Personen ondersteund in sociale economie

In 2024 werden 35.109 personen ondersteund in de sociale economie in het Vlaamse Gewest. Het gaat om personen die moeilijk een plaats vinden op de reguliere arbeidsmarkt.

De sociale economie omvat verschillende werkvormen. Sinds 1 januari 2019 gaat het om de collectieve maatwerkbedrijven en –afdelingen (CMW) en de initiatieven lokale diensteneconomie (LDE). Vanaf april 2021 werd arbeidszorg omgevormd tot arbeidsmatige activiteiten in sociale economie (AMA SE). De maatwerkbedrijven omvatten de vroegere sociale werkplaatsen en de beschutte werkplaatsen, de maatwerkafdelingen vervangen de vroegere invoegbedrijven.

In juli 2023 ging de maatregel individueel maatwerk (IMW) van start. De maatregel IMW vervangt een aantal andere uitdovende maatregelen, zowel van binnen als buiten de sociale economie.

Het merendeel van de doelgroepwerknemers (73%) werkt in de collectieve maatwerkbedrijven. In 2024 ging het om 25.686 personen. Tot juli 2023 hoorden de maatwerkafdelingen tot CMW. Na de oprichting van IMW werden de maatwerkafdelingen ontbonden, en konden de lopende contracten ingekanteld worden binnen IMW, al dan niet gebruik makend van een overgangsregeling. Daardoor verdween een groep doelgroepwerknemers uit de cijfers van CMW, zonder dat de tewerkstelling verloren ging.

In de maatregel IMW waren in 2024 6.936 werknemers actief met een arbeidsbeperking. 2024 is het eerste volledige jaar waarin de maatregel actief was; in 2023 werd de maatregel opgestart in juli, waardoor een vergelijking met 2023 weinig zinvol is. Bovendien zijn er nog de overgangsmaatregelen voor de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP), sociale inschakelingseconomie (SINE), Lokale Diensteneconomie (LDE) en Maatwerkafdelingen (MWA).

Binnen de AMA SE-maatregel werden in 2024 2.487 mensen begeleid, wat een lichte stijging is ten opzichte van het jaar voordien (+3%).

Eind 2024 waren er 126 erkende collectieve maatwerkbedrijven, 77 initiatieven of samenwerkingsverbanden in de AMA SE en 3.522 ondernemingen die een dossier IMW hebben lopen.

In 2024 waren ongeveer 2 op de 3 personen die ondersteund worden in sociale economie mannen (64%).

Bij het collectief maatwerk (CMW) lag dit aandeel het hoogst (66%), bij individueel maatwerk (IMW) het laagst (55%). Arbeidsmatige activiteiten in de sociale economie (AMA SE) zit daar tussenin, met 60% mannen.

9% van de personen die ondersteund worden in sociale economie was in 2024 jonger dan 25 jaar. 22% was tussen 25 en 34 jaar, 23% tussen 35 en 44 jaar, 25% tussen 45 en 54 jaar en 21% 55 jaar of ouder. CMW kent het hoogste aandeel 55-plussers (23%). Bij IMW (16%) en AMA SE (15%) ligt het aandeel 55-plussers een stuk lager.

Van de 25.686 doelgroepwerknemers ondersteund binnen het collectief maatwerk (CMW) zijn er 26% tewerkgesteld in de provincie Antwerpen en 24% in West-Vlaanderen.

Binnen het individueel maatwerk (IMW) zijn ook Antwerpen en West-Vlaanderen de provincies met de meeste tewerkstelling, maar is de kloof tussen beiden relatief gezien groter (met 27% van de werknemers tewerkgesteld in Antwerpen, en 22% in West-Vlaanderen).

Voor de arbeidsmatige activiteiten in de sociale economie (AMA SE) zien we een ander patroon. Met 741 deelnemers aan AMA SE is West-Vlaanderen er de grootste provincie (30%). Opvallend is dat Oost-Vlaanderen (555) en Limburg (451) meer deelnemers aan AMA SE tellen dan Antwerpen (398).