Grondwaterstand

In het Vlaamse Gewest vertoonde 68% van de meetpunten in de freatische grondwaterlagen (open definitie) in de periode van 2019 tot 2024 een stijging van de grondwaterstand. Bij 1% van de meetpunten werd een daling vastgesteld. Die evolutie hangt vooral samen met de zeer natte jaren aan het einde van die periode. Vooral in 2023 en 2024 viel veel neerslag, terwijl de verdamping in die jaren iets lager lag dan in de andere jaren.

Ook in de afgesloten grondwaterlagen (open definitie) waren er in de periode 2019-2024 relatief gezien vaker stijgingen (56%) dan dalingen (9%). Dat hangt mogelijk samen met lokale of regionale maatregelen die de afbouw van grondwaterwinningen stimuleren.

Freatische grondwaterlagen liggen rechtstreeks onder het oppervlak, zonder een ondoorlaatbare laag erboven. Afgesloten grondwaterlagen liggen dieper en zijn bovenaan wel begrensd door een ondoorlaatbare laag. Daardoor reageren freatische grondwaterlagen relatief snel op wisselende weersomstandigheden. In afgesloten grondwaterlagen speelt het weer een minder grote rol en is grondwaterwinning de belangrijkste factor die de grondwaterstand beïnvloedt.

Bij 31% van de meetpunten in de freatische grondwaterlagen bleef de grondwaterstand stabiel. In de afgesloten grondwaterlagen ging het om 35% van de meetpunten.

Over de langere periode van 2000 tot 2024 vertoonde 10% van de meetpunten in de freatische grondwaterlagen een stijging van de grondwaterstand. Bij 2% daalde de grondwaterstand. Bij de overige 88% was er geen duidelijke trend.

Op korte termijn komen stijgende grondwaterstanden veel vaker voor dan op lange termijn. Dat verschil hangt onder meer samen met de hoeveelheid neerslag aan het begin van de beschouwde periodes. In 2019 en 2020, aan het begin van de kortetermijnperiode, viel relatief weinig neerslag. Aan het begin van de langetermijnperiode was dat anders: 2001 en 2002 waren erg natte jaren. Omdat de grondwaterstanden bij het begin van de langetermijnperiode al relatief hoog lagen, worden over die periode minder stijgende trends vastgesteld.

In de afgesloten grondwaterlagen werd in dezelfde periode bij 32% van de meetpunten een stijging vastgesteld en bij 14% een daling. Bij de overige 54% was er geen duidelijke trend. De stijgende trends zijn waarschijnlijk het gevolg van lokale of regionale maatregelen om de afbouw van grondwaterwinningen te stimuleren. De dalende trends zijn vooral het gevolg van grondwaterwinningen die lokaal nog te groot zijn.