Metadata: Justitiehuizen
Verantwoordelijke entiteit
Agentschap Justitie en Handhaving
Metadatafiche laatste update
22-05-2026
Databron
De gegevens zijn afkomstig uit een administratieve databron, namelijk het registratiesysteem SIPAR. SIPAR is een operationele webapplicatie die door de justitiehuizen gebruikt wordt voor het registreren en opvolgen van dossiers en opdrachten. Het betreft dus een interne administratieve bron, gebaseerd op continue registratie van activiteiten door justitieassistenten, administratieve medewerkers en leidinggevenden. De dataverzameling gebeurt via deze registratie in het kader van de dagelijkse werking van de justitiehuizen en is niet gebaseerd op een steekproef of afzonderlijke bevraging. De frequentie van dataverzameling is continu: gegevens worden doorlopend ingevoerd en geactualiseerd in het systeem naarmate dossiers worden geopend, behandeld en afgesloten.
Statistische populatie
De statistische populatie omvat alle dossiers die door de Vlaamse justitiehuizen worden behandeld en die geregistreerd zijn in het registratiesysteem SIPAR. Het gaat zowel om de dossiers die in de loop van het referentiejaar nieuw worden geopend als om de dossiers die op het einde van het referentiejaar nog lopend zijn. Deze dossiers hebben betrekking op de uitvoering van de wettelijke opdrachten van de justitiehuizen:
- Autonome werkstraf
- Autonome probatiestraf
- Bemiddeling en maatregelen
- Beperkte detentie
- Elektronisch toezicht
- Internering
- Maatschappelijk onderzoek
- Probatie
- Slachtofferonthaal
- Terbeschikkingstelling
- Vervroegde invrijheidsstelling
- Vrijheid onder voorwaarden
Het referentiegebied is de Vlaamse Gemeenschap (inclusief de Vlaamse justitiehuizen die bevoegd zijn voor Brussel). De gegevens hebben betrekking op de dossiers die worden behandeld binnen de justitiehuizen die onder het Agentschap Justitie en Handhaving vallen. Deze justitiehuizen zijn geografisch verspreid over Vlaanderen en Brussel en behandelen dossiers in functie van hun territoriale bevoegdheid.
De referentieperiode is een kalenderjaar. De statistiek beschrijft enerzijds het aantal dossiers dat gedurende het jaar wordt opgestart en anderzijds het aantal dossiers dat op het einde van datzelfde jaar nog in behandeling is. Dit impliceert dat zowel gebeurtenissen over een afgebakende periode (instroom tijdens het jaar) als een toestand op een specifiek tijdstip (aantal lopende dossiers op 31 december) worden gemeten.
Variabelen
De statistiek over de justitiehuizen is gebaseerd op administratief geregistreerde gegevens uit het registratiesysteem SIPAR en geeft inzicht in het aantal dossiers dat door de justitiehuizen wordt behandeld. De centrale statistische concepten hebben betrekking op het onderscheid tussen nieuwe en lopende dossiers. Een nieuw dossier wordt gedefinieerd als een dossier dat in de loop van het referentiejaar wordt geopend binnen een van de wettelijke opdrachten van de justitiehuizen. Een lopend dossier is een dossier dat op het einde van het referentiejaar nog in behandeling is. De statistiek beschrijft op die manier zowel de instroom van dossiers gedurende het jaar als de stock van dossiers op een bepaald tijdstip. Daarnaast wordt elk dossier toegewezen aan een van de 4 kerntaken van de justitiehuizen waartoe het dossier behoort. Deze concepten zijn rechtstreeks gebaseerd op de registratie en rapportering van dossiers binnen SIPAR.
De meeteenheid van de statistiek is het aantal dossiers. De gepubliceerde cijfers geven het aantal geregistreerde dossiers weer, zonder weging of extrapolatie. Elk dossier vormt de basiseenheid van observatie, ongeacht het aantal betrokken personen of de duur van de behandeling.
De indeling van de dossiers gebeurt volgens de 4 kerntaken van de justitiehuizen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen strafrechtelijke opvolging, slachtofferonthaal, strafrechtelijke advisering en burgerrechtelijke opdrachten. Strafrechtelijke opvolging omvat de begeleiding van en het toezicht op daders van een misdrijf en de uitvoering van straffen en maatregelen, waaronder autonome werkstraf, (autonome) probatie, elektronisch toezicht, beperkte detentie, internering, terbeschikkingstelling, vervroegde invrijheidsstelling, vrijheid onder voorwaarden en bemiddeling in strafzaken. Slachtofferonthaal heeft betrekking op het onthaal, de ondersteuning en de informatieverstrekking aan slachtoffers van strafbare feiten. Strafrechtelijke advisering en burgerrechtelijke opdrachten betreffen de opmaak van maatschappelijke onderzoeken ter ondersteuning van gerechtelijke en administratieve besluitvorming, waarbij een onderscheid wordt gemaakt naargelang het onderzoek plaatsvindt in een strafrechtelijke of burgerrechtelijke context.
Bewerkingen
/
Accuraatheid
/
Vergelijkbaarheid
De vergelijkbaarheid van de statistiek over de tijd is in het algemeen goed gewaarborgd, aangezien ze gebaseerd is op consistente administratieve registraties van het Agentschap Justitie en Handhaving en gebruikmaakt van stabiele definities van kernbegrippen zoals nieuwe en lopende dossiers en kerntaken van de justitiehuizen. De gegevens worden op een gestandaardiseerde manier verzameld en verwerkt, wat de vergelijkbaarheid tussen jaren ondersteunt. Tegelijk kunnen de tijdsreeksen in beperkte mate beïnvloed worden door beleidswijzigingen, zoals de invoering van een nieuwe taak van de justitiehuizen. Zo zijn de justitiehuizen momenteel ook bevoegd voor tijdelijk huisverbod. Dergelijke wijzigingen kunnen leiden tot breuken of verschuivingen in de cijfers, waardoor voorzichtigheid geboden is bij de interpretatie van trends op lange termijn. Over het algemeen blijft de statistiek echter goed bruikbaar voor vergelijkingen in de tijd, mits rekening wordt gehouden met deze contextuele factoren.
Referenties
Agentschap Justitie en Handhaving: Dashboards