Bestuurstaal van de overheid in de faciliteitengemeenten in het Vlaamse Gewest

De term 'Vlaamse faciliteitengemeenten’ is een verzamelnaam. We bedoelen hiermee de rand- en taalgrensgemeenten in Vlaanderen.

De 6 randgemeenten in de Vlaamse Rand rond Brussel zijn: Sint-Genesius-Rode, Linkebeek, Drogenbos, Wemmel, Kraainem en Wezembeek-Oppem.

De Vlaamse taalgrensgemeenten zijn: Bever, Herstappe, Mesen, Ronse, Spiere-Helkijn en Voeren.

In de Vlaamse faciliteitengemeenten gelden bijzondere regels waardoor Franstalige inwoners in bepaalde gevallen met de overheid in het Frans kunnen communiceren als ze dat wensen.

Let op:

  • De taalfaciliteiten zijn integratiebevorderende maatregelen. Zij vormen geen uitzondering op de principiële ééntaligheid van het Nederlandse taalgebied. Er is dus geen sprake van een principiële tweetaligheid in de Vlaamse faciliteitengemeenten, want deze gemeenten behoren tot het ééntalige Nederlandse taalgebied. De Belgische Grondwet erkent slechts één tweetalig taalgebied, het gebied Brussel-Hoofdstad.
  • De taalfaciliteiten gelden enkel voor de inwoners van de Vlaamse faciliteitengemeenten. Zij gelden niet voor de bestuurders van de Vlaamse faciliteitengemeenten. De Vlaamse faciliteitengemeenten mogen alleen in het Nederlands worden bestuurd. De zittingen van de gemeenteraad en het schepencollege verlopen daarom uitsluitend in het Nederlands. De taalfaciliteiten gelden ook niet voor inwoners van taalhomogene gemeenten.

Plaatselijke diensten en gewestelijke diensten

Het gaat bijvoorbeeld om de Vlaamse faciliteitengemeenten, de OCMW’s en de lokale politiezones.

De bestuurstaal van de plaatselijke diensten in de Vlaamse faciliteitengemeenten is het Nederlands. Er gelden wel uitzonderingen voor het gebruik van het Frans.

Vlaamse faciliteitengemeenten moeten berichten en mededelingen in het Nederlands en in het Frans verspreiden, met voorrang voor het Nederlands. De randgemeenten moeten formulieren in het Nederlands en in het Frans verspreiden, met voorrang voor het Nederlands. De Vlaamse taalgrensgemeenten mogen formulieren enkel in het Nederlands verspreiden.

In de betrekkingen met hun inwoners gebruiken de Vlaamse faciliteitengemeenten het Nederlands. Een Franstalige inwoner van een Vlaamse faciliteitengemeente kan aan deze gemeente wel uitdrukkelijk verzoeken om de betrekkingen in het Frans te laten verlopen. De inwoner moet dit verzoek bij elk nieuw contact herhalen.

Persoonlijke officiële documenten zoals akten of vergunningen worden opgesteld in de taal die de inwoner verkiest (Nederlands of Frans) óf worden op verzoek en als dat noodzakelijk is, in het Frans vertaald. Welke van die twee regelingen van toepassing is, hangt af van het soort document én van de Vlaamse faciliteitengemeente waarin de dienst die het document uitreikt, gevestigd is.

De gewestelijke diensten in het Nederlandse taalgebied, met één of meer Vlaamse faciliteitengemeenten in hun werkkring, gebruiken ook het Nederlands als bestuurstaal. Deze diensten moeten in principe communiceren in het Nederlands. Er gelden wel uitzonderingen voor de inwoners van de Vlaamse faciliteitengemeenten voor het gebruik van het Frans.

Let op:

  • We bedoelen hier met gewestelijke diensten niet de diensten van het Vlaamse Gewest of van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.
  • In de communicatie met private bedrijven die in het homogeen Nederlandse taalgebied zijn gevestigd, moeten de randgemeenten het Nederlands gebruiken. Met privaat bedrijf bedoelen we hier elk privaat bedrijf dat een economische activiteit uitoefent, ongeacht of het wel of geen personeel tewerkstelt. Volgens de adviespraktijk van de Vaste Commissie voor Taaltoezicht gaat het bijvoorbeeld ook om handelaars, landbouwers en vaklui.

Centrale diensten

Het gaat hier bijvoorbeeld om de hoofdbesturen van de federale overheidsdiensten.

De centrale diensten oefenen bevoegdheden uit over het hele land. Deze diensten moeten daarom in bepaalde situaties zowel in het Nederlands, het Frans als in het Duits kunnen communiceren.

De centrale diensten houden rekening met de officiële taal of talen van de taalgebieden als ze berichten en mededelingen bestemd voor het publiek verspreiden.

Als een centrale dienst een affiche verspreidt via een Vlaamse faciliteitengemeente, moet die affiche in het Nederlands en het Frans, met voorrang voor het Nederlands, verspreid worden.

In de betrekkingen met particulieren moeten de centrale diensten in principe de taal gebruiken die de burger kiest, voor zover dit het Nederlands, het Frans of het Duits is. De centrale diensten gaan er wel van uit dat een inwoner uit het Nederlandse taalgebied Nederlandstalig is, maar een centrale dienst mag wel in het Frans communiceren met een inwoner uit een Vlaamse faciliteitengemeente.

Diensten van de Vlaamse overheid

De diensten van de Vlaamse overheid gebruiken het Nederlands in de betrekkingen met inwoners van Vlaamse faciliteitengemeenten. Deze inwoners kunnen wel uitdrukkelijk verzoeken om de betrekkingen met de Vlaamse overheid in het Frans te laten verlopen. De inwoner moet dit verzoek bij elk nieuw contact herhalen.

De Vlaamse overheid verspreidt haar niet-verplichte overheidspublicaties in het Nederlands. Geïnteresseerde inwoners van de Vlaamse rand- en taalgrensgemeenten kunnen een vertaling aanvragen.