Met cultuureducatie leren leerlingen over kunst en cultuur én via kunst en cultuur. Ze nemen deel aan culturele activiteiten, leren die bewuster beleven en interpreteren, gaan erover in dialoog en ontdekken hoe ze zelf verbeeldend kunnen creëren.
Voor wie?
Deze informatie is voor basis- en secundair onderwijs, deeltijds kunstonderwijs, CLB’s, leersteuncentra, onderwijsinternaten.
Wat is het?
Cultuureducatie biedt leerlingen niet alleen toegang tot kunst en cultuur, maar draagt ook bij aan kennisontwikkeling, kritisch en creatief denken, taalontwikkeling, identiteitsvorming, samenwerking en burgerschap. Wie al vroeg met cultuur in aanraking komt zal als volwassene vaker de stap zetten om aan culturele activiteiten deel te nemen.
Cultuureducatie gaat ook om het creëren van gelijke kansen.
Onderwijsdoelen
In de onderwijsdoelen staat wat leerlingen minimaal moeten kunnen.
Cultuureducatie is een hefboom voor het realiseren van de onderwijsdoelen en sluit onder andere aan bij:
- Muzische vorming in basisonderwijs
- Sleutelcompetentie Cultureel bewustzijn (16) in secundair onderwijs
Lees meer over de bouwstenen van de sleutelcompetentie ‘Cultuureel bewustzijn’
Cultuurkuur
Cultuurkuur.be is het platform waar cultuur en onderwijs elkaar ontmoeten. Op Cultuurkuur vind je alles wat je nodig hebt voor meer cultuur in je klas. Cultuurkuur is een samenwerking van het Departement Onderwijs en Vorming, en publiq.
Kunstkuur
Kunstkuur is een lokale samenwerking van 3 jaar tussen een academie en een school uit het basis-, secundair of hoger onderwijs met eventueel een 3de externe partner.
DynamoPROJECT
Het is niet langer mogelijk om een projectaanvraag in te dienen.
Scholen met lopende projecten kunnen hun huidige dynamoPROJECT verder uitvoeren en hun financieel en inhoudelijk verslag zoals voorzien indienen via hun schoolpagina op het einde van hun project
DynamoOPWEG
Met dynamoOPWEG reis je volgens de bestaande dienstregeling gratis met de bus of tram van De Lijn naar culturele bestemmingen en terug.
Beste Boekenjuf/meester
De prijs voor de Beste Boekenjuf/Boekenmeester beloont leraren kleuter- en lager onderwijs die een concrete en dagelijkse inzet tonen voor leesbevordering en het werken met kinderboeken in de klas.
Bij de wedstrijd hoort ook een magazine met de verhalen van de genomineerden, lestips, leestips, interviews en inspiratie voor een duurzaam leesbeleid op school. Elke hoofdvestiging van de basisschool ontvangt aan het begin van het schooljaar een exemplaar.
Je kan alle edities van het Beste Boekenjuf/meester-magazine online inkijken en bestellen.
Gouden Poëziemedaille en de Poëziesterren
Gouden Poëziemedaille
Elke 2 jaar bekroont een vakjury de beste Nederlandstalige kinder- en jongerenpoëziebundel met de Gouden Poëziemedaille.
Dit evenement gaat samen met de Poëziesterren voor basis- en secundair onderwijs. Hiermee worden kinderen en jongeren aangemoedigd om kwalitatieve hedendaagse poëzie te lezen en te ervaren.
Poëziesterren
Basisonderwijs
Een 2-jaarlijkse publieksprijs waarbij leerlingen uit de kleuter- en lagere school per graad hun favoriete gedicht kiezen. In 2024 stemden meer dan 6000 klassen en 120.000 leerlingen voor hun favoriete gedicht. Tijdens de vorige editie in 2022 waren dat er 105.000.
Secundair onderwijs
Een 2-jaarlijkse publieksprijs waarbij leerlingen uit de 1ste en 2de graad secundair onderwijs stemmen voor hun favoriete gedicht.
Cultuurdagen studenten lerarenopleiding
Elk jaar bereikt het Departement Onderwijs en Vorming 2000 studenten uit de lerarenopleidingen basis- en secundair onderwijs via de Cultuurdagen.
De studenten proeven van cultuur via boeiende en kwaliteitsvolle workshops, voorstellingen, lezingen. Zo ontdekken de studenten het belang van goed cultuuronderwijs. De cultuurdagen inspireren hen om hun leerlingen later ook een culturele ervaring te geven.
Cultuur: een breed begrip
Met deze Cultuurdagen krijgen studenten en docenten van de lerarenopleidingen in heel Vlaanderen inspiratie, kaders en instrumenten om het cultureel bewustzijn, de culturele expressie en de creativiteit van jongeren en kinderen te ontwikkelen.
Telkens weer ontdekken toekomstige leraren op de cultuurdagen hoe ze van elk vak – of het nu wiskunde, sport of geschiedenis is – een creatief, muzisch vak kunnen maken.
Conceptnota 'Kunst en cultuur voor elke leerling'
De conceptnota ‘Kunst en cultuur voor elke leerling’ van de Vlaamse Regering beschrijft hoe de cultuursector en het onderwijs kunnen samenwerken om cultuureducatie voor elke leerling mogelijk te maken.
Vandaag is cultuureducatie op school vaak afhankelijk van losse initiatieven of van geëngageerde leerkrachten, waardoor het aanbod sterk verschilt van school tot school.
Structurele samenwerking tussen de cultuursector en het onderwijs kan cultuureducatie een vanzelfsprekend onderdeel van het schoolleven te maken. Hierdoor verbetert de kwaliteit van het cultuuraanbod op school, en wordt de cultuursector een volwaardige partner in de ontwikkeling van lesmateriaal en educatieve activiteiten.
De conceptnota beschrijft 3 voorstellen van maatregelen om cultuureducatie te versterken:
Een kwaliteitskader voor cultuureducatie
Dat kader bouwt voort op bestaande onderwijsdoelen en biedt een gemeenschappelijk referentiekader voor scholen en cultuurorganisaties. Door lessen en activiteiten op dit kader te enten, zal wat jongeren leren op school beter afgestemd zijn op hun ervaringen in de culturele sector en omgekeerd.
Nieuwe profielen en ontwikkeling educatief materiaal
De conceptnota stelt 2 aanvullende profielen voor: cultuureducatoren en cultuurspecialisten. Zij kunnen scholen en cultuurorganisaties ondersteunen en begeleiden bij cultuureducatieve trajecten in scholen voor kinderen en jongeren.
Met specifieke middelen voor cultuurorganisaties kunnen zij educatief materiaal ontwikkelen voor scholen, zoals lesmappen, workshops en omkadering bij -voorstellingen en tentoonstellingen.
Cultuurkuur als centraal platform
Het platform Cultuurkuur wordt uitgebouwd tot een digitaal knooppunt voor cultuureducatie. Leerkrachten vinden er inspiratie en lesmateriaal, terwijl cultuurorganisaties er hun educatief aanbod kunnen ontsluiten.