aanpalende groenarme Bloemekenswijk en deze van aangewezen plek voor diverse buurtvoorzieningen. Een derde doelstelling betreft groenontwikkeling en natuurherstel waarbij diverse restgronden en fragmenten van natuurgebied geherwaardeerd worden tot kwaliteitsvolle delen van een groot Bloemekenspark en waarbij de Lieve, waar mogelijk, haar deel van haar natuurlijke eigenheid herwint.

Deelaspecten

  • Mobiliteit: aansluitingen op het fietsnetwerk van Wondelgem naar de binnenstad. Deze routes verbinden de wijk met de fietsbrug over het verbindingskanaal (de Gaardeniersbrug). Door in het hoofdgebouw over de ganse lengte (250 meter) van het gebouw één travee open te maken is een straat van 21 meter breed gecreëerd. Deze nieuwe straat snijdt het immense gebouw in twee en brengt daarmee het gebouw op schaal van de wijk en wordt een onderdeel van het verbindingsfietspad tussen Wondelgem en de binnenstad. De realisatie van het parkeergebouw wordt ter harte genomen door het Mobiliteitsbedrijf van de stad Gent. Daarbij worden uiteraard dezelfde randvoorwaarden gehanteerd:
    • Duurzaam en gestapeld parkeren, binnen de contouren van de bebouwde zone, dus zonder het aansnijden van open ruimte. Het is een duurzaam, gestapeld parkeerscenario, met zoveel mogelijk vrijwaring van de bedrijfsruimte voor economische activiteiten.
    • Bedrijfsvervoerplannen i.f.v. verscherpte modal split – Opmaak en uitvoering van bedrijfsvervoerplannen door de bedrijven met als voornaamste doel de modal split verder te optimaliseren, het autogebruik terug te dringen en de parkeerbehoefte te reduceren.
    • Gemeenschappelijk gebruik met alle gebruikers op de site – de gerealiseerde parking biedt ook voldoende parkeermogelijkheid aan de andere gebruikers die gehuisvest zijn op de site, i.c. het OTC, of die zich er in een latere fase zouden vestigen. Tevens zal deze parking buiten de werkuren ter beschikking kunnen worden gesteld van de buurtbewoners en bezoekers onder voorwaarden en volgens modaliteiten die de betrokken partijen in onderling overleg bepalen.
  • Groen - blauw: het Bloemekenspark als een grote groene plek door een aaneenschakeling van drie onderdelen op de site (5,1 HA). Over de ganse site wordt het riviertje De Lieve opengelegd, waardoor ze onderdeel wordt van het park. In de centrale ruimte van het Bloemekenspark is er een waterbuffer aangelegd gekoppeld aan de Lieve.
  • Sociale economie: Via de Bijzondere Samenwerkingsovereenkomst (BSO) tussen de stad Gent en sogent (GR 28/06/2010), werd sogent gemachtigd de site aan te kopen en deze als bedrijventerrein te ontwikkelen ten behoeve van de stad Gent en enkele bedrijven uit de sociale economie (SE). Sinds 2012 is het opleidings- en Tewerkstellingscentrum van het OCMW Gent (7.381 m²) op de site gevestigd. Dagelijks zijn er een 100-tal cursisten en werknemers. In 2013 opende het recyclagepark van de intercommunale Ivago (4.000 m²) de deuren. Op 9 mei 2014 werd tussen de stad Gent, sogent, vier SE-bedrijven (Ateljee vzw, sociale werkplaats De Sleutel, vzw De Sleutel en vzw Con Brio) en de Sociale Economie Cluster Gent een engagementsverklaring ondertekend waarbij de SEC-bedrijven het zuidoostelijk deel van het UCO-gebouw op en met grond voor een geheel van 29.611 m² footprint zullen aankopen. De effectieve verkoop van het UCO-gebouw heeft plaatsgevonden d.m.v. een schriftelijke koopovereenkomst tussen sogent en 3 bedrijven – Atelier, Labeur en De Sleutel - die in totaal 27 292 m² aankochten.
  • Gemeenschapsinfrastructuur: het voormalige balenmagazijn is omgebouwd tot een gemeenschappelijke bedrijfsinfrastructuur (onthaal & bureauruimte, restaurant, opleidings- en vormingslokalen, loopbaancentrum, …) en sociale en arbeidsmarkt gerelateerde voorzieningen voor de (doelgroep)medewerkers van de SE-cluster. Deze infrastructuur staat ook open voor de buurt.

Partners

  • OCMW Gent
  • Ivago
  • SEC Vzw
  • Ateljee
  • Weerwerk
  • Labeur