Metadata: Thuiszorg

Departement Zorg

15-06-2026

De statistiek is gebaseerd op administratieve gegevens over erkende zorgvoorzieningen in de thuiszorg, beheerd door het Departement Zorg van de Vlaamse overheid.

De gegevens worden verzameld in het kader van de erkenning en opvolging van zorgvoorzieningen door het Departement Zorg. De statistiek maakt gebruik van deze administratieve registraties en bundelt ze in een geaggregeerd overzicht per type organisatie.

De statistische populatie omvat de 8 types van thuiszorgorganisaties die erkend zijn door het Departement Zorg, namelijk: diensten voor gezinszorg, diensten voor gastopvang, diensten voor oppashulp, diensten voor thuisverpleging, lokale dienstencentra, verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers, diensten maatschappelijk werk van het ziekenfonds en centra voor kortverblijf voor ernstig zieke kinderen en jongeren (type 3).

• Diensten voor gezinszorg bieden zorg en ondersteuning aan huis, waaronder persoonsverzorging, huishoudelijke hulp en psychosociale begeleiding, en richten zich tot personen met een zorg‑ en ondersteuningsnood en hun mantelzorgers die in hun eigen thuisomgeving ondersteuning nodig hebben.
• Diensten voor gastopvang organiseren tijdelijke opvang in een huiselijke omgeving van een gastgezin, met verzorging, begeleiding en gezelschap, en richten zich tot personen die geen intensieve zorg nodig hebben maar wel nood hebben aan ondersteuning of toezicht, evenals tot mantelzorgers die tijdelijk ontlast willen worden.
• Diensten voor oppashulp organiseren vrijwillige oppashulp aan huis, met gezelschap, veiligheid en basiszorg, en richten zich tot personen met een zorgbehoefte die aanvullende ondersteuning wensen naast professionele hulp of mantelzorg.
• Diensten voor thuisverpleging bieden verpleegkundige zorg aan huis, zoals medische verzorging en behandeling, en richten zich tot personen die nood hebben aan verpleegkundige zorgen in de thuissituatie.
• Lokale dienstencentra bieden een laagdrempelige ontmoetingsplaats met activiteiten, informatie en ondersteuning die de zelfredzaamheid bevorderen, en richten zich tot de brede bevolking met een bijzondere focus op kwetsbare personen, mantelzorgers en ouderen.
• Verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers bieden informatie, ondersteuning, ontmoetingen en belangenbehartiging, en richten zich tot mantelzorgers en personen die zorg of ondersteuning ontvangen.
• Diensten maatschappelijk werk van het ziekenfonds bieden administratieve en psychosociale begeleiding en ondersteuning, en richten zich tot personen die door ziekte, handicap, ouderdom of sociale kwetsbaarheid problemen ondervinden, evenals tot hun mantelzorgers.
• Centra voor kortverblijf voor ernstig zieke kinderen en jongeren (type 3) bieden tijdelijk intensieve medische zorg en ondersteuning in een residentiële setting, en richten zich tot ernstig zieke kinderen en jongeren tot en met 21 jaar en hun ouders en mantelzorgers die tijdelijk ontlast willen worden.

De gegevens worden geaggregeerd weergeven per type organisatie en omvatten voor elk type het aantal erkende organisaties en, afhankelijk van het type en de erkende capaciteit (in uren of VTE). Voor de Diensten voor thuiszorg worden de geprogrammeerde uren weergegeven. De programmatie voor gezinszorg bestaat uit programmacijfers die het aantal uren gezinszorg bepalen dat nodig geacht wordt op basis van de bevolkingssamenstelling. Deze programmacijfers voor de diensten gezinszorg worden berekend per gemeente en provincie op basis van leeftijdsspecifieke normen (uren per inwoner per jaar) en bevolkingsprojecties.

De statistiek beschrijft het erkende zorgaanbod binnen de thuiszorg aan de hand van de volgende concepten: type organisatie, aantal organisaties en erkende capaciteit.

Het concept type organisatie verwijst naar de categorie van thuiszorgvoorziening zoals erkend door het Departement Zorg. Het concept aantal organisaties geeft het aantal erkende organisaties per type weer.

Het concept erkende capaciteit wordt uitgedrukt in uren of voltijdsequivalenten (VTE), afhankelijk van het type organisatie.

De meeteenheid varieert naargelang de variabele:

• aantal organisaties: aantal
• erkende capaciteit: uren of voltijdsequivalenten (VTE)

Voor sommige types van organisaties zijn bepaalde meeteenheden niet van toepassing of niet beschikbaar en worden deze “blanco” gelaten.

De statistiek maakt gebruik van een classificatie volgens type organisatie binnen de thuiszorg, zoals gehanteerd door het Departement Zorg.

De onderscheiden categorieën zijn: diensten voor gezinszorg, diensten voor gastopvang, diensten voor oppashulp, diensten voor thuisverpleging, lokale dienstencentra, verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers, diensten maatschappelijk werk van het ziekenfonds en centra voor kortverblijf voor ernstig zieke kinderen en jongeren (type 3).

De statistiek wordt samengesteld door administratieve gegevens over erkende thuiszorgvoorzieningen te bundelen en te aggregeren per type organisatie.

Per type organisatie worden het aantal erkende organisaties en de erkende capaciteit samengebracht in één overzichtstabel.

De statistiek over het erkende zorgaanbod in de thuiszorg is accuraat. De cijfers zijn gebaseerd op administratieve gegevens over erkenningen van thuiszorgvoorzieningen door het Departement Zorg en geven daardoor een correct beeld van het erkende zorgaanbod, uitgedrukt in aantal organisaties en erkende capaciteit per type organisatie.

De statistiek kan beïnvloed worden door beperkingen in de administratieve gegevens. Voor bepaalde variabelen zijn waarden niet beschikbaar of niet van toepassing en worden deze aangeduid als “nvt” of “nog niet gekend”. Daarnaast worden bepaalde types van voorzieningen niet meer opgenomen in de statistiek sinds wijzigingen in het regelgevend kader, wat een impact kan hebben op de vergelijkbaarheid in de tijd.

De geografische vergelijkbaarheid van deze statistiek is beperkt. De statistiek is gebaseerd op administratieve gegevens binnen het Vlaamse beleids- en regelgevend kader voor thuiszorg. Andere regio’s of landen hanteren vaak verschillende definities en erkenningscriteria voor voorzieningen voor thuiszorg.

Deze verschillen hebben betrekking op onder meer de afbakening van types voorzieningen, de doelgroep, de financiering en de organisatie van zorg. Hierdoor zijn directe vergelijkingen met statistieken uit andere regio’s of landen niet zonder meer mogelijk en moeten zij met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden.

De vergelijkbaarheid over de tijd is in principe mogelijk, aangezien de statistiek gebaseerd is op administratieve gegevens die volgens een consistente methodologie worden verzameld.

Naarmate bijkomende referentiejaren aan de statistiek worden toegevoegd, wordt het mogelijk om evoluties in het aanbod van voorzieningen voor tijdelijke ondersteuning van ouderen op te volgen en te analyseren.

Bij de interpretatie van tijdreeksen dient evenwel rekening te worden gehouden met mogelijke wijzigingen in regelgeving, erkenningscriteria of administratieve registratiesystemen, die een invloed kunnen hebben op de vergelijkbaarheid over de tijd.

Departement Zorg: Overzicht zorgaanbod thuiszorg

Thuiszorg