Zorg en ondersteuning personen met een handicap

In 2025 kregen in totaal 107.439 unieke personen met een handicap ondersteuning door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH). Tussen 2021 en 2025 nam het aantal personen met een handicap die ondersteuning kregen toe met 12.091 (+12,7%).

Het VAPH biedt ondersteuning aan personen met een handicap in verschillende vormen die onderling gecombineerd kunnen worden. Het kan gaan om een tegemoetkomig voor hulpmiddelen en aanpassingen, rechtstreeks toegankelijke hulp, niet-rechtstreeks toegankelijke hulp of mogelijke combinaties daarvan.

Een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen helpt personen met een handicap bij het uitvoeren van activiteiten waarbij zij moeilijkheden ondervinden. Via de rechtstreeks toegankelijke hulp kunnen zij ook beperkte, handicapspecifieke ondersteuning krijgen in de vorm van begeleiding, dagopvang of verblijf voor wie af en toe hulp nodig heeft.

De niet-rechtstreeks toegankelijke hulp omvat 4 mogelijke vormen van ondersteuning: de begeleiding in een multifunctioneel centrum voor personen tot 21 jaar, een persoonlijke-assistentiebudget voor minderjaren, een persoonsvolgend budget voor meerderjarigen en andere vormen van ondersteuning van specifieke groepen zoals geïnterneerden en personen met niet-aangeboren hersenletsel.

Eenzelfde persoon kan verschillende van bovenstaande vormen van ondersteuning combineren. De hier vermelde cijfers hebben betrekking op het aantal unieke personen die een of meerdere vormen van ondersteuning ontvangen. Daarnaast zijn er ook personen met een handicap die op de wachtlijst staan voor een persoonsvolgend budget. Zij worden ingedeeld in 3 prioriteitengroepen afhankelijk van de dringendheid van hun zorg- en ondersteuningsvraag. Personen in deze prioriteitengroepen krijgen vaak al een of andere vorm van VAPH-ondersteuning. Enkel in dat geval zijn ze mee opgenomen in de hier vermelde cijfers over personen met ondersteuning door VAPH.

Personen met een handicap kunnen tegelijk verschillende vormen van ondersteuning door het VAPH ontvangen. De grootste groepen waren in 2025 de personen die enkel ondersteuning krijgen via rechtstreeks toegankelijke hulp en/of globale individuele ondersteuning (27%), enkel ondersteuning via niet-rechtstreeks toegankelijke hulp (25%) of enkel ondersteuning via hulpmiddelen of aanpassingen (23%). Daarna volgt de groep die een tegemoetkoming voor hulpmiddelen of aanpassingen combineert met ondersteuning via niet-rechtstreeks toegankelijke hulp (11%). Hierbij dient opgemerkt dat ondersteuning via rechtstreeks toegankelijke hulp niet gecombineerd kan worden met ondersteuning via niet-rechtstreeks toegankelijke hulp.

Van de in totaal 17.889 personen die in 2025 op de wachtlijst stonden voor een persoonsvolgend budget (prioriteitengroepen), kreeg 83% al een vorm van ondersteuning door het VAPH. 3.065 personen (17%) hebben wel een hulpvraag voor een persoonsvolgend budget gesteld, maar kregen in 2025 nog geen ondersteuning van het VAPH.

In 2025 waren 56% van de personen met een handicap die ondersteuning kregen door het VAPH mannen, 44% waren vrouwen.

27% van de personen met een handicap die ondersteuning kregen waren jonger dan 18 jaar, 31% was ouder dan 55 jaar.

In het Vlaamse Gewest kregen in 2025 iets meer dan 101.732 personen met een handicap ondersteuning van het VAPH. Het gaat hier enkel over de personen met een handicap met ondersteuning door het VAPH die wonen in het Vlaamse Gewest, niet alle ondersteunde personen met een handicap door het VAPH. Afgezet ten opzichte van de totale bevolking van het Vlaamse Gewest komt dat overeen met 1,46 personen met een handicap met ondersteuning per 100 inwoners.

In 2025 lag het aantal personen met een handicap met ondersteuning per 100 inwoners het laagst in Kraainem (0,27 per 100 inwoners), Linkebeek (0,32) en Drogenbos (0,36). Het hoogste aantal werd genoteerd in Merksplas (3,37 per 100 inwoners). In de gemeenten van West-Vlaanderen, Limburg en de Kempen lag het aantal personen met een handicap met ondersteuning per 100 inwoners hoger dan in andere Vlaamse regio’s.