Metadata: Verkeersslachtoffers

Vlaamse Statistische Autoriteit (VSA)

10-6-2026

In België, zoals in de meeste Europese landen, wordt de informatie over verkeersongevallen met lichamelijk letsel ingezameld door de politiediensten. Bij elk ongeval maken de politiediensten een proces-verbaal (PV) op, alsook een analyseformulier met daarop bijkomende informatie. Sinds 2003 worden deze formulieren automatisch opgesteld door een computerprogramma, na de registratie door de politie van het proces-verbaal van het ongeval. De verzamelde gegevens worden vervolgens doorgestuurd naar de Algemene Directie Statistiek van de FOD Economie (Statbel). Daar worden ze aangevuld, door toevoeging van de personen overleden binnen de 30 dagen, verkregen uit de PV’s van de parketten die niet in de databank van de politie opgenomen zijn. Vervolgens worden ze gevalideerd.

Deelnemers aan het verkeer op het openbaar domein in het Vlaamse Gewest.

Belangrijk om weten is dat het hier gaat om een cijfer op basis van 1 kalenderjaar. Als er in dat jaar toevallig een zwaar ongeval was met vele slachtoffers dan kan een gemeente al snel boven het Vlaams gemiddelde uitkomen. Dat is zeker het geval voor gemeenten met een klein aantal inwoners.

Verkeersongeval: een ongeval waarbij 2 of meer weggebruikers betrokken zijn, wordt beschouwd als 1 verkeersongeval. Enkel de verkeersongevallen die zich voordeden op de openbare weg en waarbij doden of gewonden vielen worden opgenomen in deze statistiek. Botsingen en ongevallen op privéterreinen of bij sportwedstrijden zijn dus niet opgenomen. Ongevallen met uitsluitend materiële schade worden sinds 1973 niet meer opgenomen.

Verkeersdoden: elke persoon die overleed ter plaatse of binnen 30 dagen na de datum van het ongeval.

Zwaargewonde verkeersslachtoffers: elke persoon die in een verkeersongeval gewond is geraakt en wiens toestand een opname van meer dan 24 uur in het ziekenhuis vereist.

Licht gewonde verkeersslachtoffers: elke persoon die in een verkeersongeval gewond is geraakt en op wie de hoedanigheid van ‘zwaargewonde’ of van ‘dodelijk gewonde’ niet van toepassing is.

De slachtoffers kunnen opgedeeld worden naar type weggebruiker:

• Personenwagen: personenauto, auto voor dubbel gebruik, minibus, kampeerwagen.

• Lichte vrachtwagen: lichte vrachtauto.

• Vrachtwagen: vrachtwagen, trekker + aanhangwagen, trekker alleen.

• Bus: autobus, autocar.

• Bromfiets: bromfiets A (tweewielig), bromfiets B (tweewielig), bromfiets met 3 of 4 wielen.

• Motorfiets: motorfiets niet meer dan 400 cc, motorfiets meer dan 400 cc.

• Fiets: fiets.

• Voetganger: gehandicapte in een rolstoel, voetganger die zijn (brom)fiets duwt, andere voetganger.

• Overige: landbouwtractor, trolleybus, ruiter, bespannen voertuig, andere weggebruiker, onbekend, niet beschikbaar.

De slachtoffers kunnen ook opgedeeld worden naar

• Leeftijdsgroep (in blokken van 5 jaar: 0 t.e.m. 4 jaar, 5 t.e.m. 9 jaar, 10, t.e.m. 14 jaar, …)

• Geslacht: Man/vrouw

Voor de verhouding van het aantal verkeersslachtoffers (met doden of gewonden) op het aantal inwoners in jaar X, wordt rekening gehouden met het gemiddeld aantal inwoners in jaar X. Dit gemiddelde aantal inwoners wordt bekomen door de som te nemen van het aantal inwoners op 1 januari in jaar X + aantal inwoners op 1 januari in jaar X+1, en dat te delen door 2.

Er is een onderregistratie van het aantal ongevallen. Hoe minder erg de gevolgen van een ongeval, hoe groter de kans dat er geen proces verbaal is opgemaakt door de politie (omdat ze niet zijn opgeroepen). Dit blijkt uit onderzoek waarbij ziekenhuisgegevens vergeleken werden met de cijfers uit de processen-verbaal. De gegevens over dodelijke slachtoffers zijn het betrouwbaarst en stabielst. In dat geval is het meer dan waarschijnlijk dat de politie of het parket tussenbeide komt bij het dodelijke ongeval. De gegevens over lichtgewonden zijn zeer waarschijnlijk onderschat, meer bepaald voor zwakke weggebruikers (voetgangers, fietsers). Belgisch en internationaal onderzoek raamt de graad van registratie door de politie voor dodelijke ongevallen op 90% (waarbij we de resultaten nog kunnen verbeteren dankzij de gegevens van de parketten). Die graad ligt bij 50% voor slachtoffers die in het ziekenhuis werden opgenomen en lager dan 20% voor zeer licht gewonde slachtoffers (die niet in het ziekenhuis werden opgenomen).

Er kan vergeleken worden met andere Eurostat-landen, tot op NUTS-2 niveau.. Vergelijkbaarheid in de tijd is mogelijk.

Statbel: Verkeersslachtoffers

Verkeersslachtoffers