Metadata: VDAB-werkzoekenden

Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB)

06/01/2026

De statistiek besproken in deze metadatafiche is gebaseerd op de administratieve data van VDAB. Het dossier van de bij VDAB ingeschreven werkzoekende wordt als basis genomen voor de telling. Het gaat om een jaargemiddelde van de toestand van dossiers op het einde van de maand, en dus telkens om een momentopname.

De statistieken van VDAB zijn gebaseerd op burgers die werk zoeken en zich hiervoor als werkzoekend inschrijven bij VDAB. Ze kunnen een verblijfplaats in of buiten Vlaanderen hebben. De cijfers die gepubliceerd worden op de website van Statistiek Vlaanderen verwijzen enkel naar diegenen met een verblijfplaats in Vlaanderen.

De voorliggende statistiekreeks betreft jaargemiddeldes van de werkzoekenden met een verblijfplaats in Vlaanderen, maar er zijn ook maandcijfers beschikbaar (https://arvastat.vdab.be/).

Werkzoekenden zonder werk (WZW): personen zonder job die zich bij VDAB als werkzoekende hebben ingeschreven. VDAB toont op de website Arvastat zowel het totaal aantal werkzoekenden zonder werk die bij hen zijn ingeschreven als de opsplitsing volgens woonplaats. Op de website van Statistiek Vlaanderen beperken de cijfers zich tot de werkzoekenden met een verblijfplaats in het Vlaamse Gewest.

De groep van WZW bestaat uit volgende categorieën:

• werkzoekenden met een werkloosheidsuitkeringsaanvraag
• jongeren in beroepsinschakelingstijd
• vrij ingeschreven werkzoekenden zonder werk
• werkzoekenden ten laste van het OCMW
• werkzoekenden met een inkomensvervangende tegemoetkoming van de FOD Sociale Zekerheid
• werkzoekenden die zijn uitgesloten van het recht op uitkering
• werkzoekenden met een ziekte-uitkering
• arbeidszorgmedewerkers.

De gepresenteerde gegevens zijn jaargemiddelden. Het gaat telkens om een gemiddelde van de 12 maanden van het betrokken jaar.

De werkloosheidsduur wordt berekend op basis van een begindatum (meestal de inschrijvingsdatum) die wordt bepaald en gewijzigd overeenkomstig de richtlijnen van het Europese statistiekbureau Eurostat. Kortdurig werkzoekenden zijn minder dan 1 jaar werkzoekend, langdurig werkzoekenden tussen 1 en 2 jaar werkzoekend en zeer langdurig werkzoekenden zijn meer dan 2 jaar werkzoekend.

Bij de indeling naar onderwijsniveau worden de werkzoekenden onderverdeeld op basis van het hoogst behaalde diploma. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen:

• kortgeschoolden (lager onderwijs of 1ste graad van het secundair onderwijs, 2de graad secundair onderwijs, kwalificatieniveau 2, deeltijds onderwijs en ondernemersopleidingen, buitengewoon secundair onderwijs (OV1 + OV2), buitengewoon secundair onderwijs (OV3 + ABO))
• middengeschoolden (3de graad beroepssecundair onderwijs (BSO), algemeen onderwijs, technisch onderwijs of kunstonderwijs, kwalificatieniveau 3, kwalificatieniveau 4)
• hooggeschoolden (graduaat of hoger beroepsonderwijs, professionele bachelor, academische bachelor, master, doctoraat).

De origine van de werkzoekenden zonder werk wordt bepaald op basis van de huidige nationaliteit en de 2 vorige nationaliteiten (voor een eventuele nationaliteitswijziging) van de persoon. VDAB gebruikt daarvoor de gegevens uit het Rijksregister.

Ten slotte kan er een onderscheid gemaakt worden naar arbeidsbeperking. Werkzoekenden zonder werk met een arbeidsbeperking hebben een indicatie van arbeidshandicap en/of een multipele problematiek (PMP). De indicatie PMP is ingevoerd in 2014. In de periode voorafgaand aan juli 2014 omvat de variabele arbeidsbeperking enkel burgers met een arbeidshandicap.

Personen met een arbeidshandicap hebben een psychische of lichamelijke aandoening van langdurige aard (bijvoorbeeld autisme, slechthorendheid, rugklachten) waardoor ze het moeilijker hebben om werk te vinden of om een job uit te voeren. Een persoon kan deze indicatie automatisch krijgen wanneer hij/zij over de nodige bewijzen beschikt (bijvoorbeeld medische attesten, bewijs van studie, recht op integratie-uitkering), of na onderzoek door VDAB of een partner. De indicatie kan van bepaalde of onbepaalde duur zijn.

Personen met een multipele problematiek (PMP) hebben een psychosociale problematiek (bijvoorbeeld verslavingsverleden, zware financiële problemen) of zijn uiterst kwetsbaar omwille van een werkloosheidsduur van 2 jaar of langer en een begeleidingsnood. Deze problematieken maken het voor de persoon moeilijk om werk te vinden of een job goed uit te voeren. Personen kunnen deze indicatie krijgen na onderzoek door VDAB of een partner op basis van een ICF-verslag (International Classification of Functioning, Disability and Health). De indicatie PMP heeft altijd een geldigheidsperiode van 5 jaar, na 5 jaar moet er een herevaluatie gebeuren.

Voor meer informatie: zie Arvastat(opent in nieuw venster).

Geen eigen datacompilatie naast het occasioneel berekenen van %. De data voor de werkzoekendengraad = werkzoekenden zonder werk/beroepsbevolking tot op gemeentelijk niveau wordt al berekend toegeleverd door VDAB.

Een werkzoekendenrapportering kan leiden tot erg kleine aantallen. Om de privacy te garanderen, worden de aantallen 1, 2 en 3 niet weergegeven. In deze gevallen staat er een streepje. Hierdoor kan bijvoorbeeld ook een bepaalde periode van een evolutielijn ontbreken. Nul wordt wél weergegeven. Ook berekeningen gebaseerd op cijfers kleiner dan 4 worden niet weergegeven.

Het gaat hier niet over een bevraging; dus er zijn geen steekproeffouten. Het gaat over administratieve data waar ook onnauwkeurigheden kunnen insluipen (foutieve/laattijdige registratie, …).

De data zijn niet vergelijkbaar met andere regio’s van België of met andere landen/buitenlandse regio’s. Binnen Vlaanderen zijn de data wel beschikbaar op meerdere geografische niveaus: provincies, referentieregio’s, samenwerkingsverbanden, arrondissementen, gemeenten en voor een aantal gemeenten zijn er zelfs cijfers tot op wijkniveau voorhanden. Voor meer info zie https://arvastat.vdab.be/help/geografische_indelingen.html.

Vergelijkbare statistieken zijn beschikbaar vanaf 2011.

Voor de voorliggende Vlaamse Openbare Statistiek over werkzoekenden op basis van VDAB bestaan er alternatieve bronnen: onder meer Vlaamse Arbeidsrekening (VAR) van het Steunpunt Werk, werkloosheidscijfers van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) en de Enquête naar de Arbeidskrachten (EAK) van Statbel/Labour Force Survey van Eurostat.

Werkloosheid kan gemeten en berekend worden via de Vlaamse Arbeidsrekening (VAR) die berekend wordt door het Steunpunt Werk: https://www.steunpuntwerk.be/cijfers/vlaamse-arbeidsrekening-bevolking-naar-socio-economische-positie. Met de Vlaamse Arbeidsrekening krijgt men zicht op de werkloosheid op het niveau van België, haar gewesten, provincies, referentieregio’s en gemeenten op basis van administratieve data.

Nog een andere (federale) bron is de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) die de (administratieve) werkloosheidscijfers aanbiedt op verschillende niveaus: Belgisch, regionaal, …, gemeentelijk niveau. Zie https://www.rva.be/statistieken. Omdat VDAB als opdracht heeft de beroepsopleiding, aanwerving en plaatsing van werkzoekenden te bevorderen en te organiseren, zijn de statistieken van VDAB gebaseerd op burgers die werk zoeken en zich hiervoor als werkzoekend inschrijven bij VDAB. De RVA telt burgers die werkloos zijn en een werkloosheidsuitkering aanvragen. De opdrachten van VDAB en RVA zijn fundamenteel verschillend en leiden tot een andere statistische benadering (werkzoekende versus werkloze).

Ook via de Labour Force Survey (LFS) van Eurostat en de uitvoering van de Belgische variant, de Enquête naar de Arbeidskrachten (EAK) van Statbel, kunnen werkloosheidscijfers op verschillende niveaus (regio’s/landen) aangeboden worden.

Tussen al deze bronnen zijn er verschillen op vlak van methodologie, invulling, …

VDAB: Arvastat(opent in nieuw venster)

VDAB-werkloosheid