Metadata: Internationale migratie

Vlaamse Statistische Autoriteit

25-06-2026

Administratieve data van het Rijksregister. Het Rijksregister verzamelt continue deze data. Statbel heeft wettelijke toegang tot het Rijksregister. Zij bezorgen de VSA jaarlijks (rond 15 juni) een extractie voor de ontwikkeling van Vlaamse openbare statistieken.

Wettelijke bevolking van België

Geslacht

• Man

• Vrouw

Nationaliteit

Soms opgedeeld in nationaliteitsgroepen:

Belg

Niet-Belg, EU

• Buurlanden: Nederland, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg

• West- en Noord-EU14-landen (zonder buurlanden): Ierland, Oostenrijk, Denemarken, Zweden en Finland

• Zuid-EU14-landen: Italië, Spanje, Portugal, Griekenland

• EU13-landen: Estland, Letland, Litouwen, Polen, Tsjechië, Slovakije, Hongarije, Slovenië, Bulgarije, Roemenië, Kroatië, Malta en Cyprus.

Niet-Belg, niet-EU

• Europa niet-EU: Zwitserland, Noorwegen, Albanië, Wit-Rusland, Kosovo, Moldavië, Rusland, Bosnië, Oekraïne, Liechtenstein, Andorra, Monaco, San Marino, Noord-Macedonië, Verenigd Koninkrijk, IJsland, Servië en Montenegro

• Turkije

• Maghreb-landen: Marokko, Algerije, Tunesië, Libië en Mauritanië

• Democratische Republiek Congo, Burundi, Rwanda

• Overige landen: andere landen dan diegene vermeld in bovenstaande groepen en onbekende nationaliteit.

Soms worden de overige landen nog verder opgedeeld in:

• Noord-Amerika en Oceanië

• Overig Afrika

• Overig Azië

Internationale immigratie

• Immigratie in strikte zin

• Herinschrijving

• Wijziging van register

Internationale emigratie

• Emigratie in strikte zin

• Schrapping

• Wijzing van register

Internationale migraties zijn de migratiebewegingen van personen die de landsgrenzen overschrijden van internationaal erkende staten om zich in het land van bestemming te vestigen, hetzij voor een bepaalde duur (minimum 3 maanden), hetzij voor onbepaalde duur. De internationale immigraties slaan op de aankomsten in het land (regio/plaats) van bestemming; de internationale emigraties op de vertrekken naar het buitenland.

De totale internationale immigratie omvat 3 componenten: 1) immigraties vanuit het buitenland (strikt), 2) herinschrijvingen in het bevolkingsregister, 3) overschrijvingen vanuit een wachtregister naar een regulier bevolkingsregister.

De totale internationale emigratie omvat analoog 3 componenten: 1) emigraties naar het buitenland (strikt), 2) ambtshalve schrappingen uit het bevolkingsregister, 3) overschrijvingen van een regulier bevolkingsregister naar een wachtregister.

Ambtshalve schrappingen slaat op de personen die uit het Rijksregister van de natuurlijke personen zijn geschrapt om reden dat zij – na controle door daartoe bevoegde ambtenaren – niet meer op de aangeduide hoofdverblijfplaats woonachting zijn. Deze beslissing hoort tot de bevoegdheden van de gemeenten.

Herinschrijvingen in het bevolkingsregister slaat op de herinschrijving van voorheen ambtshalve geschrapte personen, om reden dat zij terug woonachtig zijn in het land en blijkbaar onnodig zijn geschrapt.

Om de saldi te berekenen wordt gewerkt met de zogenaamde “midyear population”, het gemiddelde van de populatie op 01/01 van jaar x en de populatie op 01/01 van jaar x+1 gebruikt.

Het zijn populatiedata. Er is dus geen steekproeffout. Maar de administratieve data zijn uiteraard niet foutenvrij. Foutieve en/of laattijdige registratie door het Rijksregister komt zeker voor. Een vergelijking van Stand- en Loopgegevens maakt bijvoorbeeld duidelijk dat er jaarlijks een statistische aanpassing nodig is “om de rekening te doen kloppen”. Die aanpassing is doorgaans wel beperkt. Voor 2024 bedroeg de aanpassing 801 personen voor België, op een totaal van bijna 11,7 miljoen inwoners. Dit aantal ziet Statbel als een indicatie van de hoge kwaliteit van de gegevens.

De data zijn vergelijkbaar met de andere regio’s van België. Vergelijking met andere landen is moeilijker omdat Eurostat i.p.v. de “wettelijke bevolking” de “gewoonlijk verblijvende bevolking” rapporteert. De “gewoonlijk verblijvende bevolking” (“usually resident population”), is de bevolking die op het aangegeven territorium (land/regio/gemeente) gewoonlijk verblijf houdt. De ‘gewone verblijfplaats’ slaat meer bepaald op de plaats waar een persoon normaal leeft, ongeacht tijdelijke afwezigheden om reden van recreatie, verloven, bezoeken aan vrienden of bekenden, werkomstandigheden, medische verzorging of religieuze bedevaarten. Worden enkel als gewoonlijke residenten beschouwd: 1) de personen die al langer dan 12 maanden vóór de referentietijd (1 januari van het aangegeven jaar) in de verblijfplaats leven, en 2) degenen die binnen de laatste 12 maanden vóór de referentietijd zijn gearriveerd met de bedoeling om er langer dan een jaar te verblijven (cf. Verordening (EG) nr. 862/2007 van het Europese Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken over migratie en internationale bescherming). Belangrijk in de Europese bepaling is dat ook de asielzoekers worden meegeteld, tenminste voor zolang ze langdurig (>12 maanden) in het ontvangstland verblijven (ingeschreven zijn) of althans de intentie daartoe hebben. In de praktijk hanteren de EU-lidstaten diverse methodes om – bij benadering – te voldoen aan de Europese bepalingen over de “gewoonlijk verblijvende bevolking” en de “internationale migraties”. Vanaf 2011 rapporteert lidstaat België aan Eurostat over de “gewoonlijk verblijvende bevolking” volgens de Europese definitie. Die telt iets meer leden dan de “wettelijke bevolking” (ongeveer 30.000 extra voor België en 10.000 extra voor het Vlaamse Gewest). De Europese statistiek mist de kwaliteit van een gesloten logisch systeem dat kenmerkend is voor de Belgische bevolkingsstatistiek. Die laatste vertoont echter een blinde vlek voor de niet-wettelijke bevolking (asielzoekers, zogenaamde ‘mensen zonder papieren’, transitmigranten, enz.)

Vergelijkbare statistieken sinds 1992. Er zijn wel wijzigingen in de registratie van ambtshalve schrappingen en herinschrijvingen: “Vanaf 2010 wordt voor het berekenen van het aantal heringeschrevenen en van het aantal van ambtswege geschrapten een gewijzigde definitie gehanteerd. Als van ambtswege geschrapt worden enkel nog personen beschouwd, die in de loop van het jaar zijn geschrapt en in de loop van hetzelfde jaar niet zijn heringeschreven. Met andere woorden worden enkel zij, die in de voorgaande jaren van ambtswege geschrapt zijn en binnen het jaar zijn heringeschreven [in het kalenderjaar], gerekend bij de (eerder) geschrapte heringeschrevenen. Doel van die aanpassing is te vermijden dat genoemde categorieën kunstmatig worden overschat, daar waar wellicht slechts sprake is van achterstand bij melding of registratie”. Zie website Statbel. Dit zorgt voor een breuk in de tijdreeks vanaf 2010.

Verandering van register: overgang van een wachtregister – in hoofdzaak het wachtregister voor asielzoekers (verzoekers om internationale bescherming) – naar een regulier bevolkingsregister en zo deel uitmakend van de wettelijke bevolking. Tot 2010 werden enkel de veranderingen van een wachtregister naar een regulier bevolkingsregister vermeld (als saldo van de veranderingen van register (binnen-buiten)). Sedert 2010 worden de registerwisselingen in 2 categorieën opgesplitst: de overgangen van het wachtregister naar een regulier bevolkingsregister (verandering van register - binnen) die bij de immigratiebewegingen worden ingedeeld, en de omgekeerde beweging, met name de overgangen van een regulier bevolkingsregister naar het wachtregister (verandering van register - buiten) die bij de emigratiebewegingen worden ondergebracht. Vóór 2010 werd enkel het saldo van die 2 categorieën weergegeven en werd dit beschouwd als immigraties. Ook die wijziging tekent voor de breuk in de tijdreeks vanaf 2010. Bij de bron Statbel zijn cijfers over de ‘Veranderingen van register’ beschikbaar vanaf het jaar 1998.

Internationaal migratiesaldo: de balans van de internationale immigraties en internationale emigraties, uitgedrukt per 1.000 inwoners (bepaald op de gemiddelde bevolking van de observatieperiode). Bij een positief (internationaal) migratiesaldo zijn er meer immigraties dan emigraties; ook wel aangeduid als een immigratieoverschot of een netto-inwijking. Bij een negatief (internationaal) migratiesaldo zijn er meer emigraties dan immigraties; ook wel aangeduid als een immigratietekort of een netto-uitwijking.

Rijksregister: Website

Statbel: Bevolking

Eurostat: Database

Internationale migratie