Omgevingsvergunning: een woning renoveren
We lichten hier de regels toe zoals ze gelden vanaf 1 maart 2026.
U wilt een woning renoveren? Dan voert u wellicht werken uit die onder de wetgeving van de omgevingsvergunning vallen. Informeer u grondig over welke procedure u moet volgen voordat u met de werken begint.
- Voor de meeste werken moet u eerst een omgevingsvergunning aanvragen.
- Heel wat werken komen in aanmerking voor een vrijstelling van de vergunningsplicht. U kunt de werken dan uitvoeren zonder voorafgaande administratieve verplichtingen. Ga wel zorgvuldig na of u aan de voorwaarden voldoet.
- Informeer steeds bij uw gemeente. Gemeenten kunnen afwijken van de hier beschreven regels.
- Een gemeente kan bepaalde vrijgestelde werken meldingsplichtig maken. In dat geval moet u de meldingsprocedure doorlopen voordat u met de werken begint. De gemeente neemt dan akte van de werken. (vanaf 6 februari 2028 hebben gemeenten deze mogelijkheid niet meer.)
- Een gemeente kan bepaalde vrijgestelde handelingen zelfs vergunningsplichtig maken op haar grondgebied. U moet dan toch een omgevingsvergunning aanvragen. (vanaf 28 februari 2028 kan een gemeente dit enkel doen voor werken die opgenomen zijn op een limitatieve lijst)
- Een gemeente kan bepaalde werken verbieden via een gemeentelijke stedenbouwkundige verordening. Zo kunnen gemeenten bijvoorbeeld bepaalde materialen of kleuren verbieden. Veel komt dit niet voor, maar u vraagt hierover best altijd informatie bij uw gemeente.
KIes hieronder het soort werken dat u wilt uitvoeren.
Een omgevingsvergunning aanvragen
- Stap 1
Voor werken waarvoor een melding of omgevingsvergunning voor stedenbouwkundige handelingen (vroeger: bouwvergunning) nodig is, is in principe ook de medewerking van een architect verplicht.
Onderstaande werken aan een woning zijn vrijgesteld van de medewerking van een architect:
- verbouwings- en inrichtingswerken binnen een gebouw of de ingrepen voor de geschiktmaking van lokalen voor zover ze noch de oplossing van een constructieprobleem met zich meebrengen, noch de stabiliteit van het gebouw wijzigen;
- de werken aan de buitenvlakken van een vergund gebouw, zoals
- het aanbrengen van een gevelsteen, een bepleistering of een andere gevelbekleding, zonder dat een wijziging van de fundering noodzakelijk is.
- het aanbrengen, wijzigen en dichtmaken van raam- en deuropeningen;
- het aanbrengen van dakvlakvensters, fotovoltaïsche zonnepanelen of zonneboilers in het dakvlak of op een plat dak;
- het aanbrengen van dakuitbouwen over maximaal een vierde van de dakoppervlakte;
- het plaatsen van verluchtings-, luchtbehandelings-, rookafzuig- of luchtafzuiginstallaties;
Voldoet uw project niet aan al deze voorwaarden? Dan moet u een architect inschakelen.
- Stap 2
Voor vergunningplichtige ingrepen voorziet de wet een ‘gewone’ procedure (met openbaar onderzoek) en een ‘vereenvoudigde’ procedure (zonder openbaar onderzoek).
De gemeente kan u informeren over
- welke procedure van toepassing is voor uw aanvraag
- tot welke overheid u de aanvraag moet richten (gemeente, provincie of Vlaams gewest).
- een eventuele dossiertaks verbonden aan het indienen van een aanvraag.
- Stap 3
Als een vergunning niet nodig is of als een vrijstelling van vergunningsplicht geldt, dan kunt u de werken zonder formaliteiten aanvatten.
Voor eenvoudige aanvragen kunt u gebruik maken van de ‘snelinvoer’.
Dit kan enkel als aan de drie onderstaande voorwaarden voldaan wordt:
- u deze handeling plant aan of bij een woning.
- u de aanvraag voor deze handeling niet combineert met de aanvraag voor een andere handeling.
- u de aanvraag niet samen met een andere persoon indient.
Anders doet u de aanvraag via de gewone invoer.
Wat na de aanvraag?
Bij een vergunningsaanvraag krijgt u binnen de dertig dagen na het indienen bericht over de volledigheid en ontvankelijkheid van de aanvraag. U verneemt dan ook of de aanvraag onderworpen moet worden aan een openbaar onderzoek.
U kunt een beslissing verwachten binnen de drie (procedure zonder openbaar onderzoek) tot zes maanden (procedure met openbaar onderzoek). Deze termijnen zijn richtinggevend, niet bindend.
Bij een weigering van de vergunning heeft u dertig dagen de tijd om beroep in te dienen tegen de beslissing. U kunt ook overwegen om een aangepaste aanvraag in te dienen. Doe dit zeker in overleg met de gemeente.
Als de vergunning werd geweigerd, moet in bepaalde gevallen ook een affiche aangeplakt worden. Contacteer de gemeente voor de tekst van de affiche.
Als de vergunning werd verleend moet de beslissing met een affiche aangeplakt worden. Contacteer de gemeente met betrekking tot de tekst van de affiche. Er mag pas gestart worden vanaf de 35ste dag na de aanplakking. Tijdens deze periode kunnen derden beroep aantekenen tegen de beslissing.