Woonzorgcentra en assistentiewoningen

In 2026 waren er in de residentiële ouderenzorg in totaal 120.631 door de Vlaamse Gemeenschap erkende plaatsen en plaatsen waarvan de erkenning in onderzoek is. Het gaat daarbij zowel om plaatsen in woonzorgcentra als in assistentiewoningen. Een woonzorgcentrum biedt opvang aan 65-plussers die niet meer thuis kunnen wonen omdat ze permanent verzorging of verpleging nodig hebben die ze thuis niet kunnen krijgen. De bewoner heeft zijn eigen kamer of woning. Een assistentiewoning combineert zelfstandig wonen in een huiselijke woonomgeving met professionele zorg en ondersteuning.

Tussen 1998 en 2026 was er een jaarlijkse stijging van het aantal plaatsen. In 1998 waren er bijna 64.000 plaatsen, in 2026 meer dan 120.000. Tussen 1998 en 2026 nam het aantal plaatsen toe met 89%.

In 2026 bestond 70% van residentiële ouderenvoorzieningen uit plaatsen in woonzorgcentra en 30% uit assistentiewoningen. Het aandeel van de assistentiewoningen nam toe van 26% in 2020 tot 30% in 2026.

De woonzorgvoorzieningen worden georganiseerd via verschillende beheersvormen. In 2026 werd 53% van de plaatsen beheerd door een vereniging zonder winstoogmerk (vzw), 30% van de plaatsen werd openbaar beheerd en 16% van de plaatsen was in privaat beheer Tussen 2020 en 2026 is het aandeel plaatsen in privaat beheer beperkt afgenomen. Het aandeel plaatsen beheerd door een vzw en het aandeel plaatsen die openbaar beheerd werden nam beperkt toe.

De overgrote meerderheid van de plaatsen wordt georganiseerd in het Vlaamse Gewest. Minder dan 1% was in 2026 terug te vinden in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

In 2025 waren er in het Vlaamse Gewest gemiddeld 8 plaatsen in de residentiële woonzorg per 100 personen van 65 jaar en ouder. Dat cijfer geeft echter geen volledig beeld van de beschikbaarheid van zorg, aangezien geen rekening wordt gehouden met de effectieve bezettingsgraad, wachtlijsten of alternatieve zorgvormen, zoals thuiszorg.

Tussen gemeenten zijn er grote verschillen. Er zijn een aantal kleinere gemeenten zonder woonzorgplaatsen, zoals Baarle-Hertog, Bever, Zuienkerke, Mesen en Herstappe. Een aantal kleinere gemeenten noteren de hoogste aandelen: Horebeke (31 plaatsen per 100 inwoners van 65 jaar en ouder), Pepingen (23) en Maarkedal (21).

Verder zijn de gemeenten met hogere aantallen plaatsen in woonzorgcentra per 100 ouderen vooral in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen te vinden.